Gün boyu oturmanın bedeli: omurga sağlığını korumanın yolları
omurga sağlığında masa başının etkisi
Memorial Antalya Hastanesi Beyin, Sinir, Omurga ve Omurilik Cerrahisi Bölümü'nden Prof. Dr. Mahmut Akyüz, masa başında uzun süre hareketsiz çalışmanın omurga üzerinde olumsuz etkiler bıraktığını belirtiyor. Ergonomik olmayan çalışma düzeni, hareketsizlik, zayıf kas yapısı, fazla kilo, sigara kullanımı ve düzenli egzersiz eksikliği bir araya geldiğinde bel ve boyun yakınmalarının sıklığını artırıyor.
ağrı ve uyarı işaretleri:
Omurga problemlerinin en sık ilk belirtisi ağrıdır; başlangıçta aralıklı olan ağrılar zamanla şiddetlenebilir ve kola veya bacağa yayılan, elektrik çarpması gibi hislere dönüşebilir. Prof. Dr. Akyüz, karıncalanma, yanma, uyuşma ve güç kaybı belirtilerinin de görülebileceğini vurguluyor. Özellikle 6 aydan uzun, tekrarlayan ve geçmeyen kol veya bacak ağrılarının omurga kireçlenmesi ya da fıtık işareti olabileceğine dikkat çekiyor.
tanı ve tedavi yaklaşımı:
Omurga kaynaklı ağrılar bazen böbrek, safra kesesi, mide veya kalp gibi iç organ kaynaklı ağrılarla karışabilir; ani hareketler ve kas zorlanmaları da benzer belirtiler oluşturabilir. Uzman muayenesi ve gerekli radyolojik görüntülemelerle vakaların büyük bölümünde doğru tanı konulabiliyor. Tedavide öncelik her zaman koruyucu yöntemlerde: risk faktörlerinin azaltılması, ilaç tedavisi, istirahat ve kişiye özel fizik tedavi egzersizleri ilk basamakta yer alıyor.
Cerrahi gerektiren olgularda mikrocerrahi yöntemleri uygulanabiliyor; yaklaşık 2 santimetrelik kesiyle yapılan müdahaleler sonrası hastalar genellikle aynı gün ayağa kalkabiliyor ve çoğu vakada bir gün içinde taburcu olma olanağı oluyor. Gerektiğinde üçüncü haftadan itibaren rehabilitasyon programına başlanabiliyor.
masa başında çalışanlara 8 öneri:
1) Her saat başı kısa molalar verin ve basit germe hareketleri uygulayın; bu, kas-iskelet yükünü azaltır ve dolaşımı artırır.
2) Haftada en az 3 gün yüzme veya omurgayı destekleyen hafif sporlar yapmaya çalışın.
3) Kısa mesafeleri yürüyerek kat edin; uzun süreli oturmaktan kaçının.
4) Dengeli ve mümkün olduğunca doğal beslenin; vücut ağırlığınızı ideal aralıkta tutun.
5) Sigara kullanımını bırakın; sigara omurga sağlığını olumsuz etkileyebilir.
6) Düzenli sağlık kontrollerinizi ihmal etmeyin; erken tanı uzun süreli sorunları önleyebilir.
7) Ağır yük kaldırmaktan ve ani zorlayıcı hareketlerden kaçının; doğru kaldırma teknikleri öğrenin.
8) Süregelen veya ilerleyen şikayetlerde gecikmeden uzman değerlendirmesi alın; zamanında müdahale tedavi seçeneklerini ve sonuçları olumlu etkiler.
Prof. Dr. Mahmut Akyüz'ün uyarıları, günümüzün masa başı iş yaşamı koşullarında omurga sağlığının korunması için basit ama düzenli önlemler almanın önemini bir kez daha ortaya koyuyor. Dünya Sağlık Örgütü verileri de omurga kaynaklı ağrıların yaygınlığına işaret ediyor: 2020'de 619 milyon kişi bel ağrısı çekti ve bu sayının 2050'ye kadar 843 milyona ulaşması bekleniyor. Türkiye'de de 2022 verilerine göre %24,6 oranında 15 yaş ve üstünde son 12 ayda bel bölgesi problemleri bildirildiği belirtiliyor.
BEYİN, SİNİR, OMURGA VE OMURİLİK CERRAHİSİ UZMANI PROF. DR. MAHMUT AKYÜZ