Gümüşhane’nin kaymak mirası: Toğala kuymağı yeniden keşfedildi

Toğala kuymağı yeniden sofralarda

Gümüşhane mutfağının unutulmaya yüz tutmuş lezzetlerinden Toğala kuymağı, Tarihi Yeşildere Konakları başta olmak üzere yerel işletmelerin çabasıyla yeniden gün ışığına çıkıyor. Halk arasında süt yüzü kuymağı olarak da anılan yemek, günümüzde yaygın olan peynirli ve tereyağlı kuymaklardan farklı olarak yalnızca süt kaymağı ve un kullanılarak hazırlanıyor.

Geçmişte evlerde sıkça yapılan bu tarif, son yıllarda yöresel mutfak mirasını canlandırma amaçlı menülere eklendi. Misafirlerin ilgisi ve olumlu geri dönüşler, Toğala kuymağını yeniden tanıtma çabalarını hızlandırdı.

hazırlanışı:

Aşçı Nilüfer Okumuş'un aktardığına göre geleneksel tarifte esas olan süt kaymağıdır. Kaymak eritilip üzerine bir kaşık mısır unu ve bir kaşık normal un eklenerek kavruluyor, ardından yemeğe su ekleniyor ve kaymağın kendi yağı ortaya çıkıyor. Bu yöntemle elde edilen kıvam ve lezzet, peynirli ve tereyağlı telli kuymaktan belirgin şekilde ayrılıyor.

Okumuş, eskiden yapılan Toğala kuymağının tam da bu yöntemle hazırlandığını, zamanla tarifin kaşar peyniri ve tereyağı gibi katkılarla değiştiğini ancak orijinal tarifin tekrar rağbet gördüğünü söylüyor.

kültürel miras ve tescil çalışması:

Tarihi Yeşildere Konakları işletmecileri Rüstem Demirağ ve Erhan Yalçınkaya; binanın restorasyonu, yerel ürünlerin ve yöresel tariflerin korunması amacıyla Toğala kuymağını menülerine eklediklerini belirtiyor. İşletme yetkilileri, nenelerin yaptığı tarifleri orijinal haliyle sunmanın hem ziyaretçiler üzerinde olumlu etki yarattığını hem de bölgesel kimliği güçlendirdiğini ifade ediyor.

Bu çabalar paralelinde Gümüşhane Ticaret ve Sanayi Odası yöresel değerin korunması ve özgün tarifin güvence altına alınması amacıyla coğrafi işaret, yani mahreç işareti başvurusu yaptı. Yerel aktörler Toğala kuymağını hem kültürel miras olarak yaşatmayı hem de Gümüşhane’nin gastronomi turizmine katkı sağlayacak bir değer haline getirmeyi hedefliyor.

Sonuç olarak, süt kaymağı ve unun bir araya geldiği bu özgün tarif, geçmişin tatlarını arayanların ilgisini çekiyor ve bölgedeki geleneksel mutfak kültürünün canlı tutulmasına katkı sağlıyor.

GÜMÜŞHANE MUTFAĞININ GEÇMİŞTEN GÜNÜMÜZE ULAŞAN GELENEKSEL LEZZETLERİNDEN TOĞALA KUYMAĞI, SÜT KAYMAĞI VE UNLA HAZIRLANAN ÖZGÜN TARİFİYLE YENİDEN YAŞATILIYOR.