İmalat sanayine bu yıl işletme sermayesi desteği: hükümetten üretimi güçlendirme hamlesi
Programın çerçevesi ve dezenflasyon
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, ekonomi gündemine ilişkin değerlendirmelerinde Orta Vadeli Programın (OVP) politika çerçevesini ve hedeflerin uygulanmasını savundu. Şimşek, fiyat istikrarının programın ana hedefi olduğunu vurgulayarak hayat pahalılığıyla mücadeleyi önceliklendirdiklerini belirtti. Buna göre mali disiplin, sürdürülebilir cari denge ve fiyat istikrarı üç temel ayak olarak korunuyor.
Bakan, küresel jeopolitik gelişmelerin, özellikle savaşların, enflasyon üzerinde önemli bir yukarı yönlü baskı oluşturduğunu, Merkez Bankası etkileri dikkate alındığında savaş olmasaydı enflasyonun bugün itibarıyla yaklaşık 7 puan daha düşük olacağını ve yılın farklı aralıklarında daha düşük seviyeler görülebileceğini ifade etti. Enerji ve emtia fiyatlarındaki artışların hem Türkiye hem dünya enflasyonunu olumsuz etkilediğini kaydetti.
dezenflasyonun seyri ve ataletin etkisi:
Şimşek, dezenflasyonun fiyatların düşmesi değil fiyat artış hızının yavaşlaması anlamına geldiğini belirtti. Türkiye'de 2024 ikinci çeyreğinden itibaren dezenflasyon sürecinin başladığı, tüketici fiyatlarının yüzde 65 civarından yüzde 31,5 seviyelerine gerilediği ve giyim, dayanıklı tüketim, gıda ve kira gibi kalemlerde belirgin yavaşlama görüldüğü vurgulandı. Ancak hizmet sektöründe gecikmeli tepki ve güçlü geçmiş endekslemeler nedeniyle enflasyonda bir miktar atalet bulunduğu kaydedildi. Bakan, basitleştirerek bir yıllık 100 birimlik enflasyonun yaklaşık 40 puanının bir sonraki yıla taşındığını ifade etti.
OVP, hedefler ve bütçe performansı:
OVP hedeflerinin tamamının politika taahhüdü olduğuna dikkat çeken Şimşek, bütçe hedeflerinin özellikle bağlayıcı olduğunu belirtti. Verilen rakamlara göre 2023 için konulan yüzde 6,4 bütçe açığı hedefi yerine yüzde 5,1 ile daha iyi bir performans gerçekleşti. 2024'te de yüzde 6,4 hedefe karşılık yüzde 4,7 açık kaydedildi. 2025 hedefi yüzde 2,9, 2026 hedefi ise yüzde 3,5 olarak açıklanmış olup bakan 2026'da yüzde 3,1 civarında bir kapanış beklediklerini söyledi. Şimşek, bu sonuçların OVP'nin uygulamada karşılık bulduğuna dair kanıt sunduğunu belirtti.
İmalat sanayine işletme sermayesi desteği
Programda öne çıkan yeni adımlardan biri imalat sanayine yönelik işletme sermayesi desteği. Şimşek, bu yıl itibarıyla başlatılacak programın sanayinin üretim kapasitesini güçlendirmeye odaklandığını söyledi. İlk etapta 250 milyar liralik bir paket duyuruldu. Paketin koşulları şu şekilde açıklandı: 6 ay ödemesiz, 36 ay vadeli yapı ve faizlendirmede TLREF artı 2 puandan 12 puan indirim uygulaması getirilmesi. Bakan, bunun sonucunda imalat sanayine verilen işletme kredisi maliyetinin örneğin yüzde 39 seviyesinden yaklaşık yüzde 27'ye çekileceğini belirtti.
Şimşek, programın önümüzdeki yıllarda genişletilebileceğini, amaçlarının sanayide sektörel, dijital ve yeşil dönüşümü hızlandırmak ve reel sektörün seçici, hedefli kredi programlarıyla desteklenmesi olduğunu vurguladı.
diğer destekler ve sektörlere yönelik uygulamalar:
Bakanın verdiği bilgilere göre tarım, ihracatçı, esnaf ve yatırımcılara yönelik çeşitli finansman destekleri sürüyor. Son bir yılda yaklaşık 1 milyon çiftçiye 800 milyar lira kredi kullandırıldı; krediler ortalama %12 faizle verildi ve faiz maliyetinin %70'i Hazine tarafından karşılandı. İhracatçılara sağlanan kredilerin günlük limiti 5 milyar lira'ya çıkarıldı ve Eximbank sermayesi 7 kat artırıldı. Yatırımlar için piyasa faizlerinin altında finansman imkanları sunuluyor.
Bütçe öncelikleri, vergi politikası ve yatırımlar
Şimşek, savunma sanayii ve sosyal konut yatırımlarının önceliklendirildiğini açıkladı. Savunma sanayii harcamalarında 100 seviyesinden 329 seviyesine çıkarma planıyla fiili olarak yüzde 229luk bir artış hedeflendiği belirtildi. Sosyal konut için geçen yıl ayrılan 100 milyar lira kaynağın gelecek yıl 250 milyar liraya çıkarılacağı ve önümüzdeki birkaç yılda 750 bin sosyal konutun inşa edilmesinin planlandığı ifade edildi.
Vergi gündemine ilişkin Şimşek, kurumlar vergisi veya gelir vergisinde şu an için bir değişiklik planlanmadığını, dolaylı vergilerde de cari açığı yönetme dışında bir gündem bulunmadığını söyledi. Eşel Mobil uygulamasına ilişkin olarak Bakan, gelecek yıl Eşel Mobil'in devam etmesinin planlanmadığını, ancak yıl sonuna kadar mazot desteğinin kısmi olarak süreceğini belirtti. Eşel Mobil sayesinde vergiden feragat edildiğini ve uygulamanın sona ermesinin kayıt dışılıkla mücadelede kazanımlar sayesinde vergi gelirlerini artıracağına işaret etti.
kur rejimi ve rekabet gücü değerlendirmesi:
Şimşek ideal kur rejiminin dalgalı kur olduğunu savunurken bunun iyi işlemesi gerektiğini vurguladı. Piyasaya bırakıldığında Türk Lirası bazı dönemlerde aşırı değerlenebildiği için mevcut şartlarda piyasada olmanın gerekliliğine dikkat çekti. Enflasyonun tek haneye inmesiyle birlikte ihracatçıların zorunlu döviz satışı yükümlülüğünün kaldırılabileceğini, daha esnek kur rejimine geçilebileceğini ancak henüz şartların oluşmadığını belirtti. Reel sektör rekabet gücünün sadece kur seviyesine bağlı olmadığını, enerji maliyetleri, dış talep ve Çin'in etkisinin de önemli olduğunu söyledi.
Sonuç: fiyat istikrarı ve büyüme hedefi
Bakan Şimşek, dezenflasyon sürecinin öncelik olmaya devam edeceğini ve maliye politikasının bu hedefe destek vereceğini açıkladı. Dezenflasyonun kısa vadede büyüme üzerinde sınırlı bir etki yapabileceğini, ancak orta ve uzun vadede sürdürülebilir yüksek büyüme için gerekli olduğunu belirtti. OVP çerçevesinde mali disiplinden ödün verilmediğini, bütçe performansında hedeflerin büyük ölçüde yakalandığını ve önümüzdeki dönemde uygulamaların imalat ve reel sektörü doğrudan güçlendirmeye yönelmiş olduğu mesajını verdi.
Bakan Şimşek: "Bu sene başlayarak biz imalat sanayine işletme sermayesi desteği vereceğiz"