Enerji fiyatları dezenflasyonun seyrini belirliyor: Karahan'ın değerlendirmesi

Merkez Bankası başkanından enflasyon değerlendirmesi

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Dr. Fatih Karahan, İstanbul Finans Merkezi'nde düzenlenen "Yatırımın Yeni Odağı: Geleceğe Değer Üretmek Zirvesi"nde enflasyon görünümüne ilişkin kapsamlı bir değerlendirme yaptı. Karahan, dezenflasyon sürecinde kaydedilen ilerlemenin belirgin olduğunu ancak jeopolitik gelişmeler nedeniyle bu ivmenin yıl içinde yavaşladığını belirtti.

ana eğilim ve son veriler:

Başkan Karahan, yakın dönem enflasyon gelişmelerinin dezenflasyonda önemli bir yol kat edildiğini gösterdiğini vurgulayarak, Mayıs 2024'te aylık bazda görülen yüksek seviyelerin ardından uygulanan politikalarla gerileme kaydedildiğini söyledi. Karahan'ın verdiği rakamlara göre yıllık enflasyon, Nisan ayındaki %32,4 seviyesinden 2,6 puan gerileyerek Eylül itibarıyla %29,7 seviyesine düştü. Ana eğilimin ise Eylül'de %23,7 seviyesine işaret ettiğini belirtti.

Karahan, "2026 yılında enflasyonun seyrinde enerji fiyatları öne çıkmaktadır" ifadesini kullanarak, enerji kaynaklı risklerin dezenflasyon dinamiği üzerinde belirleyici olduğunu tekrarladı. TCMB Başkanı, yıllık enflasyonun son 12 aydaki fiyat değişimlerinin toplamını içerdiğine dikkat çekerek, kısa dönem eğilimleri daha iyi izlemek için ana eğilim göstergelerine bakmanın önemine işaret etti.

alt gruplarda ayrışma ve riskler:

Konuşmasında alt grup dağılımlarına da değinen Karahan, Eylül ayı itibarıyla savaşın etkilerinin belirgin olduğu enerji grubu dışındaki tüm alt gruplarda yıllık enflasyonun geçen yıla kıyasla gerilediğini aktardı. Hizmet grubunda yıllık enflasyon geçen yıla göre yaklaşık 7 puan azalarak %37,7 seviyesine indi. Gıda ve alkolsüz içecekler grubunda yıllık enflasyon geçen yılki %36,1 seviyesinden %27,6'ya geriledi; bunun tarımsal üretimde yıl içindeki toparlanmayla bağlantılı olduğunu söyledi.

Temel mallarda yıllık enflasyon %19,9'dan %15,9'a gerilerken, enerji grubunda yıllık fiyat artışı %46,1 ile geçen yılın yaklaşık 11 puan üzerinde gerçekleşti. Karahan, dezenflasyon sürecindeki ivme kaybının esas olarak jeopolitik gelişmelerin enerji fiyatları üzerindeki etkisinden kaynaklandığını değerlendirdiklerini belirtti.

hizmet fiyatları ve iç talep görünümü:

Hizmet grubunda alt kalemler arasında ayrışma olduğunu söyleyen Karahan, kira artışlarının son aylarda belirgin şekilde yavaşladığını ve hizmet enflasyonuna kira kaynaklı ataletin gücünün zayıfladığını ifade etti. Eğitim hizmetleri kaleminin, Eylül ayındaki artışlarla birlikte beklentilerin üzerinde seyrettiğini; ulaştırma hizmetlerinde ise enerji kaynaklı dolaylı etkilerle yıllık enflasyonun %44 civarında olduğunu aktardı. Haberleşme hizmetleri enflasyonu da geçen yılın yaklaşık %24 seviyesinden bugün %44 düzeyine yükselmiş durumda.

Karahan, göstergelerin iç talepte zayıf bir seyri teyit ettiğini belirtti. Yılın ilk yarısına ilişkin milli gelir verileri ve üçüncü çeyreğe ilişkin göstergelerin iç talebin zayıf olduğunu gösterdiğini ifade etti. Temmuz itibarıyla üçüncü çeyrekte altın hariç perakende satışların büyümesinin yavaşladığı, kart harcamalarındaki çeyreklik artışın sınırlı kaldığı vurgulandı.

Sonuç olarak Karahan, dezenflasyonun kalıcı hale gelmesinde iç talep şartlarının desteğinin önemini yineleyerek, önümüzdeki dönemde enflasyonun seyrinde başta enerji fiyatları olmak üzere arz yönlü gelişmeler, talep koşulları ve beklentilerin belirleyici olacağını kaydetti.

Zirveye Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Cumhurbaşkanlığı Yatırım ve Finans Ofisi Başkanı Ahmet Burak Dağlıoğlu, Türkiye Varlık Fonu Genel Müdürü Salim Arda Ermut ile çok sayıda davetli katıldı.

TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI (TCMB) BAŞKANI DR. FATİH KARAHAN, AÇIKLAMALARDA BULUNDU.