İznik'in sarı altını Müşküle üzümünde bereketli hasat

İznik'te yüzyıllık üretim: Müşküle üzümü hasada girdi

Bursa'nın tarihi ilçesi İznik'te, halk arasında "sarı altın" olarak anılan coğrafi işaretli Müşküle üzümünün hasadı başladı. Geçmişi Bizans dönemine uzanan bu yerel üzüm çeşidi, ince kabuğu, kendine has aroması ve uzun saklanabilme özelliğiyle biliniyor. Eylül ayında başlayan hasat, bölgedeki yüzlerce üreticinin bağlara girip yıl boyunca emek verdiği ürünleri toplamasıyla sürüyor.

Tarihçe ve ürün özellikleri:

Tarihi kaynaklarda Bizans Devleti dönemine kadar izleri bulunan Müşküle üzümü, İznik'in Osmanlı döneminde de sofralarda yer aldığı kaydediliyor. Göl kıyısındaki verimli topraklarda yetişen ürün, raf ömrünün uzun olması sayesinde dalında aylarca kalabiliyor; bu yönü üreticilere pazarlama avantajı sağlıyor. İznik Ziraat Odası Başkanı Vedat Çakır, Müşküle'nin "çok eski yıllara dayanan" bir çeşit olduğunu ve "raf ömrü oldukça uzun, dalında aylarca bekleyebiliyor" sözleriyle ürünün dayanıklılığına vurgu yaptı.

Üzümün çekirdeği de tüketiciler ve uzmanlar tarafından dikkat çekiyor. Bölgedeki görüşlerde çekirdeğin antioksidan açısından zengin olduğu, halk arasında ise çekirdeğinin tüketilmesinin kansere karşı koruyucu etkileri olduğuna inanıldığı belirtiliyor.

Üretim, fiyat ve pazarlama:

İznik ve çevresinde yaklaşık 10 bin dekarlık alanda yetiştirilen Müşküle üzümünden yıllık ortalama 30 bin ton ürün elde ediliyor. Ürün hem iç piyasada yoğun talep görüyor hem de Azerbaycan ve Rusya'ya ihraç edilerek bölge ekonomisine katkı sunuyor. Hasadın başlamasıyla üreticiler kaliteli ürün ve verimli bir sezon beklentisi taşıyor.

Fiyat konusunda üretici ve oda yetkilileri aracılar nedeniyle yaşanan kopukluğa dikkat çekiyor. Haberde yer alan ifadelere göre tarlada kilogramı 35 liraye müşteri bulan ürünün son tüketiciye ulaşan fiyatı konusunda görüş farklılıkları bulunuyor. İznik Çamdibi Mahallesi Muhtarı ve üretici Halil Küçüker, aracılar yüzünden üretici ile tüketici arasındaki farkın yüksek olduğunu vurgulayarak, "Tüketici ucuza yesin biz onu istiyoruz. Bizden 30 liraya aldıkları ürünü 100 liraya satmasınlar, 40-50 liraya satsınlar vatandaşlar ucuza yesin" dedi. Muhtar, ayrıca ürünün coğrafi işaretli olduğunu ve çekirdekleriyle tüketildiğinde faydalı olduğuna inanıldığını söyledi.

Vedat Çakır ise üreticinin adil pay almasının önemine işaret ederek, "Hep söylediğimiz şey üreticinin ürettiği ürünün tüketicinin önüne 100 liradan çıkmamasıydı" ifadelerini kullandı. Çakır, ideal fiyat dengesinin tarlada 15 liraye satılan ürünün tüketiciye 25-30 lira arasında ulaşması olduğunu belirtti ve Adalet ile İçişleri Bakanlıklarının başlattığı çalışmaların başarılı olmasını umduklarını aktardı.

Bu yılki rekoltenin üreticileri memnun ettiğini belirten yetkililer, yüksek girdi maliyetlerinin sürümden kazanma isteğini zorladığını ancak verimli bir sezonla hem üreticinin yüzünün güldüğünü hem de Müşküle'nin sofralara ulaşmaya devam ettiğini söylüyor. İznik'in geçmişten bugüne uzanan üretim geleneğini sürdüren Müşküle üzümü, hasatla birlikte bölge ekonomisine katkısını yeniden göstermeye başladı.

Öne çıkan veriler: 10 bin dekarlık üretim alanı, yıllık ortalama 30 bin ton üretim, tarlada kilogram fiyatı yaklaşık 35 TL, iç piyasa ağırlıklı satış ve Azerbaycan ile Rusya'ya ihracat.

İZNİK ÇAMDİBİ MAHALLESİ MUHTARI VE ÜZÜM ÜRETİCİSİ HALİL KÜÇÜKER, ARACILAR NEDENİYLE ÜRETİCİ İLE TÜKETİCİ ARASINDAKİ FİYAT FARKINA DİKKAT ÇEKEREK ŞUNLARI SÖYLEDİ: "TÜKETİCİ UCUZA YESİN BİZ ONU İSTİYORUZ. BİZDEN 30 LİRAYA ALDIKLARI ÜRÜNÜ 100 LİRAYA SATMASINLAR, 40-50 LİRAYA SATSINLAR VATANDAŞLAR UCUZA YESİN. MAHSUL DALINDA KALMASIN. YÜZDE 200 KAZANMAK DA NE DEMEK. O KADAR KAZANILMASIN, HERKES YESİN."