Göç rotalarında kuş dostu şebeke: beş ilde risk azaltma çalışması
Göç rotalarında kuş dostu şebeke:
AYDEM Enerji grup şirketleri ADM Elektrik ve GDZ Elektrik, 10 Ekim Dünya Göçmen Kuşlar Günü'ne denk gelen açıklamayla, "Leyleklere Yeni Yuva" çalışmasının kapsamını genişletti. Yeni dönem projesi "Göçmen Kuşlar İçin Güvenli Gökyüzü" adıyla devam edecek ve Aydın, Denizli, Muğla, İzmir ile Manisa'da göç yolları, beslenme ve dinlenme alanları esas alınarak elektrik hatları kaynaklı risklerin azaltılmasına odaklanacak.
Saha çalışmaları ve yerel katılım:
Proje, direklerdeki platform yuvaların yükseltilmesi, hatlarda bakım ve yalıtım gibi uygulamaların yanı sıra saha araştırmalarıyla genişletiliyor. Yöre halkı, muhtarlar ve gönüllüler aracılığıyla toplanan bildirimlerle leyleklerin üreme döneminde kullandığı doğal ve platform yuvaları inceleniyor. Sulak alanlar ve göç koridorlarında yürütülen sonbahar kuş sayımlarıyla bölgedeki tür çeşitliliği ve yoğunluk tespit edilerek, envanterin her mevsim sürecek gözlemlerle tamamlanması hedefleniyor.
Bu çalışmalar sayesinde kuşların beslenme ve dinlenme alanları arasındaki uçuş güzergahları haritalanıyor; hatlarla ilgili risklerin yüksek olduğu noktalar belirlenip öncelikli müdahale sahaları oluşturuluyor. Ayrıca, leylek ve diğer büyük türlerin yuvalarının korunmasına yönelik uygulamalar saha verilerine göre düzenlenecek.
Teknoloji ve risk haritaları:
Projede seçilecek kuşlara takılacak GPS-GSM takip cihazları ile göç hareketleri ile beslenme ve dinlenme noktalarının izlenmesi planlanıyor. Saha gözlemleriyle birlikte toplanacak veriler, Coğrafi Bilgi Sistemleri kullanılarak risk haritalarına dönüştürülecek; böylece bakım ve yalıtım çalışmalarında kuşlar açısından en riskli bölgeler önceliklendirilmiş olacak.
Yol haritasında, elektrik telleri arasındaki mesafelerin büyük kuşların kanat açıklıkları dikkate alınarak düzenlenmesi; alacakaranlık ve sisli havalarda çarpma riskini azaltmak için tellerin görünürlüğünü artıracak ekipmanların konulması gibi uygulamalar da yer alıyor. Projenin pilot uygulamaları Milas ve Çivril ilçelerindeki sulak alanlar ve çevresindeki hatlarda hayata geçirilmesi planlanıyor.
Doç. Dr. Ortaç Onmuş proje kapsamında kuş hareketlerinin mevsimsel değişikliklerinin takip edilmesinin önemine işaret ederek, "Bir bölgede hangi kuş türlerinin bulunduğunu bilmenin yanında, o alanı ne zaman ve nasıl kullandıklarını da anlamamız gerekiyor. Göç dönemindeki yoğunluk ile üreme ya da kışlama dönemindeki hareketlilik farklılaşabiliyor. Bu nedenle gözlem ve sayımları yılın farklı dönemlerine yaymayı planlıyoruz. Elde edeceğimiz bilgilerle kuşların uçuş güzergahlarını değerlendirecek, elektrik hatları ile ilgili risklerin yüksek olduğu noktalarda alınması gereken önlemleri belirleyeceğiz" dedi.
Yüksek Biyolog Muhammet Ertem ise sahadan gelecek verilerin saha uygulamalarını yönlendireceğini vurguladı: "Kuşların tellere çarpması ile akıma kapılması farklı riskler, dolayısıyla farklı önlemler gerektiriyor. Takip cihazlarıyla leyleklerin hareketlerini ve elektrik hatlarının çevresinde yoğun olarak dinlendikleri noktaları daha ayrıntılı incelemeyi planlıyoruz. Bu bilgiler, hangi hatlara yalıtım yapılması ve nerede tellerin görünürlüğünün artırılması gerektiğini belirlememize yardımcı olacak. Bir sonraki aşamada doğal yuvalarda ve platform yuvalarda elektrik ve manyetik alan ölçümleri de yapacağız."
ADM Elektrik ve GDZ Elektrik, faaliyet gösterdikleri coğrafyayı orada yaşayan tüm canlılarla paylaştıklarını belirterek, elektrik dağıtım hizmetlerini canlıların ihtiyaçlarını ve güvenli yaşam hakkını gözeterek geliştirme taahhüdünü yineliyor. Bilimsel verilerle şekillenecek uygulamaların, kuşların güvenle yuva kurmasına, beslenmesine, dinlenmesine ve göçlerini sürdürmesine katkı sağlayacak şekilde elektrik dağıtım faaliyetlerinin bir parçası haline getirilmesi amaçlanıyor.
GÖÇMEN KUŞLARA GÜVENLİ GÖKYÜZÜ