Horasan’dan Balkanlar’a uzanan irfan mirası Alevi ocaklarının doğuşunu anlattı
konferans ve katılımcılar:
İnönü Üniversitesi Alevilik Araştırmaları Enstitüsü ile Alevilik Araştırmaları Öğrenci Topluluğu tarafından düzenlenen "Türklerin İrfan Yürüyüşü: Horasan’dan Balkanlara Alevi Ocaklarının Doğuşu ve Gelişimi" başlıklı konferans, İlahiyat Fakültesi Prof. Dr. Zahit Aksu Konferans Salonu'nda gerçekleştirildi. Konuşmacı olarak Munzur Üniversitesi Kurucu Rektörü ve BBP Genel Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Durmuş Boztuğ yer aldı.
Programa İnönü Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Nusret Akpolat, Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Mehmet Sağlam, İlahiyat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Mehmet Kubat, İnönü Üniversitesi Alevilik Araştırmaları Enstitüsü Müdürü Doç. Dr. Yakup Yıldız, Cem Vakfı Malatya Şube Başkanı Eşref Doğan, Zeynel Abidin Vakfı Başkanı Ergün Tuluk, siyasi parti temsilcileri ve öğrenciler katıldı.
irfan geleneğinin kökeni ve sistematiği:
Boztuğ, konuşmasında Hoca Ahmet Yesevi ve Hacı Bektaş Veli öncülüğünde şekillenen Türk-İslam tasavvufu geleneğini ele aldı ve bu bağlamda sistematize edilen "dört kapı kırk makam" anlayışına vurgu yaptı. Ehlibeyt neslinin Türkistan ve Horasan üzerinden Anadolu ile Balkanlar’a uzanan bir irfan yürüyüşü gerçekleştirdiğini ve bunun Alevi ocaklarının doğuşuna zemin hazırladığını belirtti.
hacı bektaş veli'nin nasihatleri ve toplumsal etkisi:
Boztuğ, Moğol ve Haçlı istilalarının oluşturduğu kargaşa dönemlerinde Hacı Bektaş Veli’nin topluma birlik, muhabbet ve kardeşlik öğütlediğini; Anadolu ve Balkanlar’daki Türk-İslam varlığının kılıç zoruyla değil, gönüller fethedilerek inşa edildiğini vurguladı.
Konuşmada öne çıkan ifadeler arasında Boztuğ'un şu sözleri yer aldı: "Hünkâr Hacı Bektaş Veli, doğudan Moğol, batıdan Haçlı saldırılarının yaşandığı kargaşa ortamında üç büyük nasihatte bulunmuştur: Ayrılık yerine birliği, nefret dili yerine muhabbet dilini ve çatışma yerine kardeşlik duygularını öğütlemiştir. Bizim ceddimiz Horasan’dan Balkanlara uzanan bu yürüyüşte bir damla kan akıtmadan insanların kalbini, gönlünü kazanmış, sevgi, adalet ve paylaşma ile hareket etmiştir. İşte bu üç nasihat, sekiz asır sonra bugün de birliğimizin ve kardeşliğimizin en güçlü teminatı olmaya devam etmektedir."
Boztuğ ayrıca Anadolu’ya gelen Horasan erenlerinin irşat ve iskân faaliyetlerindeki rolüne dikkat çekti ve Hacı Bektaş Veli’nin "72 millete bir gözle bakma" anlayışını hatırlattı. Sarı Saltuk Sultan ile Akyazılı Baba Sultan örnekleri üzerinden Balkanlar’da etkili olan gönül erenlerinin hoşgörü anlayışına vurgu yaptı.
Program, soru‑cevap bölümünün ardından çekilen hatıra fotoğrafıyla sona erdi.
PROF. DR. DURMUŞ BOZTUĞ, TÜRK İRFAN GELENEĞİNİN TARİHSEL İZLERİNİ ANLATTI