Kan profillerinden hastalık imzalarını haritalayan Atatürk Üniversitesi çalışması Nature Communications'ta yayımlandı
Kan profillerinden hastalık imzalarını haritalayan Atatürk Üniversitesi çalışması Nature Communications'ta yayımlandı
Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi koordinasyonunda yürütülen kapsamlı multidisipliner araştırma, dünyanın önde gelen dergilerinden Nature Communications'ta yayımlandı. Beş yıldır devam eden çalışma, insan hastalıklarının kandaki moleküler izlerini açığa çıkarmaya yönelik geniş çaplı bir veri kaynağı oluşturdu.
Araştırmanın kapsamı:
Çalışmada 98 farklı sağlık durumuna sahip 4.444 bireyin tam kan gen ekspresyon profilleri bir araya getirildi. Araştırmaya Atatürk Üniversitesinden 81 araştırmacı ve Diş Hekimliği Fakültesinden 3 olmak üzere toplam 84 bilim insanı katkı sundu. Proje, 2021 yılında Atatürk Üniversitesi Klinik Araştırmalar Etik Kurulundan alınan onayın ardından başlatıldı ve farklı klinik ile temel bilim anabilim dallarından akademisyenlerin katılımıyla yaklaşık beş yıl sürdü.
Çalışmanın koordinasyonu Tıbbi Genetik Anabilim Dalından Prof. Dr. Abdulgani Tatar ve Doç. Dr. Çiğdem Yüce Kahraman ile Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalından Prof. Dr. Hasan Türkez tarafından yürütüldü. Bu birliktelik, üniversitenin disiplinler arası araştırma kültürü ve güçlü klinik altyapısının somut bir örneğini oluşturuyor.
Analiz yöntemi ve öne çıkan bulgular:
Çalışmada hastalıklara özgü moleküler imzalar, bağışıklık sistemi değişimleri ve metabolik yolaklar ayrıntılı biçimde haritalandırıldı. Araştırmanın önemli bir aşamasında 1.280 bireye ait protein verileri gen ekspresyonu verileriyle bütünleştirildi ve makine öğrenmesi algoritmaları kullanılarak çoklu omik analizlerin sınıflandırmadaki üstünlüğü gösterildi.
Elde edilen bulgular, hastalıkların yalnızca klinik belirtilerle değil, kanda tespit edilebilen moleküler değişimler üzerinden de değerlendirilebileceğini ortaya koyuyor. Bu veri seti; erken tanıya yönelik biyobelirteç keşfi, bireye özgü risk değerlendirmesi, hastalık süreçlerinin izlenmesi ve kişiselleştirilmiş tedavi yaklaşımlarının geliştirilmesi için yeni araştırma olanakları sunuyor.
Üniversite değerlendirmesi ve tebrik:
Atatürk Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ahmet Hacımüftüoğlu, çalışmanın Nature Communications'ta yayımlanmasını üniversite için önemli bir gurur kaynağı olarak nitelendirdi ve araştırma ekibini tebrik etti. Rektör, başarının üniversitenin güçlü klinik altyapısının, disiplinler arası araştırma kültürünün ve uluslararası iş birliklerinin bir göstergesi olduğunu vurguladı.
Beş yıllık bilimsel emeğin ürünü olan bu çalışma, Atatürk Üniversitesi'nden başlayıp dünya tıbbının geleceğine katkı sunabilecek bir kaynak olarak bilim literatüründe yerini aldı ve yeni araştırmalara zemin hazırlaması bekleniyor.
ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİNİN ÖNCÜLÜĞÜNDE FARKLI TIP DİSİPLİNLERİNDEN ARAŞTIRMACILARIN KATILIMIYLA BEŞ YILDIR SÜRDÜRÜLEN KAPSAMLI BİLİMSEL ÇALIŞMA ETKİ FAKTÖRÜ 18 OLAN VE DÜNYANIN EN PRESTİJLİ MULTİDİSİPLİNER BİLİM DERGİLERİNDEN OLAN NATURE COMMUNİCATİONS’TA YAYIMLANDI. ARAŞTIRMA, 98 FARKLI SAĞLIK DURUMUNA SAHİP 4.444 BİREYİN MOLEKÜLER VERİLERİNİ BİR ARAYA GETİREREK HASTALIKLARIN KANDAKİ GENETİK İZLERİNİ ORTAYA KOYDU.