Kadın çiftçilerin gelir, bilgi ve görünürlüğünü yükselten uzun soluklu proje: SuperFresh'in tarımın kadın yıldızları
Kadın çiftçilerin gelir, bilgi ve görünürlüğünü yükselten uzun soluklu proje: SuperFresh'in tarımın kadın yıldızları
Türkiye’nin lider dondurulmuş gıda markası SuperFresh tarafından 2022'de başlatılan Tarımın Kadın Yıldızları projesi, beşinci yılında alım, eğitim ve görünürlük ekseninde büyümeyi sürdürüyor. Proje kapsamında kadın çiftçilerden 30 bin tonun üzerinde tarımsal ham madde alındı ve bu üretimin ekonomik karşılığı yaklaşık 280 milyon TL olarak hesaplandı. Sözleşmeli üretici ağındaki kadın oranı ise başlangıçtaki yüzde 5 seviyesinden yüzde 30'a yükseldi.
Beş yılda somut ekonomik sonuçlar:
Tarımın Kadın Yıldızları, kadınların üretimde yer almasını yalnızca nicel artırmakla kalmayıp ekonomik güvence sağlayan bir model sundu. Projenin sağladığı ürün alım garantisi, finansal destek, tohum ve gübre desteği ile çiftçilerin planlama yapabilmesi ve gelirlerini öngörebilmesi ön plana çıktı. Bugüne kadar programa dahil olan kadın sayısı 5 bin 500'ün üzerinde olarak kayda geçti ve bu yapının yarattığı ekonomik etki, yerel topluluklarda sürdürülebilir gelir akışları oluşturdu.
Eğitim, teknoloji ve topluluk odaklı yaklaşım:
Proje, her yıl sahadaki ihtiyaçlara göre adımlarını genişletti. 2023'te görünürlüğü artıran iletişim çalışmaları ve yeni paydaşlarla büyüme sağlandı. 2024'te program eğitim yelpazesini finansal okuryazarlık, girişimcilik, ekoloji ve yapay zekâ uygulamalarıyla genişletti; 2025'te ürün lansmanı ve staj programları gibi uygulamalar devreye alındı. 2026'da temel çiftçilik eğitimleri devam ederken, yaklaşık 2 bin kadının yer aldığı bir bilgi paylaşımı platformu yıl boyunca sürdürülen uzman erişimi ve dayanışma alanına dönüştü. TABİT iş birliğiyle verilen eğitimler finansal okuryazarlıktan sürdürülebilir tarıma, yapay zekâ uygulamalarına kadar uzandı.
Projenin raflara yansıyan en somut çıktılarından biri, Tarımın Kadın Yıldızları kapsamında üretilen SuperFresh "Ege’den Hasat" bezelyesi oldu. Bu ürün, kadın emeğinin toplumsal faydadan tüketime uzanan sürdürülebilir bir döngüyle buluştuğunu gösterdi ve kategoride bir ilk olarak Michelin tavsiyeli bir restoranın menüsüne girdi.
Etki ölçümü, sosyal dönüşüm ve saha sesleri:
SuperFresh, projenin etkisini Ipsos Türkiye ile yürütülen sosyal etki araştırmalarıyla düzenli olarak takip ediyor. Araştırma sonuçları, projenin ekonomik etkisinin yanı sıra kadın çiftçilerin karar alma süreçlerinde bilgi odaklı yaklaşımın arttığını, ekonomik bağımsızlık ve görünürlükte yükseliş olduğunu ortaya koydu. Ipsos değerlendirmesine göre ilk dönem memnuniyeti sağlayan destekler 2026 itibarıyla daha somut ve güvenceye dönüşen bir yapıya evrildi.
