Erkek sağlığında sessiz ilerleyiş: prostat kanserine karşı nelere dikkat edilmeli
Erkek sağlığında sessiz ilerleyiş: prostat kanserine karşı nelere dikkat edilmeli
Kasım Erkek Sağlığı Farkındalık Ayı kapsamında Liv Hospital Ulus Üroloji Uzmanı Prof. Dr. Engin Kaya, prostat ve erkek ürolojik sağlığına ilişkin önemli uyarılarda bulundu. Kaya, birçok prostat kanseri vakasının erken dönemde belirti vermediğini, bu nedenle kişiye özel tarama ve değerlendirme planlarının hayati önem taşıdığını vurguladı.
prostat taraması ve PSA'nin yeri:
Prof. Dr. Engin Kaya, prostat sağlığı değerlendirilirken kişinin yaşı, aile öyküsü ve genel sağlık durumunun birlikte ele alınması gerektiğini söyledi. PSA yüksekliği tek başına kanser anlamına gelmez; PSA düzeyi prostatın iyi huylu büyümesi veya iltihabı gibi nedenlerle de yükselebilir. Bu nedenle test sonuçları, kişinin sağlık öyküsü ve diğer bulgularla birlikte yorumlanmalı, taramanın başlama zamanı ve sıklığı bireyselleştirilmelidir.
Kaya ayrıca ailede prostat kanseri öyküsü olanların bu bilgiyi hekimiyle paylaşmasının önemine dikkat çekti. Hekim ile olası yararlar, yanlış pozitif sonuçlar ve gereksiz girişim riskleri konuşularak en uygun tarama planı oluşturulmalıdır.
idrar değişiklikleri ve ne zaman değerlendirilmelidir:
Sık idrara çıkma, geceleri uyanma, idrar akımında zayıflama, idrar yapmaya başlamakta güçlük veya idrarda kan görülmesi gibi yakınmaların mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini söyleyen Kaya, bu belirtilerin otomatik olarak kansere işaret etmediğini, iyi huylu prostat büyümesi ve diğer idrar yolu hastalıklarının da benzer şikâyetlere yol açabileceğini belirtti. Önemli olan bu yakınmaları 'yaşın ilerlemesi normaldir' diyerek geçiştirmemek ve nedeninin tespit edilmesidir.
cinsel sağlık ve sistemik hastalıklar:
Tekrarlayan sertleşme sorunlarının yalnızca cinsel yaşama ilişkin bir problem olarak ele alınmaması gerektiğini vurgulayan Kaya, diyabet, yüksek tansiyon, hormonal bozukluklar ve psikolojik etkenlerin de değerlendirme sürecinde göz önünde bulundurulması gerektiğini aktardı. Cinsel sağlık, genel sağlığın bir parçasıdır; bu tür sorunlar gizlenmemeli, hekimle paylaşılmalıdır. Başkasına iyi gelen bir tedavi yerine kişiye özgü yaklaşım planlanmalıdır.
Testislerle ilgili olarak ise yeni fark edilen kitle, sertlik, şişlik veya boyut değişikliklerinin ihmal edilmemesi gerektiğini belirtti. Ağrısız bir değişikliğin önemsiz olduğu anlamına gelmediğini, farklı nedenlerin olabileceğini ve ayırıcı tanının hekim değerlendirmesiyle yapılması gerektiğini söyledi. Ani ve şiddetli testis ağrılarının ise acil değerlendirme gerektirdiğini ekledi.
Prof. Dr. Engin Kaya, son olarak Erkek Sağlığı Farkındalık Ayı'nı sağlık sorunlarını açıkça konuşmak için bir fırsat olarak tanımladı ve bireylere şu önerileri iletti: vücuttaki değişiklikleri fark edin, aile sağlık öykünüzü öğrenin, şikâyetler günlük yaşamı etkilemeden hekiminizle görüşün ve kişiye uygun kontrolleri planlayın. Sağlıkla ilgili kaygıları paylaşmanın ve gerektiğinde destek istemenin kişinin kendi sağlığı için atacağı önemli bir adım olduğunu vurguladı.
ENGİN KAYA