Havacılıkta sürdürülebilir yakıt yükümlülüğü: 2027'de litre başına 5 gram azaltım

Yönetmelik ve uygulama takvimi

Sivil Havacılık Genel Müdürü Prof. Dr. Kemal Yüksek, Antalya’da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31, 9-20 Kasım) kapsamındaki açıklamasında, sürdürülebilir havacılık yakıtına ilişkin düzenlemenin 2027 yılında yürürlüğe gireceğini duyurdu. Yüksek, düzenlemenin hayata geçmesiyle birlikte üreticiler ve tedarikçilerin yakıtlara katkı maddesi olarak SAF eklemekle yükümlü olacağını belirtti.

düzenlemenin ana maddesi:

Yüksek’in verdiği bilgiye göre, düzenleme uyarınca 2027 yılı içerisinde 1 litrede 5 gram karbon salınımı azaltacak şekilde yakıtlara SAF eklenmesi zorunlu olacak. Bu zorunluluk, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü’nün denetim ve düzenleme yetkisi çerçevesinde tedarik eden ve üreten kurumlara merkezi bir sorumluluk yükleyerek uygulanacak.

hedefler ve uluslararası çerçeve:

Yüksek, uygulamanın Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü (ICAO) tarafından belirlenen hedeflerle örtüştüğünü ve CORSIA projesi kapsamında ülkelerin karbon azaltımı sorumluluğu olduğunu vurguladı. ICAO hedefleri doğrultusunda, 2030’a kadar toplam yüzde 5 karbon emisyonu azaltımı hedefi bulunuyor ve Türkiye’nin regülasyonları bu hedefin yerine getirilmesine katkı sağlayacak şekilde tasarlandı.

Türkiye, mayıs ayında yayımladığı SAF regülasyonu ile bu alanda uluslararası alanda dikkat çeken bir adım attı. Yüksek, söz konusu düzenlemenin yalnızca iyi niyet beyanı olmayıp sistematik bir metodolojiyle uygulamaya konduğunu; bunun da küresel platformlarda yankı bulduğunu belirtti.

Uygulama kademelendirmesi ve sektör etkisi

Uygulama 2027'de başlayacak olsa da, Yüksek uygulamanın kademeli olarak sıkılaşacağını açıkladı. İlk yıl için litre başına 5 gram olan hedefin, izleyen yıllarda 10 gram, daha sonra 168 gram ve nihayetinde 350 grama kadar çıkacağı planlanıyor. Bu artış, hem havayolu şirketlerini maliyetlere kademeli alıştırmak hem de SAF üreticilerine ve tedarikçilerine zaman tanımak amacı taşıyor.

Yüksek, başta 2026 olarak planlanan yürürlüğe girişin, küresel yakıt krizi ve maliyet artışları gerekçesiyle 2027’ye ertelendiğini belirtti. Bu erteleme, sektördeki tedarik zinciri ve fiyat dalgalanmalarını dengelemeye yönelik bir hassasiyet olarak sunuldu.

tedarik ve üretim zorlukları:

Sürdürülebilir havacılık yakıtı üretimi ve tedariki, Yüksek’in ifadeleriyle iki ana parametre tarafından şekilleniyor: SAF’ın yeterli miktarda temin edilmesi ve çevre dostu üretim yöntemlerinin yaygınlaştırılması. Konferans görüşmelerinde de öne çıkan konu, atık yağlardan veya bitkisel kaynaklardan üretilen SAF kapasitesinin nasıl artırılacağı oldu. Yüksek, bu üretim artırımı sağlanamazsa hedeflere ulaşmanın mümkün olmayacağını vurguladı.

Regülasyonun etkisini sınırlamamak için belirlenen kademeli artışın, üreticilere yatırım yapma ve tedarik altyapısını kurma açısından zaman tanıdığı belirtildi. Ayrıca düzenleme, uygulamaya geçildikten sonra Sivil Havacılık Otoritesi tarafından ilan edilen yıllık karbon salınımı hedefleri üzerinden tedarikçilere hesap verebilirlik getirecek.

sektörel sorumluluk ve liderlik mesajı

Yüksek, havacılık sektöründeki karbon azaltımının önemine ilişkin değerlendirmesinde, bu alandaki liderliğin Türkiye için bir sorumluluk olduğunu ifade etti. Havacılık, diğer taşıma modlarına kıyasla karbon gündeminin daha yoğun olduğu bir alan olarak öne çıkıyor; bu nedenle ülke olarak model sunma ve taşıyıcı rolünü üstlenme gerekliliği vurgulandı.

Yüksek, COP31’in geniş katılımından duyduğu memnuniyeti dile getirirken, ülke liderliğinin geleceğe temiz bir dünya bırakma hedefiyle uyumlu olduğunu belirtti. Düzenlemenin hem ulusal hem de uluslararası arenada bu vizyonu hayata geçirmeye dönük bir adım olduğu kaydedildi.

Sonuç olarak, 2027’de başlayacak uygulama ve sonrasındaki kademeli artışlar, üreticiler, tedarikçiler ve havayolları için yeni bir uyum sürecini başlatacak. Bu süreçte temel nokta, SAF üretiminin ölçeklenmesi ve tedarik güvenliği olacak; düzenleme ise bu dönüşümü yönlendirmek için merkezi bir çerçeve sunuyor.

Kaynak: Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü, COP31 beyanları (Prof. Dr. Kemal Yüksek)

Sivil havacılıkta karbon emisyonunu azaltacak düzenleme 2027'de uygulanacak