Yıldız Holding Gıda Grubu Başkanı ve Besler CEO’su Mert Altınkılınç projenin önemini şu sözlerle vurguladı: "Besler olarak tarımsal üretimin sürdürülebilirliğini, birlikte çalıştığımız üreticilerle kurduğumuz uzun vadeli iş birliğiyle destekliyoruz. Yıldız Holding’in fırsat eşitliği ve kapsayıcılık yaklaşımı ve Yıldız Holding Kadın Platformu’nun çalışmaları doğrultusunda, SuperFresh markamızla 2022 yılında başlattığımız Tarımın Kadın Yıldızları projesi bu anlayışın somut örneklerinden biri. Sözleşmeli üretim ve alım garantisinin yanı sıra finansman, eğitim ve ziraat mühendisliği desteği sunarak kadın çiftçilerin üretimlerini planlamalarına, bilgi ve yetkinliklerini geliştirmelerine katkı sağlıyoruz. Projenin başlangıcında yüzde 5 olan sözleşmeli kadın üretici oranımızın yüzde 30’a ulaşmasından memnuniyet duyuyoruz. Kadın çiftçilerin güçlenmesini tarımın geleceğine yapılan yatırım olarak görüyor, projemizi onların ihtiyaçları ve deneyimleri doğrultusunda geliştirmeyi sürdürüyoruz. 15 Ekim Dünya Kadın Çiftçiler Günü vesilesiyle bilgisi, deneyimi ve üretimiyle tarıma değer katan tüm kadın çiftçilere teşekkür ediyorum."
Besler Pazarlama ve Sürdürülebilirlikten Sorumlu Başkan Yardımcısı Gülizar Öcal Doğan ise programın sahadan beslenerek geliştiğini belirtti: "Tarımın Kadın Yıldızları’nı kadın çiftçileri dinleyerek, ihtiyaçlarını anlayarak ve onlarla birlikte öğrenerek geliştiriyoruz. TABİT iş birliğiyle sunduğumuz eğitimler ve yıl boyunca devam eden bilgi paylaşımıyla kadınların öğrendiklerini üretim süreçlerine taşımalarını destekliyoruz. Finansal okuryazarlıktan sürdürülebilir tarım uygulamalarına uzanan eğitimlerimizi sahadan gelen geri bildirimlerle şekillendiriyoruz. Önümüzdeki dönemde eğitimlerimizi ve kadın üreticiler arasındaki dayanışmayı güçlendirerek projemizin sağladığı faydayı geliştirmeye devam edeceğiz."
Projede yer alan kadın çiftçilerin deneyimleri ise etkinin bireysel düzeyde nasıl karşılık bulduğunu gözler önüne seriyor. Sebahat Çoban: "Eskiden tarlada işçiydim, şimdi kendi işimin sahibiyim. Bu proje bana ekonomik gücün yanında öz güven de kazandırdı." Başak Süleymanoğlu: "Aldığımız eğitimler öz güvenimi artırdı, herkesle daha rahat iletişim kurabildiğimi fark ettim. Merak ettiklerimi zirai ekiplere sorabiliyorum. Artık üretim bizler için eskisine göre daha verimli, daha az gübre ile daha verimli hasat yapabiliyoruz." Elmas Öner: "Çok çalışıyoruz, çok yoruluyoruz ama sözleşmeli tarım sayesinde alacağım parayı biliyorum, mahsulümün boşa gitmeyeceğinden eminim, plan yapabiliyorum." Raziye Akgül: "Eğitimler, toprağa bakışımı değiştirdi. Artık ürünümün kalitesini biliyorum, daha planlı çalışabiliyorum. Ürün için endişelenmiyorum, teknolojiyle takip edebiliyorum."
Tarımın Kadın Yıldızları, üretimi ekonomik değere dönüştürmenin ötesinde kadınların karar süreçlerine, topluluk içi dayanışmaya ve görünürlüğe yaptığı katkıyla uzun soluklu bir model olarak tanımlanıyor. Proje bugüne kadar ulusal ve uluslararası platformlarda aldığı 30 ödülle de çalışmalarının tanınırlığını artırdı ve sahadaki ihtiyaçlarla evrilerek sürdürülebilir bir etki yaratmayı hedefliyor.
YILDIZ HOLDİNG GIDA GRUBU BAŞKANI VE BESLER CEO’SU MERT ALTINKILINÇ