İstanbul'un akciğerleri yapay zekâ ve sahadaki ekiplerle korunuyor
Koordinasyon merkezi nasıl çalışıyor:
İstanbul Orman Bölge Müdürlüğü Yangın Koordinasyon Merkezi, kentteki orman yangınlarıyla mücadelenin ana kumanda merkezi olarak 7/24 görev yapıyor. Merkezde sürekli görev halinde bulunan 8 uzman personel, İnsansız Hava Araçları (İHA), yüksek teknoloji kameralar ve gözetleme kulelerinden sağlanan verileri izleyerek en küçük dumanı bile anında tespit ediyor. Görüntüler ve sensör verileri merkeze aktarılarak olası tehditler hızla değerlendiriliyor.
Teknoloji ve yapay zekâ uygulamaları:
Orman Genel Müdürlüğü tarafından geliştirilen yapay zekâ modelleme sistemi, meteorolojik veriler, arazi yapısı, bitki örtüsü ve benzeri veri katmanlarını kullanarak yangın risk analizleri yapıyor. İstanbul Orman Bölge Müdürü Zafer Derince bu çalışmayı şöyle özetliyor: 'İstanbul Yangın Koordinasyon Merkezi'nde yapay zekâyı yangın risk analizlerinde yer veriyoruz. Tecrübeli arkadaşlarımızın da kararlarıyla yapay zekâyı birleştirerek orman yangınlarında kullanıyoruz.'
Yapay zekâ, gelen ihbarlarla birlikte modellemeyi çalıştırıp yangının hangi yönlere ilerleyebileceğini ve hangi alanları riske atabileceğini önceden tahmin etme imkânı sunuyor. Ancak Derince’nin vurguladığı gibi, karar verme sürecinde yapay zekâ tek başına hareket etmiyor; modellemeler sahadaki tecrübeli ekiplerin gözlemleriyle eşleştiriliyor.
Sahada kapasite ve müdahale düzeni:
İstanbul genelinde yangın gözetim ağı içinde 15 gözetleme kulesi, 37 sabit gözetleme kamerası ve 9 mobil kamera yer alıyor. Müdahale filosunda ise kritik noktalara konuşlandırılmış 28 arazöz ve hazır bekleyen 49 ilk müdahale ekibi bulunuyor. Sahada aktif olarak görev yapan personel sayısı ise 296 olarak bildirildi.
Kulelerde görevli personel, sorumluluk alanlarındaki ormanları 7 gün 24 saat izleyerek anında Koordinasyon Merkezine bilgi veriyor. Yangın çıktığında İHA’lar ve kameraların sağladığı anlık görüntüler merkezden yönlendirilerek ekiplerin en hızlı ve etkili şekilde müdahale etmesi sağlanıyor.
Eğitim, tatbikat ve ihbar doğrulama süreçleri:
Derince, insan faktöründen kaynaklanan hataları en aza indirmek için sık sık tatbikat ve eğitim gerçekleştirildiğini belirtiyor. Gelen ihbarlar tek bir kanaldan değil, birden çok kaynaktan teyit edilerek değerlendirilip sahaya müdahale yönlendiriliyor. 'İnsan olan her yerde hata olabilir. Bunu en asgariye indirmek adına biz sürekli tatbikatlar yapıyoruz, eğitimler yapıyoruz,' diyen Derince, karar süreçlerinde disiplin ve çoklu teyit yöntemlerinin önemine dikkat çekiyor.
Risk haritalama ve saha gözlemi:
Orman Yangınlarıyla Mücadele Şube Müdürü İkram Çelik, koordinasyon merkezinde kullanılan yangın risk haritalarının zarar görebilecek bölgeleri anlık takip ettiğini, haritalarda bitki örtüsü, arazinin şekli ve ormanın yapısının dikkate alındığını söylüyor. Bu haritalar, modellemelerle birleştiğinde hem önleyici tedbirlerin hem de müdahale planlarının daha isabetli hazırlanmasına imkân veriyor.
Merkezdeki altyapı, teknoloji ve sahadaki insan gücünün entegrasyonu sayesinde İstanbul'un ormanları için erken tespit, doğru yönlendirme ve hızlı müdahale hedefleniyor. Yetkililer, olağanüstü dönemlerde personel sayısının artırıldığını ve hem teknolojik hem de insani kapasitenin sürekli yenilendiğini belirtiyor.
Mega kentin akciğerleri İstanbul Yangın Koordinasyon Merkezi'ne emanet