Girdi maliyetleri yükselirken Denizli üzüm üreticileri TMO'dan acil alım talep ediyor

Üreticinin talebi: TMO'dan alım bekleniyor:

Denizli'de sofralık ve sirkelik üzüm üreticileri, hasat sezonunun ortasında tüccarların açıkladığı fiyatların artan girdi maliyetlerini karşılamadığını belirterek Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO)'ne alım çağrısı yaptı. Özellikle kuru üzüm fiyatlarının geçen yıla kıyasla gerilemesi üreticilerde tepkilere yol açtı; geçen yıl 100 TL civarında seyreden kuru üzüm fiyatı bu yıl 80 TL olarak açıklandı.

Üreticiler, mazot, gübre, ilaç ve işçilik giderlerindeki artışın üründen elde edilen geliri erittiğini vurguluyor. Birçok üretici, geçen yıl litre fiyatı 45-50 TL civarında olan mazottan hareketle, o dönemde sattıkları ürünle yaklaşık iki litre mazot alabildiklerini; bugün ise aynı gelirle bir litre mazot dahi alınamadığını söylüyor. Bu tablo üreticilerin sürdürülebilirlik kaygılarını artırıyor.

Fiyat düşüşünün ve maliyet artışının etkileri:

Üreticiler, piyasada oluşan fiyatların maliyetleri karşılamaması nedeniyle ürünlerini tarlada bırakmak ya da zararına satmak zorunda kaldıklarını aktarıyor. Buldan ilçesi Doğanköy'den üzüm üreticisi Tacettin Taşdöğen piyasa koşullarını şöyle özetliyor: "Gelecek yıllarımızı değil artık yarınımızı göremiyoruz. Şu anda sumalık üzümün fiyatını 8 liraya kadar düşürdüler. Piyasada ise sofralık üzümün fiyatı 15, 18, 20 lira civarında konuşuluyor. Oysa bir kilo üzümün üretim maliyeti zaten 20 liranın üzerinde. Yani biz ürünümüzü maliyetinin altında satmak zorunda kalıyoruz."

Taşdöğen, üreticilerin kurutmaya yöneldiğini ancak kuru üzümün fiyatının da belirsiz olduğunu belirterek, "Şu anda piyasada yaklaşık 80 lira gibi bir fiyat var. Ama bunun yarın ne olacağını bilmiyoruz" dedi. Üreticinin sabit maliyet ve borç yükü altında hasat döneminde emeğinin karşılığını alamaması sektörde umutsuzluğa neden oluyor.

TMO, Tariş ve pazar erişimi sorunları:

Üreticilerin bir diğer önemli gündemi alım politikaları. Tariş'e üye olmayan üreticiler, piyasada alım garantisi ve fiyat dengesi sağlayacak mekanizmaların yetersiz olduğunu belirtiyor. Buldan Doğanköy Mahalle Muhtarı Ahmet Boylukar mahalle olarak TMO'ya 60 dönümlük bir alan tahsis ettiklerini, ancak henüz alımların başlamadığını söyleyerek "Üretici olarak bir an önce alımların başlamasını bekliyoruz" ifadelerini kullandı.

Boylukar, Tariş'in açıkladığı 80 liralık avans fiyatının girdi maliyetlerini karşılamadığını vurguladı ve ideal başlangıç fiyatının üreticiyi tatmin etmesi için en az 140 lira civarında olması, nihai fiyatın ise 150-160 lira seviyelerine çıkması gerektiğini belirtti. Boylukar ayrıca mazotun bu yıl 85 TL seviyesine çıktığını hatırlatarak, "Bir kilo üzüm satarak bir kilo mazot bile alamıyoruz" dedi.

Yerel yetkililerin değerlendirmesi ve üreticinin endişeleri:

Buldan Bölmekaya Muhtarı Ünal Kırmızıoğlu, Tariş'e ortak olmayan binlerce üreticinin alıcı bulmakta güçlük çektiğini, kurutulan ürünün dahi satışında belirsizlik yaşandığını aktardı. Kırmızıoğlu, üreticilerin artık sadece fiyatı değil, "geleceğini" görebilmeyi istediğini vurguladı.

Buldan Ziraat Odası Başkanı Muammer Al bölgedeki ürün bolluğunun doğal afetlerin olmaması nedeniyle bir umut yarattığını, ancak fiyatlardaki çöküşün bu umudu eritip üreticide panik yarattığını söyledi. Al, sirkelik üzümün geçen yıl 15 lirayken bu sezon 8 liraya kadar düştüğünü ve sezon başında 11 lirayken dalga dalga gerilemeler yaşandığını belirtti. Al, piyasadaki alım tercihlerinin (tüccarın beğendiği salkımları seçmesi vb.) bağlarda ürün bırakılmasına yol açtığını ve bunun da üretici emeğine yazık olduğunu ifade etti.

Üreticiler, mevcut fiyat düzeylerinin devam etmesi halinde bağ sökümü ve üzüm üretiminden vazgeçme ihtimallerinin gündeme geleceğini vurguluyor. Talepler net: üreticinin emeğinin karşılığını alabileceği, ürününü satabileceği güvenilir bir alım mekanizması ve TMO'dan etkin müdahale.

Sonuç olarak, Denizli'deki sofralık ve sirkelik üzüm üreticileri artan girdi maliyetleri ile düşen alım fiyatları arasında kalmış durumda. Yerel temsilciler ve ziraat odası, TMO'nun alıma başlaması ve fiyatların maliyetleri karşılayacak seviyelere çekilmesi yönünde çağrı yapıyor; aksi halde bölgedeki üretimin ekonomik sürdürülebilirliği ve üreticilerin geleceğe dair umudu ciddi şekilde zarar görebilir.

DENİZLİ’DE SOFRALIK, ŞARAPLIK VE SİRKELİK ÜZÜM ÜRETİCİLERİ, ARTAN GİRDİ MALİYETLERİNE KARŞI ÜRÜNLERİNİ DEĞERİNDE SATAMAMAKTAN ŞİKÂYETÇİ. GEÇEN YIL KURU ÜZÜMDE 100 TL’LERİ GÖREN FİYATLARIN BU YIL 80 TL SEVİYESİNDE AÇIKLANMASI ÜRETİCİNİN TEPKİSİNE NEDEN OLURKEN, ÇİFTÇİLER "GEÇEN YIL 100 TL’YE SATTIĞIMIZ ÜRÜNLE MAZOT ALABİLİYORDUK, BU YIL AYNI ÜRÜNÜN PARASIYLA BİR LİTRE MAZOT BİLE ALAMIYORUZ" DİYEREK DESTEK BEKLİYOR.