İstihdam odaklı dönüşüm: İŞKUR 2026'da bir milyondan fazla kişiyi özel sektöre yerleştirdi

Işıkhan'ın TBMM sunumu:

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda Bakanlık sunumunu yaparken, çalışma hayatına ilişkin politikaların istihdam, üretim ve çalışan hakları ekseninde yürütüldüğünü vurguladı. Sunumda, 2025-2028 dönemi için hazırlanan Ulusal İstihdam Stratejisi'nin 1 Şubat 2025'te yürürlüğe girdiği, yeşil ve dijital dönüşümü kapsayan Ulusal Adil Geçiş Stratejisi'nin ise 2026 sonuna kadar yayımlanmasının hedeflendiği belirtildi.

Sosyal diyalog ve sendikalaşma:

Işıkhan, sosyal diyalogun önemine dikkat çekerek Üçlü Danışma Kurulu, 14. Çalışma Meclisi ve Kamu Personeli Danışma Kurulu gibi yapılar aracılığıyla tarafları bir araya getirdiklerini aktardı. Sendikalaşma oranlarında artış olduğunu belirten bakan, işçilerde sendikalaşma oranının 2013'te yüzde 9,2 iken 2026'da yüzde 13,8'e; kamu görevlilerinde ise 2002'de yüzde 47,94 iken 2026'da yüzde 77,96'ya çıktığını söyledi.

Asgari ücret ve memur maaşları:

Bakan, 2026 yılı net asgari ücretin 28 bin 75 lira olduğunu hatırlattı ve 2002'den bu yana asgari ücrette reel artışın yüzde 207 olduğunu açıkladı. Asgari ücret desteğinin kayıtlı istihdamı korumak ve asgari ücretin daha yüksek belirlenebilmesini sağlamak amacıyla 2026'da 1.270 liraya çıkarıldığını, yaklaşık 1,5 milyon iş yerine 48,4 milyar lira destek verildiğini belirtti. Memur ve memur emeklilerinin aylıklarında 2026'da toplu sözleşme kazanımlarıyla birlikte kümülatif yüzde 34,63 artış sağlandığı; en düşük devlet memuru maaşının Temmuz'da 70 bin 224 lira'ya yükseldiği ve taban aylıkların emekli aylıklarına yansıyacak şekilde bin lira artırıldığı ifade edildi. Ayrıca, yürürlükteki Toplu Sözleşme kapsamında memur ve memur emeklilerine 2027'de sırasıyla yüzde 5 ve yüzde 4 oranında artışlar ile olası enflasyon farkının yansıtılacağı belirtildi.

İşsizlik, işgücü ve İŞKUR faaliyetleri:

Işıkhan, istihdam politikalarının merkezinde vatandaşların üretime katılımını artırmanın yer aldığını vurguladı. 2026 Eylül verilerine göre iş gücünün 35,4 milyon, istihdamın 32,4 milyon, işsiz sayısının 2,9 milyon ve işsizlik oranının yüzde 8,4 olduğunu paylaştı. İşsizlik oranının 41 aydır tek hanelerde seyrettiğini, 15-24 yaş aralığındaki genç işsizlik oranının yüzde 14,8 ve NEET oranının 2026 ikinci çeyreğinde yüzde 22,2 olduğunu kaydetti.

İstihdam artırma hedefleri kapsamında Işıkhan, önümüzdeki üç yılda yaklaşık 2,1 milyon ilave istihdam oluşturmayı amaçladıklarını ve İŞKUR aracılığıyla 2026'da 1 milyon 75 bin 474 kişinin özel sektörde istihdamına aracılık ettiklerini aktardı. Ayrıca, 2002'den bu yana 6 milyon kadının, 600 bin engelli vatandaşın ve yaklaşık 5,9 milyon gencin işe yerleşmesini sağladıklarını, Mesleki Eğitim Kursları ve İşbaşı Eğitim Programlarıyla milyonlara mesleki beceri kazandırıldığını belirtti.

Gençlik programları ve GÜÇ hedefleri:

Bakan, gençlerin eğitimden iş hayatına geçişini kolaylaştırmak amacıyla başlatılan programlara değindi. Cumhurbaşkanı liderliğinde birleştirilen Gençliğin Üretim Çağı (GÜÇ) Programı için toplam 472,3 milyar lira kaynak ayrıldığını söyledi. GÜÇ çatısı altındaki beş program arasında yer alan Ulusal Staj Programı'nın 2026 itibarıyla İŞKUR'a devredildiği; şu ana kadar kamu ve özel sektörde 144 bin öğrencinin staj imkânı bulduğu ve üç yıl sonunda 800 bin öğrenci için staj kapasitesi oluşturulmasının hedeflendiği vurgulandı.

