İTO başkanı Avdagiç'ten 2027 için dezenflasyonu üretimi aşındırmadan sağlama çağrısı

İTO başkanı Avdagiç: hedef 2027'de istikrarı üretimi koruyarak sağlamak

İstanbul Ticaret Odası (İTO) Başkanı Şekib Avdagiç, Oda’nın 22. dönemin ilk Meclis toplantısında iş dünyasının gündemini değerlendirdi. Konuşmasına Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ü anarak başlayan Avdagiç, Türkiye ekonomisinin dezenflasyon sürecini sürdürürken karşı karşıya olduğu maliyet, finansman ve enerji kaynaklı kırılganlıklara dikkat çekti.

ekonominin öncelikli dertleri:

Avdagiç, enflasyonun kalıcı düşürülememesi ile finansman maliyetlerinin reel sektöre baskı oluşturduğunu vurguladı. Para politikasında güvenilirliğin korunmasının, kamu harcamalarında verimlilik ve mali disiplinin güçlendirilmesinin öncelikli olduğunu belirtti. Kredilerin genel talebi körüklemek yerine ihracat, teknoloji, verimlilik ve yeşil dönüşüm yatırımlarına yönlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Sanayideki maliyet baskısı ve verimlilik açığının rekabet gücünü aşındırdığını ifade eden Avdagiç, otomasyon, dijitalleşme, Ar-Ge, nitelikli iş gücü, yerli ara malı üretimi ve ölçek ekonomilerini destekleyecek uzun vadeli yatırım ortamının tesis edilmesinin zorunlu olduğunu kaydetti.

Enerji ithalatı ve dış finansman ihtiyacının küresel şoklara karşı kırılganlık yarattığını belirten Avdagiç, yenilenebilir enerji, depolama ve şebeke yatırımlarının hızlandırılması, enerji verimliliği, ihracat pazarlarının çeşitlendirilmesi ve uzun vadeli doğrudan yatırımların çekilmesinin bu hassasiyeti azaltacağını söyledi.

para, kur ve finansmanın üretime etkisi:

Avdagiç, sıkı finansal koşulların üretim üzerindeki etkisinin giderek belirginleştiğini; erken gevşeme ile dezenflasyon kazanımlarının aşınabileceğini, uzun süre yüksek faizin ise kredi maliyetlerini ve işletme sermayesi yükünü artırarak üretim kapasitesini zorladığını belirtti. Merkez Bankası’nın 22 Ekim’de politika faizini 100 baz puan indirerek %36 seviyesine çektiğini hatırlatan Avdagiç, faiz indirimlerinin etkisinin kredi büyüme sınırları devam ettiği sürece sembolik kalacağını söyledi.

Reel sektörün beklentisinin, KOBİ kredilerinde büyüme sınırının artırılması değil; ilk aşamada ihracatçı firmalar için bu sınırlamanın kaldırılması olduğunu belirtti. Ayrıca faiz indirimlerinin devamının yalnızca yıllık enflasyon değil, aylık fiyat artışları, beklentiler ve kur geçişkenliği birlikte kontrol altına alınmasına bağlı olduğunu vurguladı.

Avdagiç'in dört önceliği ve önerileri:

İTO Başkanı, 2027'ye girerken ana hedefin «dezenflasyon uğruna üretim kapasitesini aşındırmadan makroekonomik istikrarı sağlamak ve küresel dönüşümün sunduğu fırsatları yatırıma çevirmek» olduğunu söyledi. Bu çerçevede dört öncelik sıralandı: enflasyonla kararlı mücadele, sanayide teknoloji ve verimlilik artışı, enerji bağımlılığının azaltılması, finansal sistem güvenilirliğinin güçlendirilmesi.

Pratik öneriler arasında kredilerin ihracat ve verimlilik odaklı projelere önceliklendirilmesi, otomasyon ve dijitalleşmeyi teşvik eden politikalar, Ar-Ge ve nitelikli iş gücüne yatırım ile yerli ara malı üretiminin desteklenmesi yer aldı. Enerji tarafında ise yenilenebilir yatırımlar, depolama ve şebeke güçlendirmesi ile enerji verimliliği çalışmalarının hızlandırılması öne çıktı.

Avdagiç, jeopolitik konumun sunduğu fırsatların ekonomik güce dönüştürülebilmesi için üretim, teknoloji, enerji güvenliği, sermaye ve kurumsal kapasiteye odaklanılması gerektiğini, bu yükümlülüğün hem kamu hem özel sektöre düştüğünü belirtti.

kur-enflasyon uyumsuzluğu ve hizmet ihracatı:

Başkan, enflasyon ile kur arasındaki makasın temel mesele olmaya devam ettiğine dikkat çekti: 2026 yılının ilk 10 ayında TÜFE %27,5, Yİ-ÜFE %25,4 artarken kur sepetindeki ortalama artış %13,4 kaldı. Bu dengesizliğin yıllardır sürdüğünü, Türk lirası cinsinden maliyetlerin döviz cinsinden üretimi her yıl daha pahalı hale getirdiğini söyledi.

Hizmet ihracatının ülke ihracatındaki ivmelenmede önemli rol oynadığını hatırlatan Avdagiç, 2025'te hizmet ihracatının 124,9 milyar dolar olduğunu ve 2026 Ekim itibarıyla yıllıklandırılmış hizmet ihracatının 127,4 milyar dolar seviyesinde bulunduğunu açıkladı.

Avdagiç, sözlerini küresel dönüşümü yatırımlara çevirmek için mali disiplin, teknoloji ve üretim odaklı politikaların önemine dikkat çekerek tamamladı ve bu hedeflerin gerçekleştirilmesinde tüm paydaşlara önemli görevler düştüğünü vurguladı.

İSTANBUL TİCARET ODASI (İTO) BAŞKANI ŞEKİB AVDAGİÇ, "2027'YE GİRERKEN ANA HEDEFİMİZ DEZENFLASYON UĞRUNA ÜRETİM KAPASİTESİNİ AŞINDIRMADAN MAKROEKONOMİK İSTİKRARI SAĞLAMAK VE KÜRESEL DÖNÜŞÜMÜN SUNDUĞU FIRSATLARI YATIRIMA ÇEVİRMEK OLMALIDIR" DEDİ.