İstanbul'da deprem gündemi: kentsel dönüşüme 8,8 milyar, yeşile 22 milyar ayrımı sorgulanıyor
Meclis kürsüsünde deprem hazırlığı eleştirisi:
İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi'nin kasım oturumunda AK Parti Sultanbeyli Meclis Üyesi Eyüp Uyanık, İBB yönetiminin 2019'da açıkladığı Deprem Seferberlik Planı üzerinden yürütülen çalışmaları ve bütçe önceliklerini Meclis gündemine taşıdı. Uyanık, planın yer aldığı 14 Ekim 2019 tarihini hatırlatarak beş yıl içinde yenileneceği duyurulan 100 bin bağımsız birim hedefine ilişkin hesap sorulduğunu belirtti.
Uyanık, KİPTAŞ verilerine göre 2019-2026 dönemi için tamamlanan projelerde toplam 12 bin 461 bağımsız birim gösterildiğini ve bu sayının riskli yapı dönüşümünü tek başına ifade etmediğini vurguladı. Meclis üyeleri, KİPTAŞ verileri ile genel hedef arasındaki farkın açıklanmasını talep etti.
100 bin hedefi, KİPTAŞ ve talep edilen şeffaflık:
Uyanık, yönetimden şu ayrıntıların açıklanmasını istedi: beş yıllık hedefin ne kadarının tamamlandığı, hangi birimlerin yeniden yapıldığı veya güçlendirildiği, ilçelere göre dağılımı ve kaç ailenin bu süreçte güvenli konuta kavuştuğu. Ayrıca KİPTAŞ projeleri içindeki sosyal konut, kaynak geliştirme ve kentsel dönüşüm kalemlerinin ayrı ayrı raporlanmasını istedi.
Meclis kürsüsünde ortaya konan tabloya göre KİPTAŞ rakamları, hedeflenen 100 bin bağımsız birimle kıyaslandığında açıklık gerektiriyor; Uyanık bu verilerin riskli yapı dönüşümü, yeni konut üretimi ve güçlendirme şeklinde ayrı başlıklarla sunulmasını talep etti.
Bütçe karşılaştırması ve öncelikler:
Uyanık, İBB'nin 2026 Performans Programı'ndaki bütçe kalemlerini örnek göstererek kentsel dönüşüm uygulamaları için öngörülen tutarın 8 milyar 850 milyon 189 bin lira; açık ve yeşil alan düzenlemeleri için ayrılan kaynağın ise yaklaşık 22 milyar 80 milyon lira olduğunu hatırlattı.
Yeşil alanların belediye hizmetleri açısından önemli olduğunu kabul eden Uyanık, buna karşın deprem riski bulunan bir kentte bütçe önceliklerinin nasıl belirlendiğinin kamuoyuna ve Meclis'e açıklanmasını istedi. Ayrıca kentsel dönüşüm kaleminin İBB'nin tüm deprem hazırlık harcamalarını kapsamadığını belirterek, dönüşüm, güçlendirme, risk tespiti ve afet hazırlığı için ayrılan toplam kaynakların Meclis'e sunulmasını talep etti.
Kiralanan taşınmazlar ve teknik rapor talebi:
Uyanık, AK Parti grubunun 2025 denetim değerlendirmesindeki bulgulara atıfla İBB tarafından kiralanan bazı taşınmazların iskan ve deprem güvenliği durumlarının incelenmesi gerektiğini söyledi. Bazı binalarda kira ve tadilat giderlerine rağmen kullanımın gerçekleşmediği; bazılarında ise deprem riski gerekçesiyle kira sözleşmelerinin sonlandırıldığı değerlendirmelerine dikkat çekti ve ilgili teknik raporlarla harcama bilgilerinin açıklanmasını istedi.
Merkezi destekler ve Meclis'e iletilen talepler:
Uyanık konuşmasında merkezi hükümetin katkılarına da yer vererek İSMEP kapsamında İstanbul'da 488 okul binasının yeniden yapıldığını, 1.024 okul binasının güçlendirildiğini aktardı. Sağlık yapılarında ise 15 hastanenin yeniden yapıldığı ve 107 hastanenin güçlendirildiği bilgilerini paylaştı.
Ayrıca Yarısı Bizden Kampanyası kapsamında şartları karşılayan hak sahiplerine konut başına 875 bin lira hibe, 875 bin lira kredi ve 125 bin lira taşınma desteği sağlandığını; toplam desteğin 1 milyon 875 bin liraye ulaştığını hatırlattı.
Konuşmasının sonunda Uyanık, İBB yönetimine üç talep yöneltti: öncelikle riskli yapılardan başlanarak dönüşüm takviminin açıklanması; dar gelirli vatandaşlara yönelik uygulanabilir destek programlarının geliştirilmesi; ve afet hazırlıklarının sahada ortak tatbikatlarla test edilmesi. Sözlerini, İstanbul’un depreme karşı bekleyecek vakti yoktur. Algı biter, hakikat konuşur. ifadeleriyle noktaladı.
AK PARTİ SULTANBEYLİ MECLİS ÜYESİ EYÜP UYANIK