NEET grubuna yönelik İşgücü Uyum Programlarından bugüne kadar 61 bin 616 gencin yararlandığı, önümüzdeki üç yılda 450 bin gencin eğitim ve istihdama kazandırılmasının hedeflendiği belirtildi. Ayrıca devlet üniversitelerindeki öğrencilerin çalışma alışkanlıklarını güçlendiren İŞKUR Gençlik Programı'na değinildi.

Sosyal güvenlik, emekli yardımları ve sağlık uygulamaları:

Işıkhan, emeklilerin gelirlerinin iyileştirilmesine yönelik adımların sürdüğünü belirtti. 2025 ikinci yarısında en düşük emekli aylığı 16 bin 881 lira iken, 2026 Ocak'ta 20 bin lira ve Temmuz'da 23 bin 552 liraye yükseltildi. 2018'den bu yana toplam 483,4 milyar lira bayram ikramiyesi ödendiği açıklandı. Emeklilerin gelir farklılıklarını gözeten ve alım gücünü yükseltmeyi amaçlayan ilave iyileştirmeler üzerinde çalışıldığı, 2027 Ocak'tan itibaren bazı ilavelerin hayata geçirilmesinin hedeflendiği ifade edildi.

Sağlıkta erişimle ilgili olarak, 2000'li yılların başında geri ödeme kapsamındaki ilaç sayısının 3 bin 986 iken bugün 8 bin 845 ilaca çıktığı; yalnızca 2026'da 253 ilacın daha kapsama alındığı, bunların 29'unun kanser tedavisinde kullanıldığı bildirildi. 2025'te geri ödeme kapsamına alınan beş immünoterapi ilacı sayesinde son bir yılda yaklaşık 41 bin kanser hastasının tedaviye eriştiği aktarıldı. SMA tedavisinde ikinci bir ilacın daha geri ödeme kapsamına alındığı belirtildi.

Diyabet yönetimine yönelik olarak 18 yaş altı Tip 1 diyabetli çocuklar için sürekli glukoz izlem cihazlarının bedelinin karşılandığı, bu kapsamda yaklaşık 155 bin reçete için 1 milyar 800 milyon lira civarında ödeme yapıldığı açıklandı. Prostat kanseri, kalp yetmezliği, kronik böbrek hastalığı ve nadir hastalıklarda yeni tedavi seçeneklerine erişimin genişletildiği, tekerlekli sandalye, işitme cihazı ve diyabet cihazlarında geri ödeme tutarlarında yüzde 20 artış; çölyak ve belirli metabolik hastalıklarda özel beslenme ürünleri ödemelerinde yüzde 30 artış gerçekleştirildiği ifade edildi.

Dijital dönüşüm hamlesi:

Bakanlık tarafından hazırlanmakta olan kapsamlı dijital dönüşüm projesinin önümüzdeki yılın başlarında hayata geçirilmesinin hedeflendiğini söyleyen Işıkhan, bu sistem sayesinde vatandaşların sosyal güvenlik ve sağlık işlemlerini daha hızlı ve kolay yapabileceğini, sağlık raporları ile düzenli reçetelerin yönetiminde kolaylık sağlanacağını ve gereksiz hastane başvurularının azaltılacağını belirtti. Sistem; koruyucu ve önleyici sağlık hizmetlerini de kapsayan, vatandaşların ihtiyaçlarını öngören ve doğru sağlık hizmetine yönlendiren bütüncül bir yapı olarak tasarlanıyor.

Bütçe teklifi ve kaynak dağılımı:

Işıkhan, Bakanlığın 2027 yılı bütçe teklifinin merkez ve yurt dışı teşkilatı harcamaları için 7 milyar 512 milyon 634 bin lira olduğunu, Bakanlığın toplam teklifinin ise 2 trilyon 395 milyar 824 milyon 844 bin lira olarak hazırlandığını açıkladı. Bu bütçeden Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığına 2 trilyon 266 milyar 365 milyon 277 bin lira, Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğüne 121 milyar 946 milyon 933 bin lira aktarılması ve 2027'de toplam 2 trilyon 388 milyar 312 milyon 210 bin lira kaynak ayrılmasının öngörüldüğü belirtildi. Mesleki Yeterlilik Kurumu Başkanlığının gider bütçesinin 388 milyon 658 bin lira, gelir bütçesinin 441 milyon 767 bin lira ve net finansmanının 3 milyon lira olduğu ifade edildi.

Sunum, istihdamın artırılması, gençlerin işe erişiminin kolaylaştırılması, emekli ve memur gelirlerinin korunması, sağlık hizmetlerine erişimin genişletilmesi ve dijital dönüşümün hızlandırılması hedeflerini bir arada gösteren bir paket olarak özetlendi.

Bakan Işıkhan: "İŞKUR aracılığıyla 2026'da 1 milyon 75 bin 474 kişinin özel sektörde istihdamına aracılık ettik"