Fındığın güneş yolculuğu: Araklı'dan Bayburt'a kurutma seferi
Bayburt'a taşınan üretimin nedeni:
Trabzon'un Araklı ilçesinde hasat dönemi devam ederken, bölgedeki yoğun yağış üreticileri kurutma konusunda zor durumda bıraktı. Bu nedenle birçok üretici topladıkları fındığı karayoluyla Bayburt'a getiriyor ve burada sererek güneşten faydalanıp kurutma işlemini gerçekleştiriyor. Bölge üreticileri arasında yaygınlaşan "Fındık Trabzon’da toplanır, Bayburt’ta kurutulur" sözü, aynı zamanda uygulamanın özeti haline geldi.
Araklılı üretici Yakup Alemdar, yağışlı havanın fındıkları kurutmalarına engel olduğunu belirterek, "Fındık kurumadığında yağlanabiliyor, bozulabiliyor. O yüzden biz de Bayburt’a gelelim dedik" ifadelerini kullandı. Alemdar, fındıkları yeni serdiklerini ve kurutma işleminin birkaç gün süreceğini, genellikle 3-4 gün burada kaldıklarını aktardı.
Aile geleneği ve hasadın sosyal boyutu:
Sakarya'nın Karasu ilçesinde yaşayan ve yaz aylarında ata topraklarına dönen üretici Muhammet Erdoğan da benzer nedenlerle Bayburt'a gelenler arasında. Erdoğan, Araklı Köprüüstü köyündeki fındık bahçelerini ve aile büyüklerini ziyaret etmek için yazları köye geldiklerini, çocuklara köy kültürünü aktarmaya çalıştıklarını söyledi. Erdoğan, "Ata baba toprağımız Araklı Köprüüstü köyünde fındık bahçelerimiz var. Bunları toplamak için yazları Köprüüstü köyüne geliyoruz" dedi.
Erdoğan, fındık hasadını ailecek yaptıklarını, bu dönemi dinlenme ve stres atma fırsatı olarak da değerlendirdiklerini belirtti. Üreticiler genellikle 500, 600 veya 800 kilo civarında ürün topladıklarını, kurutmanın ardından tüccara teslim edeceklerini anlattı.
Fiyatlar ve pazar dinamikleri:
Hasadı tamamlayıp kurutma sonrası satış hazırlığı yapan üreticiler için fiyat konusu merkezi önemde. Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO), 2026-2027 sezonu kabuklu fındık alım fiyatını yüzde 50 sağlam iç oranı üzerinden Giresun kalite için kilogram başına 255 lira, Levant kalite için 250 lira olarak açıkladı. Ayrıca yüzde 50'nin üzerindeki her bir randıman için Giresun kalite fındıkta kilogram fiyatına 5 lira 10 kuruş, Levant kalite fındıkta ise 5 lira ilave edileceği duyuruldu.
Ancak üreticiler gerçek piyasa tekliflerinden şikayetçi. Araklılı üreticilerden Hasan Hüseyin Alemdar, "TMO tarafından fındık fiyatı 255 lira olarak açıklandı. Fakat biz o paradan satamıyoruz. Tüccar 170-180 liradan alıyor; bu çok düşük" diyerek aradaki makasın üreticiyi zora soktuğunu vurguladı. Alemdar, fındıklarını Bayburt'ta temizleyip kuruttuktan sonra iyi bir fiyata satabilmeyi umduklarını söyledi.
Üreticiler ayrıca Bayburt'ta gördükleri misafirperverlikten memnun olduklarını belirtiyor. Alemdar, "Burada bizleri misafir eden Bayburt halkına teşekkür ediyoruz. Herkes selam veriyor, halimizi hatırımızı soruyor" şeklinde konuştu ve karşılıklı ziyaret teklifinde bulundu.
Genel tablo, yağışlı iklim şartlarının kurutma ve lojistik ihtiyacını artırdığı; aynı zamanda TMO tarafından açıklanan fiyat ile sahada verilen tüccar tekliflerindeki farkın üreticilerin gelir beklentisini etkilediğini gösteriyor. Üreticiler, kurutma sürecini tamamlayıp ürünlerini temizledikten sonra piyasa koşullarına göre satışa yönelerek sezonu kapatmayı planlıyor.
FINDIK İÇİN GÜNEŞ YOLCULUĞU: TRABZON’DA TOPLANIYOR, BAYBURT’TA KURUTULUYOR