Guterres: artan çatışmalar küresel ekonomi ve gıda güvenliğini tehdit ediyor
Guterres'in uyarısı:
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, BM Genel Merkezi'nde düzenlediği basın toplantısında Orta Doğu'daki tırmanışın küresel düzeyde yıkıcı etkiler yarattığını söyledi. Guterres, bölgesel bir gerilim olarak başlayan çatışmanın artık küresel istikrarsızlığın temel unsurlarından biri haline geldiğini belirtti.
Guterres, Hürmüz Boğazı üzerinden ticaretin büyük ölçüde durduğunu, enerji piyasalarının sarsıldığını ve gıda ile gübre fiyatlarının hızla yükseldiğini ifade etti. Tedarik zincirlerindeki aksaklıkların milyonlarca insanı yoksulluk riskiyle karşı karşıya bıraktığını vurguladı.
Bölge ve dünya artık daha fazla savaşı kaldıramaz değerlendirmesinde bulunan Guterres, Hürmüz Boğazı ve Babülmendep Boğazı'nda uluslararası seyrüsefer özgürlüğünün yeniden sağlanması ve diplomasinin ön plana çıkarılması gerektiğini söyledi. Ayrıca son günlerdeki olumlu gelişme olarak ABD Başkanı Donald Trump'ın Hamas ile İsrail arasında silahsızlanma ve çekilmeyi içeren anlaşma duyurusunu işaret etti.
Kıbrıs görüşmeleri ve yeni 5+1 hazırlığı:
Guterres, Kıbrıs temaslarına dair yürütülen görüşmelerin ardından yeni bir 5+1 formatındaki toplantı için hazırlıkların başladığını açıkladı. İleriye dönük yol haritası üzerinde sağlanan uzlaşı ışığında, güven artırıcı yöntemler ve içerik hazırlıklarının tamamlanmasının ardından toplantının düzenleneceğini belirtti.
Toplantının başarılı olması için her iki taraf ve garantörlerle istişare içinde çalışılacağını söyleyen Guterres, mevcut uzlaşının göz önünde bulundurulacağını ifade etti.
İklim krizi: hızlanan bir tehdit:
Basın toplantısının ikinci bölümünde iklim krizine dikkat çeken Guterres, El Nino'nun etkilerinin beklenenden güçlü hissedildiğini belirtti. Son dönemdeki sıcak hava dalgaları, orman yangınları ve rekor deniz suyu sıcaklıklarının yalnızca başlangıç olduğunu vurguladı ve Dünya Meteoroloji Örgütü tahminlerine göre Ağustos-Ekim döneminde büyük bölümde sıcaklıkların normalin üzerinde seyredeceğini aktardı.
İklim krizi hızını artırıyor diyen Guterres, aşırı sıcaklığın hem çevresel hem de ekonomik ve insani bir kriz olduğunu; milyonlarca insanın sağlık, gıda ve geçim kaynaklarının tehdit altında bulunduğunu söyledi. Aşırı sıcaktan kaynaklanan ölümlerin büyük ölçüde eksik sayıldığına dikkat çekti.
Guterres, aşırı sıcaklarla mücadele için dört öncelik tanımladı: erken uyarı sistemlerinin güçlendirilmesi, çalışanların sıcak hava koşullarında korunması, şehirler ve binaların aşırı sıcaklara dayanıklı hale getirilmesi ve en önemlisi fosil yakıt kullanımının azaltılması. Hükümetlerin yeni fosil yakıt projelerini sürdürmesinin yarının sıcak hava dalgalarını daha tehlikeli hale getireceğini söyledi.
Guterres ayrıca fosil yakıt endüstrisi ile bazı ülkelerin krizin boyutlarını küçümseyen kampanyalar yürüttüğünü belirterek BM'nin bundan sonra daha açık konuşacağını ve hükümetleri iklim krizinin varoluşsal bir tehdit olduğuna ikna etme sorumluluğu bulunduğunu vurguladı.
Süreçler ve insani yardımlar:
Gazze'de ilan edilen anlaşma konusunda Guterres, tarafların üzerinde anlaşılan yol haritasını gecikmeye mahal vermeden uygulaması gerektiğini söyledi ve sürecin baltalanmaması çağrısında bulundu. Irak ile ilgili sorulara yanıt verirken ise Irak hükümetinin ülkenin vekalet savaşlarının aracı haline gelmemesi yönündeki kararlılığını desteklediklerini belirtti.
Guterres, Dünya Gıda Programı'nın (WFP) finansmanına ilişkin soruda liderlik sürecinin doğal ilerlediğini, asıl önceliğin kurumun etkinliğini artırmak olduğunu söyledi. WFP'nin uyarısına atıfta bulunarak yaklaşık 45 milyon kişinin ciddi gıda güvensizliği riski altında olduğuna dikkat çekti ve mevcut yardımın ihtiyaçların gerisinde kaldığını vurguladı.
Guterres, sınırlı kaynaklarla dünyanın en savunmasız insanlarına yönelik yardım çabalarının sürdürüleceğini ifade etti ve uluslararası aktörleri diplomasi, dayanıklılık ve acil önlemler konusunda sorumluluk almaya çağırdı.
BİRLEŞMİŞ MİLLETLER (BM) GENEL SEKRETERİ ANTONİO GUTERRES'İN AÇIKLAMALARI