Erzurum'da tespihle sanat atölyesi: yarma, çakım ve telkâriyle 100 bin liralık eserler
Erzurum atölyesinde geleneksel tekniklerin buluşması:
Erzurum’un Yakutiye ilçesi Pelit Meydanı’ndeki atölyede, tespih ustaları Cengizhan Çelik ve Kadir Polat Oltu taşı, kuka ve fildişi gibi materyalleri gümüş ve altın işlemelerle bir araya getiriyor. Ustalar, yarma, çakım, nokta, telkâri, oymacılık, gravür ve firuze-mercan gibi birçok geleneği aynı üretim hattında kullanarak her bir tespihi adeta sanat eserine dönüştürüyor.
Atölyede kullanılan teknikler ve materyaller:
Atölyede ağırlıklı olarak Oltu taşı, kuka ve 'ivory' adıyla bilinen fildişi üzerinde çalışılıyor. Bu materyaller gümüş ve altın işlemelerle zenginleştiriliyor. Ustalar, yarma sanatı, çakım sanatı, telkâri, nokta işçiliği, oymacılık ve gravür gibi teknikleri müşterinin talebi ve tasarıma göre eş zamanlı uyguladıklarını belirtiyor.
Üretim süresi, işçilik ve fiyatlandırma:
Tespihlerin yapım süresi tasarıma göre değişiyor; üretim sürecinin 4 gün ile 1 ay arasında sürdüğü belirtiliyor. Fiyatlar ise genellikle 50 bin ila 100 bin lira arasında değişiyor ve kimi zaman tespihler daha yapım aşamasındayken alıcı buluyor. Her bir tespih üzerinde müşterinin talebine göre 500 ila 900 arasında delik açılıyor; 33 taneli ve bir imameli tespihlerde on binlerce noktada ince işçilik gerekiyor. Açılan delikler tek tek gümüş veya altın materyallerle dolduruluyor.
Ustaların bakışı ve atölyenin iddiası:
Cengizhan Çelik üretime 9 yaşından beri ilgi duyduğunu ve yaklaşık 24 yıldır bu alanda çalıştığını belirtiyor. Çelik, 'Genel olarak gümüş ve altın materyaller olmak başta olmak üzere fildişi, kuka, Oltu taşı, bu materyallere çalışıyoruz. Ortalama tespihin modeline göre bir hafta süren de var, bir ay süren de var, 4 gün süren de var. Biz her iki sanatın da aslında ortak temsilcisiyiz. Yarma sanatını da icra eden birçok ustamız, çakım sanatını da icra eden birçok ustamız var ama ikisini birleştiren şu anda Türkiye’de, hatta dünyada tek atölyeyiz, tek ekibiz. Yapım aşamasında attığımız videolar dâhilinde aynı gece giden ürün bile var daha bitmeden.' diye konuştu.
Kadir Polat ise 17 yıldır sektörde olduğunu söyleyerek atölyeyi 'Türkiye’nin en kapsamlı sanat atölyesi' olarak tanımlıyor ve ekliyor: 'Sanat çeşitliliğimiz sadece nokta işçiliği değil; nokta işçiliği, yarma işçiliği, telkâri sanatı, firuze, mercan sanatı, oymacılık, gravür işçiliği, birçok sanat çeşitliliğimiz mevcut. Baştan sona bütün aşamalarını kendimiz yapıyoruz.'
Ustalar, tasarım ve müşteri talebine göre birleştirilen tekniklerle her tespihin benzersiz bir karakter kazandığını, bu ayrıntılı işçiliğin piyasada yüksek fiyatlandırmaya yol açtığını vurguluyor.
Henüz bitmeden alıcısı çıkıyor, fiyatı 100 bin liraya ulaşıyor