Gökbağ Astralink ağıyla alçak yörüngede 198 uydu: ilk uydu iki yılda
kongrede açıklanan planın ana hatları:
Antalya'da düzenlenen 77. Uluslararası Uzay Kongresi'nde konuşan ASELSAN Genel Müdürü Ahmet Akyol, Türkiye'nin alçak Dünya yörüngesinde (LEO) konumlanacak ve birbirine bağlı 198 uydudan oluşan GÖKBAĞ/Astralink haberleşme ağı projesini tanıttı. Akyol, projenin geçtiğimiz yılın sonunda başlatıldığını belirterek ilk uydunun 2 yıl içinde fırlatılmasının hedeflendiğini açıkladı.
Akyol, sistemin öncelikli amacının Türkiye ve dost ülkelere güvenli ve dayanıklı haberleşme hizmeti sağlamak olduğunu, altyapının karasal ağlarla entegre çalışmasının planlandığını vurguladı. Ayrıca bugün itibarıyla 1 milyondan fazla son kullanıcı terminali bulunduğunu söyledi.
sistem, takvim ve teknoloji:
ASELSAN'ın tanımladığı Astralink LEO takımyıldızı, birbirine bağlı uydu ağları konseptini temel alıyor. Akyol, sistemde kendi geliştirdikleri dalga biçimi, kendi çipleri ve ASELSAN ekosistemiyle geliştirilen alt sistemlerin kullanılacağını belirtti. Bu yaklaşımın, operasyonel güvenlik ve dayanıklılık açısından önemli olduğu ifade edildi.
Projenin takvimine ilişkin olarak Akyol, ilk uydunun iki yıl içinde fırlatılmasının planlandığını, ASELSAN'ın 50 yıllık tecrübesine dayanarak LEO takımyıldızı çözümünü Türkiye'den uluslararası pazara sunma vizyonunu taşıdığını söyledi. Hedef tamamlandığında sistemin karasal ağlarla birlikte entegre bir iletişim çözümü sunması bekleniyor.
entegrasyon ve işletme yaklaşımı:
ASELSAN, yalnızca uydu üretmekle sınırlı kalmayıp uzay ağlarıyla karasal sistemleri birlikte yönetmeyi hedefliyor. Akyol, bağımsız, ölçeklenebilir ve dayanıklı uzay kabiliyetleri oluşturmanın öncelik olduğunu, bu ağları birlikte yönetecek kapasiteyi kurmayı amaçladıklarını ifade etti.
diğer aktörler ve ulusal ekosistemdeki gelişmeler:
Oturumda konuşan diğer isimler de Türkiye'nin uzay kapasitesine dair önemli bilgiler paylaştı. TUA Yönetim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Arif Karabeyoğlu, Türkiye'nin coğrafi kısıtlar nedeniyle bazı fırlatma sınırlamaları bulunduğunu ve Somali'de kurulacak uzay limanının bu açıdan stratejik avantaj sağlayacağını belirtti. Karabeyoğlu, uzay limanının uluslararası kullanıma açılmasının ve gelecekte bir uzay merkezine dönüşmesinin hedeflendiğini söyledi.
Axiom Space astronotu Michael Lpez-Alegra ise ticari uzay istasyonları ve Ax-3 misyonuna dair bilgi verdi; Alper Gezeravcı'yı uzaya götürmekten duydukları gururu ifade etti ve Axiom Station'ın ilk modülünün 2028'de fırlatılmasının planlandığını aktardı.
özel sektör ve derin uzay çalışmalarından örnekler:
Fergani Space yöneticisi Hasan Hüseyin Ertok, şirketinin LEO'da konumlama, seyrüsefer ve zamanlama hizmeti sunacak bir takımyıldız üzerinde çalıştığını belirtti. Ertok, bugüne kadar 3 test uydusu fırlattıklarını, yaklaşık iki hafta içinde 150 kilogram ağırlığındaki FRG-100 B4 adlı yeni test uydusunu fırlatacaklarını ve 2028'in ikinci yarısından itibaren seri üretime geçerek 2031'de hizmet vermeyi hedeflediklerini söyledi. Ayrıca şirket, bin 200 kilometre irtifaya 200'den fazla uydu göndermeyi planlıyor.
TÜBİTAK Uzay Enstitü Müdürü Mehmet Nefes ise Türkiye'nin Ay Araştırma Programı kapsamında geliştirilen uzay aracının yerlilik oranının yüzde 80'in üzerinde olduğunu ve bu oranın TÜRKSAT 6A'dakinden daha yüksek bulunduğunu belirtti. Nefes, Ay görevlerinin derin uzay koşullarının zorlukları nedeniyle sadece donanım üretiminin ötesinde sistem mühendisliği, bilimsel kazanımlar ve yerli sanayi entegrasyonu sağladığını vurguladı. Projede 10'dan fazla yerli paydaş ve 100'den fazla genç mühendisin yer aldığı aktarıldı.
Kurultaydaki bu açıklamalar, Türkiye'nin hem LEO takımyıldızları hem de derin uzay görevleri düzeyinde eş zamanlı bir büyüme ve entegrasyon stratejisi izlediğini gösteriyor. ASELSAN'ın Astralink hedefi, Fergani Space'in konumlama çalışmaları, Somali uzay limanı planları ve TÜBİTAK'ın Ay programı birlikte değerlendirildiğinde, yerli ekosistemin hem altyapı hem de endüstriyel tecrübe açısından hızla genişlediği görülüyor.
AHMET AKYOL