Jinekolojik kanserlerden korunmada aşı, tarama ve ameliyathane dönemi öne çıkıyor

Jinekolojik kanser farkındalığında önlemler öne çıktı

Memorial Sağlık Grubu Medstar Antalya Hastanesi Jinekolojik Onkoloji Bölümü'nden Prof. Dr. Evrim Erdemoğlu, Eylül ayı Jinekolojik Kanserler Farkındalık Ayı kapsamında rahim ağzı, yumurtalık, rahim ve vulva kanserlerinden korunmada aşılama, tarama, belirtilerin önemsenmesi ve doğru uzmanı bulmanın kritik olduğunu anlattı.

WHO hedefleri ve aşının kanseri önlemedeki rolü:

Er demoğlu, Dünya Sağlık Örgütü'nün rahim ağzı kanserini ortadan kaldırma hedefi olan 90-70-90 stratejisini hatırlattı: kız çocuklarının yüzde 90'ının HPV aşısı olması, kadınların en az yüzde 70'inin taranması ve rahim ağzı kanseri tanısı alanların en az yüzde 90'ına tedavi sağlanması. Prof. Dr. Erdemoğlu, Almanya'nın Bavyera bölgesinde yaklaşık 700 bin kadının 17 yıl izlenmesiyle elde edilen çalışmada, aşılı kadınlarda rahim ağzı kanseri gelişme riskinin yüzde 65 azaldığını ve kanser öncüsü lezyonlarda yüzde 52 düşüş görüldüğünü vurguladı ve "Rahim ağzı kanserini aşı ile engelleyebiliyoruz" dedi.

HPV aşısı hakkındaki yanlış algılar ve erişim sorunları:

Erdemoğlu, sosyal medyadaki yanlış bilgiler, yan etkilere dair korkular ve eksik bilgilendirmenin aşıdan uzaklaşmaya neden olduğunu belirtti. Bir çalışmada birçok doktorun bilgi sahibi olmasına karşın ailelerine aşı yaptırmadıkları görüldüğünü, bunun en önemli nedenlerinden birinin sigorta kapsamı eksikliği olduğunu aktardı. Türkiye'de bazı sigortaların aşıyı kapsadığını, bazılarının ise kapsamadığını söyledi ve aşıların sigorta kapsamına alınmasının uygulanma yaygınlığını artıracağını dile getirdi.

HPV taramasında self-test uygulamaları:

HPV taramasındaki yeniliklerden biri olarak Prof. Dr. Erdemoğlu, kadınların kendi örneğini alarak HPV testi yaptırabilmesinin yaygınlaştığını açıkladı. Bu yöntemin utanma, konuşma zorluğu veya maddi engeller nedeniyle doktora başvuramayanlar için büyük kolaylık sağladığını, test sonuçlarına göre hekime yönlendirilebileceğini belirtti.

Yumurtalık kanseri: cerrahi koruma ve tüplerin rolü:

Erdemoğlu, yumurtalık kanserinin büyük ölçüde tüplerden kaynaklandığının öğrenilmesiyle koruyucu yaklaşımlarda değişim yaşandığını aktardı. Yumurtalık kanserinin güvenilir bir taramasının olmadığını ifade ederek, özellikle genetik yatkınlığı olan hastalarda erken tanı için taramanın yeterli olmadığını söyledi. Bu nedenle korumanın ameliyathanede başladığını belirtti ve tüplerin bağlanması yerine alınmasını önerdi: çocuk doğurganlığını tamamlamış bir kadına karın ameliyatı sırasında tüplerin alınmasının yumurtalık kanserini cerrahi olarak engelleyebileceğini vurguladı. Ayrıca Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Birliği'nin (ACOG) kalıcı korunma ve rahmin alınacağı ameliyatlarda tüplerin alınması önerilerine atıf yaptı.

Belirti ve uzman seçiminin önemi:

Rahim kanserinin menopoz sonrası kanama ile belirti verebildiğini aktaran Erdemoğlu, menopoz sonrası görülen her kanamanın, bir damla dahi olsa, mutlaka araştırılması gerektiğini söyledi. Rahim kanserinin kiloyla ilişkili olduğuna dikkat çekerek menopoz öncesi dönemlerde kilo kontrolü ve sağlıklı yaşamın önemini vurguladı.

Vulva bölgesi kanserleri konusunda ise kaşıntılı lezyonların artan bir risk göstergesi olabileceğini belirtti; özellikle menopoz sonrası dönemde vulvada kaşıntı varsa bunun öncü lezyon ya da kanser belirtisi olabileceği için doktora başvurulması gerektiğini ifade etti.

Son olarak Erdemoğlu, kadın kanserlerinde cerrahi müdahaleyi yapan uzmanın önemine değindi: ilk cerrahinin hastanın sağ kalımını belirlediği durumlarda tedavinin jinekolojik onkoloğa ulaşmasını önerdi ve genel kadın doğum hekimlerini dışlamadığını, ancak bazı vakalarda onkolojik uzmanlığın gerekliliğini vurguladığını söyledi.

Özetle Prof. Dr. Evrim Erdemoğlu'nun önerileri şöyle: uygun yaşlardaysanız HPV aşısı hakkında doktorunuzla görüşün, taramalarınızı aksatmayın, HPV ve smear testlerini KETEM'lerde ya da polikliniklerde yaptırın; ailede özellikle yumurtalık ve meme kanseri öyküsü varsa koruyucu cerrahi seçenekleri hakkında hekiminizden bilgi isteyin.

MEMORİAL SAĞLIK GRUBU MEDSTAR ANTALYA HASTANESİ JİNEKOLOJİK ONKOLOJİ BÖLÜMÜ'NDEN PROF. DR. EVRİM ERDEMOĞLU