Hareketsiz yaşam ve obezite diyabet yükünü ağırlaştırıyor

diyabetin kapsamı ve riskleri:

IDF 2025 verilerine göre Türkiye'de 20-79 yaş grubunda yaklaşık 9,6 milyon yetişkin diyabetle yaşıyor. Medicana Sağlık Grubu İç Hastalıkları Uzmanı Uzm. Dr. Sonay Güven Karataş, bu durumun yalnızca kan şekeri yüksekliği anlamına gelmediğini; kalp-damar hastalıkları, böbrek hasarı, göz ve sinir sistemi sorunları ile yaşam kalitesinde düşüşe yol açabilecek kronik bir yük oluşturduğunu belirtiyor.

Karataş, diyabet yönetiminde sadece glisemik kontrolün değil; tansiyon, kolesterol, böbrek fonksiyonları ve göz sağlığı gibi parametrelerin de düzenli takibinin şart olduğunu ifade ediyor. Bu bütüncül yaklaşımın, uzun vadeli komplikasyonların önlenmesinde hayati rol oynadığına dikkat çekiliyor.

artışın nedeni ve istatistikler:

Türkiye'deki diyabet yükü son iki dekadda hızla büyüdü: 2000'de yaklaşık 1,8 milyon, 2011'de 3,5 milyon olarak tahmin edilen diyabetli sayısı, 2024'te 9,6 milyon'a ulaştı. Uzm. Dr. Karataş, bu artışta başlıca etkenlerin fazla kilo, abdominal obezite, hareketsiz yaşam ve sağlıksız beslenme olduğunu vurguluyor.

Mevcut eğilimler sürdüğü takdirde IDF projeksiyonları Türkiye için daha da uyarıcı: 2050 yılında 20-79 yaş grubundaki diyabetli sayısının 14,1 milyon'i aşması bekleniyor. Bu tablo, yalnızca tedaviye odaklanmanın ötesinde koruyucu stratejilerin güçlendirilmesini zorunlu kılıyor.

prediyabet ve önleyici adımlar:

Karataş, diyabet gelişmeden önceki prediyabet döneminin ihmal edilmemesi gerektiğini belirtiyor: 'Prediyabet, ilerleyen dönemde tip 2 diyabet geliştirme riskinin arttığını gösteren önemli bir uyarıdır.' Bu dönemde kilo kontrolü, fiziksel aktivitenin artırılması ve beslenme düzeninin düzeltilmesiyle diyabet riski azaltılabilir.

Özellikle aile öyküsü bulunanlar, fazla kilo veya bel çevresinde yağlanma olanlar ile hareketsiz bir yaşam süren kişilerin kan şekeri kontrollerini düzenli yaptırmaları öneriliyor. Hipertansiyon veya yüksek kolesterol gibi ek risk faktörleri olan bireyler de yakın takipten fayda sağlar.

Erken tanı ve yaşam tarzı değişikliklerinin zamanında uygulanmasının, ileride oluşabilecek komplikasyonların önlenmesinde belirleyici olduğu vurgulanıyor. Uzm. Dr. Karataş, 'Diyabet uzun süre belirti vermeden ilerleyebilir; bu nedenle risk gruplarının düzenli sağlık kontrollerini ihmal etmemesi hayati öneme sahiptir' diyerek sözlerini tamamladı.

UZM. DR. SONAY GÜVEN KARATAŞ