Gençlerde vaping miti: buhar masum değil
Araştırmanın kapsamı ve öne çıkan sonuçlar:
Ağustos 2026'da yayımlanan uluslararası derleme, 14 binden fazla bilimsel makalenin taranması sonucunda kriterleri karşılayan 81 çalışmanın verilerini değerlendirdi. Analiz, elektronik sigara kullanımının özellikle 0-19 yaş grubunda akciğer sağlığı ve nikotin bağımlılığı üzerinde belirgin olumsuz etkilerle ilişkili olduğunu ortaya koydu. Derleme, solunum sistemi belirtilerinin artışı, nikotin bağımlılığının güçlenmesi ve ilerleyen dönemde klasik sigaraya başlama riskinde artış gibi bulguları vurguluyor.
Gençlerde solunum sorunları:
Medicana Sağlık Grubu Göğüs Hastalıkları Bölümü'nden Uzm. Dr. Merda Erdemir Işık, derlemenin gençlerde öksürük, hırıltılı solunum, bronşit benzeri yakınmalar ve astım alevlenmelerinde artış gösterdiğini belirtti. Kullanım süresi ve sıklığı arttıkça klinik tablonun ağırlaşabildiği belirtiliyor. Uzm. Dr. Merda Erdemir Işık, "Elektronik sigaralar duman çıkarmasa da çıkarılan şey sadece ’su buharı’ değildir. Aerosol; nikotin, ince partiküller ve çeşitli kimyasallar içerir" diyerek buhar algısının yanlış olduğuna dikkat çekti.
Nikotin ve bağımlılık riski:
Derlemede, gelişim çağındaki ergen beyninin nikotinin etkilerine karşı daha duyarlı olduğu vurgulanıyor. Yeni nesil cihazlarda kullanılan nikotin tuzları inhalasyonu kolaylaştırdığı için birkaç denemeyle hızla bağımlılık gelişebiliyor. Uzmanlar, daha önce hiç sigara içmemiş gençlerde elektronik sigara kullanımının ilerleyen dönemde klasik sigaraya başlama olasılığını artırdığına dair uzun dönemli araştırmalar olduğunu hatırlatıyor. Uzm. Dr. Merda Erdemir Işık, gençler için doğru kıyaslamanın "elektronik sigara mı, yoksa hiç nikotin kullanmamak mı" olması gerektiğini ve en güvenli seçeneğin hiç başlamamak olduğunu vurguladı.
Ebeveynler ve sağlık profesyonelleri için öneriler:
Uzm. Dr. Merda Erdemir Işık, ebeveynlerin cezalandırıcı tutum yerine açık iletişimi tercih etmesi gerektiğini belirtti. Elektronik sigara kullanan bir genç karşılaşıldığında durumun sadece davranışsal bir sorun olarak değil, medikal destek gerektirebilecek bir nikotin bağımlılığı olarak değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Ailelerin nikotinin bağımlılık mekanizmasını ve aerosolün akciğere zararlarını net biçimde anlatmasının önemine dikkat çekildi. "Ürün ne kadar teknolojik, aromalı veya renkli görünürse görünsün, akciğeriniz onun elektronik olup olmadığıyla ilgilenmez. Akciğeriniz sadece temiz hava ister," uyarısı yapıldı.
Sonuç olarak, renkli ve aromalı tasarımlar nedeniyle masum görülebilen elektronik sigaralar, derleme bulgularına göre genç nüfus için halk sağlığını tehdit eden ciddi riskler barındırıyor. Sağlık uzmanları ve aileler, gençlerin maruziyetini azaltmak ve gerektiğinde tıbbi destek sağlamak için proaktif yaklaşım benimsemelidir.
MEDİCANA SAĞLIK GRUBU GÖĞÜS HASTALIKLARI BÖLÜMÜ’NDEN UZM. DR. MERDA ERDEMİR IŞIK