Görünmeyen risk: 4,4 milyon yetişkin diyabet olduğunu bilmiyor

Türkiye’de diyabet uyarısı

İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Yunus Coşkun, diyabetin sıkça belirti vermeden ilerlediğine dikkat çekerek, erken tanı ve düzenli takibin hastalıkla mücadelede belirleyici olduğunu söyledi. Coşkun, ülkemizde 4,4 milyon yetişkinin diyabet olduğunu bilmediğini belirterek halk sağlığı açısından alarm niteliğinde bir tabloya işaret etti.

Diyabet genellikle sessiz ilerler:

Tip 2 diyabet uzun süre herhangi bir şikâyete yol açmayabilir; kişinin kendini sağlıklı hissetmesi kan şekerinin normal olduğu anlamına gelmiyor. Ailesinde diyabet olanlar, fazla kilolu veya karın çevresinde yağlanma görülenler, hipertansiyon veya yüksek kolesterol sorunu bulunan kişiler özel risk grubunda yer alıyor. Yayınlanmış uluslararası kılavuzlar, risk faktörü olmasa bile yetişkinlerde 35 yaşından itibaren tarama yapılmasını öneriyor. Prediyabet olarak adlandırılan dönem, kan şekerinin diyabet tanı sınırına ulaşmadığı ancak normalin üzerinde olduğu evreyi tanımlıyor ve bu aşamanın erken saptanması Tip 2 diyabet gelişme riskini azaltmak için kritik önem taşıyor.

Önleme ve tedavide bütüncül yaklaşım:

Coşkun, prediyabet ve fazla kilo sorununda vücut ağırlığının yaklaşık %5-7 oranında azaltılmasının, haftada en az 150 dakika orta yoğunlukta fiziksel aktivite yapılmasının ve sürdürülebilir beslenme alışkanlıklarının kazanılmasının bilimsel olarak etkili olduğunu ifade etti. Diyabet değerlendirmesinde yalnızca kan şekeri değil; kilo, bel çevresi, tansiyon, kolesterol ve diğer metabolik risk faktörlerinin birlikte ele alınması gerektiğini vurguladı.

Diyabet tedavisinin son yıllarda önemli ölçüde değiştiğini belirten Coşkun, güncel yaklaşımın artık sadece kan şekerini düşürmeye odaklanmadığını, hastanın kalp-damar sağlığı, böbrek fonksiyonları, kilosu, tansiyonu ve kolesterolü gibi parametrelerin birlikte değerlendirildiği bireysel planlar gerektirdiğini söyledi. Tedavi seçimlerinin hastanın eşlik eden hastalıklarına ve bireysel risklerine göre düzenlenmesi gerektiği altı çizildi.

Uluslararası Diyabet Federasyonu'nun (IDF) 2025 yılında yayımladığı Diyabet Atlası'na göre, 2024 verileriyle Türkiye'de 20-79 yaş grubunda yaklaşık 9,6 milyon yetişkin diyabetle yaşıyor. Bu grubun tahminen %45,5'i, yani yaklaşık 4,4 milyon kişi henüz tanı almamış durumda. Coşkun, bu nedenle diyabeti fark etmek için belirtilerin ortaya çıkmasının beklenmemesi gerektiğini yineledi.

Toplumda farkındalığın artırılması, risk grubundakilerin düzenli taramalardan geçirilmesi ve yaşam tarzı müdahalelerinin yaygınlaştırılması, hem bireysel hem de toplumsal düzeyde diyabetin yol açabileceği ağır sağlık sorunlarını azaltmada temel adımlar olarak öne çıkıyor.

İÇ HASTALIKLARI UZMANI DR. YUNUS COŞKUN, DİYABETTE ERKEN TANI VE DÜZENLİ TAKİBİN HASTALIĞIN KONTROLÜNDE KRİTİK ROL OYNADIĞINI SÖYLEYEREK, "ÜLKEMİZDE 4,4 MİLYON YETİŞKİN DİYABET HASTASI OLDUĞUNU BİLMİYOR" DEDİ.