İşlem odaklı gıda üretimi sağlığımızı savunmasız bırakıyor
Dr. Yavuz Dizdar'ın değerlendirmesi
Radyasyon Onkolojisi Uzmanı Dr. Yavuz Dizdar, 16. Uluslararası Kocaeli Kitap Fuarı'nda yaptığı konuşmada ultra işlenmiş gıdaların sadece içerik değil; üretim ve işlenme biçimleriyle tamamen farklılaşan ürünler yarattığını vurguladı. Dizdar, gıdanın artık içerikten çok geçen işlemle tanımlandığını belirterek bu durumun sağlık açısından önemli sonuçlar doğurduğunu söyledi.
işlem gıdanın niteliğini nasıl değiştiriyor:
Dizdar, örnek olarak süt üretimindeki uygulamaları anlattı; homojenizasyon, yağ standardizasyonu ve ultra high temp (UHT) uygulamalarının sütün üretildiği halden çok farklı bir ürün ortaya çıkardığını aktardı. Bu süreçler nedeniyle mevcut içeriklerin kaybolduğunu ifade eden Dizdar, "İşlem, gıdanın kendisinden ve içeriğinden daha önemli hale geliyor" sözleriyle üretim yöntemlerinin belirleyiciliğine dikkat çekti.
sağlık etkileri, tat ve katkı maddeleri:
Dizdar, ultra işlenmiş ürünlerin sağlığa zararının çoğunlukla dolaylı yoldan ortaya çıktığını belirtti. Normalde gıdalarla alınan doğal kaynakların, aşırı işlem sonucunda ortadan kalktığını ve bunun vücudun detoks kapasitesini zayıflattığını söyledi: "Kendisi bozulamayan bir şey bizim bozulmamızı engelleyemez".
Doğal ve köy ürünlerinin tat olarak ayırt edilebildiğini, bunun bilimsel karşılığının sınırlı olsa da tüketici açısından belirgin olduğunu ifade etti. Dizdar, bu farklılığı "ehvenişerdir, yani kötünün iyisidir" sözleriyle özetledi; örneğin köy bazlaması ile şehirde satılan bazlama arasında lezzet açısından büyük fark olduğuna dikkat çekti.
Gıda katkı maddeleri konusundaki algının tek boyutlu olmaması gerektiğini de vurgulayan Dizdar, bazı katkı maddelerinin üretim zorunlulukları nedeniyle kullanıldığını söyledi. Emülgatör örneği vererek, yağ ve su bazlı bileşenleri bir araya getirmek için belirli maddelerin gerektiğini; ev yapımı mayonez ile endüstriyel ürünlerin raf ömrü ve içerik farklılıklarının tadı etkilediğini anlattı.
Sonuç olarak Dizdar, sağlık ve gıda tercihleri konusunda tüketicinin sadece içerik etiketine bakmaması, üretim ve işlenme süreçlerine de dikkat etmesi gerektiğini vurguladı ve ultra işlem görmüş gıdaların uzun vadeli etkilerine karşı temkinli olunması çağrısında bulundu.
Uzman Dr. Yavuz Dizdar: "Bozulmayan gıda vücudumuzu koruyamaz"