Hareketliliğin soylulaştırılması: Doğu Ekspresi üzerinden influencer ekonomisinin mekânsal etkileri

BŞEÜ akademisyeni Serhat Ay'dan uluslararası arenada dikkat çeken çalışma

Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi (BŞEÜ) İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Dr. Öğr. Üyesi Serhat Ay, dünyanın saygın bilimsel yayın organlarından ve Q1 kategorisinde yer alan Geoforum dergisinde yayımlanan çalışmasıyla alanında önemli bir başarıya imza attı. Makale, özel sayı kapsamında yer alan 'Openingthegeographicalblackbox of theinfluencereconomy' başlığı altında yayımlanan 'Gentrification of mobilitythroughdigitalplatforms: influencer-ledcommodification of publicrail transport' adlı çalışmayla hareketliliğin soylulaştırılması kavramını tartışmaya açıyor.

Çalışmanın odağı ve yöntemsel yaklaşım:

Ay'ın çalışması, soylulaştırma tartışmalarının geleneksel olarak mahalleler, konut alanları ve sabit mekânlarla sınırlı kaldığı varsayımına karşı çıkarak hareketliliğin de ekonomik değere dönüşebileceğini savunuyor. Araştırma, bu dönüşümü Türkiye’nin en bilinen demiryolu hatlarından biri olan Doğu Ekspresi üzerinden inceliyor. Çalışma, dijital platformlarda yayılan influencer ve seyahat içeriklerinin, tur şirketlerinin ve kamusal tanıtım politikalarının etkileşimini ele alarak görünürlük ve ticari değerin nasıl arttığını analiz ediyor.

Başlıca bulgular ve toplumsal etkiler:

Analizler, YouTube ve Instagram gibi mecralarda paylaşılan içeriklerin tek başına etkili olmadığını; aynı zamanda tur operatörleri ve resmi tanıtım stratejileriyle birlikte işlediğini ve bunun hattın algısını değiştirdiğini ortaya koyuyor. Bu dönüşüm sonucunda tren yolculuğu, yalnızca bir ulaşım aracı olmaktan çıkarak paylaşılabilir, estetikleştirilmiş ve pazarlanan bir turistik deneyim hâline geliyor. Sonuç olarak, geleneksel kullanıcılar—yerel halk, öğrenciler, çalışanlar ve aileler—için bilet bulma ve hizmete erişim güçleşebiliyor.

Çalışma, yaklaşık 60 yıllık soylulaştırma literatürünün kavramsal sınırlarını genişleterek, bir ulaşım hattı ve hareket edebilme imkânının da ekonomik yeniden değerlenmeye tabi tutulabileceğini gösteriyor. Bu bulgular, kamusal erişilebilirlik, ulaşım hakkı ve hareketlilik adaleti gibi güncel tartışmalara doğrudan katkı sunuyor.

Üniversitenin değerlendirmesi ve akademik önemi:

BŞEÜ yönetimi, bu uluslararası akademik başarının yalnızca bilimsel üretim kapasitesinin değil aynı zamanda toplumsal fayda üretme potansiyelinin de bir göstergesi olduğunu vurguladı. Üniversite, araştırma faaliyetlerini toplumsal ihtiyaçlara duyarlı, çözüm odaklı ve sürdürülebilir bir yaklaşımla desteklediğini; bilginin toplum yararına dönüştürülmesini stratejik bir öncelik olarak benimsediğini belirtti.

Serhat Ay'ın çalışması, dijital platform ekonomileri, kamusal ulaşım ve toplumsal eşitsizlikler arasındaki ilişkiyi görünür kılarak sosyal bilimler literatürüne özgün bir katkı sunuyor ve üniversitenin uluslararası akademik görünürlüğünü güçlendiriyor.

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ (BŞEÜ) İNSAN VE TOPLUM BİLİMLERİ FAKÜLTESİ DR. ÖĞR. ÜYESİ SERHAT AY,