Eskişehir modelini COP31'e taşıdı: yerelden küresele sürdürülebilirlik deneyimi
Eskişehir'in iklim ve sürdürülebilirlik tecrübesi COP31'de
Türkiye Belediyeler Birliği (TBB) Başkan Vekili ve Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanı Ayşe Ünlüce, COP31 kapsamında kentte geliştirilen sürdürülebilirlik uygulamalarını uluslararası katılımcılarla paylaştı. Ünlüce, Eskişehir'in deneyimlerini, TBB tarafından hazırlanan ve 75 ilden 330 belediyenin katkısıyla oluşturulan Yerel Yönetimler Pozisyon Belgesi çerçevesinde sunarak yerelden küresele taşınabilecek uygulamaları örnekledi.
TBB'nin pozisyon belgesi ve COP31'deki rolü:
TBB'nin hazırladığı pozisyon belgesi, iklim finansmanı, adil geçiş, çok düzeyli yönetişim ve yerel katılım gibi başlıklarda belediyelerin önceliklerini ve önerilerini uluslararası gündeme taşıdı. COP31'de TBB, Mavi Alanda "Seviyeleri Birleştirerek İklim Eylemini Hayata Geçirmek" başlıklı üst düzey özel etkinlik düzenledi; oturum ICLEI, LGMA ve Avrupa Bölgeler Komitesi (CoR) iş birliğiyle gerçekleştirildi ve Dünya Liderleri Zirvesi'nin "Dayanıklı Şehirler ve Yapılı Çevre" tematik gününde yer aldı.
Programın açılış konuşmasını yapan Ünlüce, ICLEI temsilcileri ve CoR'dan yetkililerle birlikte, kentlerin iklim politikalarının şekillendirilmesinde yerel yönetimlerin rolüne dikkat çekti. Ünlüce, uluslararası iş birliklerinin yanı sıra yerel deneyimlerin politika yapımına doğrudan katkı sağladığını vurguladı.
Panelde iş birliği ve dijital topluluklar vurgusu:
Ünlüce, "İklim eylemi için dijital topluluklar: İklim direnci için gençlerin, kırsal toplulukların ve yerel yönetimlerin güçlendirilmesi" başlıklı panelde konuştu. Panelde Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanı Fatma Şahin, Sarıçam Belediye Başkanı Bilal Uludağ, Manisa Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreteri Burak Deste ve GAP Bölge Kalkınma İdaresi Başkanı Dr. Hasan Maral da yer aldı; moderatörlüğü UNDP Türkiye Proje Yöneticisi Neslihan Cankara üstlendi.
Ünlüce, belediyelerin yalnızca uluslararası kararları uygulayan kurumlar olmadığını, aynı zamanda bu kararların sahada nasıl işlediğini gözlemleyip ihtiyaçlara göre uyarlanmasına katkı sunduklarını belirtti. Kendi görev sürecinde genel sekreterlik döneminden başlayarak yürüttükleri hazırlıkların ve pilot şehir sürecinin paydaşları bir araya getirme becerisini geliştirdiğini aktardı.
Eskişehir uygulamaları: a.d.a, atıktan enerji ve ÇİDEM:
Ünlüce, Eskişehir'de hayata geçirilen a.d.a - İyi Yaşam İçin Ortak Üretim ve İnovasyon Merkezi ile yerel paydaşları bir araya getirme yaklaşımını örnek gösterdi. Kentteki katı atık bertaraf tesisinde atıklardan enerji üretimi gerçekleştirildiğini ve tesis bünyesindeki seralarda gıda ile peyzaj bitkilerinin yetiştirildiğini anlattı. Bu uygulamaların, atıkların yeniden ekonomiye kazandırılması ve sera gazı emisyonlarının azaltılmasına katkı sağladığına dikkat çekildi.
Ayrıca Ünlüce, kırsal üreticilerin eğitimine yönelik kurulan Çiftçi Destekleme ve Eğitim Merkezi (ÇİDEM) ile yerel tarımsal kapasitenin güçlendirilmesine vurgu yaptı. Eskişehir modeli içinde üretim, saklama ve tüketim zincirlerine yönelik uygulamaların sağlıklı gıdaya erişimi desteklediği belirtildi.
Gastronomi ve döngüsel gıda: ICFG lansmanı:
Mavi Alan'da düzenlenen "Gastronomiden küresel eyleme: ICFG resmî lansmanı" etkinliğinde Ünlüce, sürdürülebilir gıda sistemlerinde yerel yönetimlerin rolünü ve gıda atıklarının değerlendirilmesine dair Eskişehir örneklerini paylaştı. Lansmana Dışişleri Bakan Yardımcısı ve AB Başkanı Büyükelçi Mehmet Kemal Bozay, Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanı Fatma Şahin, FAO Türkiye Temsilci Yardımcısı Dr. Ayşegül Selışık ve Birleşmiş Milletler Habitat temsilcisi Aline Machado da Matta da katıldı.
Ünlüce, döngüsel gastronomi yaklaşımının gıda atıklarının bertaraf süreçlerini iyileştirerek sera gazı emisyonlarını azaltma potansiyeline dikkat çekti ve belediyelerin bu alandaki sorumluluklarına işaret etti. Halk Ekmek A.Ş.'nin Küllüoba ekmeği ve Sakarya Vadisi'nde üretilen Dorlion zeytinyağı gibi yerel üretim örnekleri, sağlıklı gıda erişimi ve yerel ekonomik döngünün güçlendirilmesi açısından paylaşıldı.
Toplantı ve panellerde öne çıkan yaklaşım, iklim politikalarının ulusal ve uluslararası düzeyde şekillenirken yerel deneyimlerin, çok aktörlü iş birliklerinin ve katılımcı süreçlerin dikkate alınması gerektiği oldu. TBB'nin COP31 çalışmaları, belediyelerin saha bilgisini ve uygulama önceliklerini küresel platformlara taşıma amacını taşıyor.
TÜRKİYE BELEDİYELER BİRLİĞİ (TBB), BİRLEŞMİŞ MİLLETLER İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ 31. TARAFLAR KONFERANSI (COP31) KAPSAMINDA HAZIRLADIĞI YEREL YÖNETİMLER POZİSYON BELGESİ İLE BELEDİYELERİN İKLİM MÜCADELESİNDEKİ ÖNCELİKLERİNİ VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİNİ ULUSLARARASI GÜNDEME TAŞIDI.