Karabağlar'da kentsel dönüşüm mağduriyeti: teslim edilen daireler oturmaya uygun değil

Karabağlar'da kentsel dönüşüm sürecinde hak arayışı

İzmir'in Karabağlar ilçesinde, 30 Ekim 2020 tarihli depremde hasar gören binalarının kentsel dönüşüm kapsamına alınmasının ardından yaşayanlar, teslim edilen dairelerin eksik ve hatalı işçilik nedeniyle kullanılamadığını söylüyor. Vatandaşlar, enflasyon farklarını ödeyerek projeye katkıda bulunduklarını, buna rağmen müteahhidin ilave 2,5 milyon TL talep etmesiyle mağduriyetlerinin derinleştiğini belirtiyor.

Süreç, sözleşme ve gecikmeler:

Apartman yönetiminin kararıyla 4 Haziran 2021 tarihinde imzalanan inşaat yapım sözleşmesine göre, daire başına ortalama bedel 490 bin TL olarak kaydedildi. Ancak yüklenici firmanın inşaat ruhsatını sadece Mart 2023'te alabildiği, sözleşmede öngörülen 15+3 aylik sürede yapımı tamamlamadığı; projenin ancak Temmuz 2026'da teslim edildiği ifade edildi. Bu gecikme sürecinde kat maliklerinin enflasyon farkını gözeterek daire başı en az 1 milyon TL ödedikleri, buna rağmen müteahhidin ekstra bedel talep ettiği iddia ediliyor.

Sözleşme ve ruhsat tarihlerine ilişkin bilgiler, apartman sakinlerinin anlattıklarıyla örtüşüyor; maliklerin büyük kısmı teslim sırasında ve sonrasında karşılaşılan sorunlar nedeniyle yasal yollara başvurdu.

Tespit edilen kusurlar ve günlük yaşamı etkileyen sorunlar:

Vatandaşlar bina teslimatından sonra iç tesisat ve yapı kalitesiyle ilgili çok sayıda sorunla karşılaştıklarını belirtiyor. İddialar arasında su sızıntıları, elektrik tesisatı hataları, boyaların ve sıvaların dökülmesi, mutfak dolaplarında kabarmalar ve düşük kaliteli malzeme kullanımı yer alıyor. Birden fazla apartman sakini, yeni dairelerde ortaya çıkan sorunların depremdeki hasattan daha ağır hissedildiğini dile getirdi.

Kenan Yeniçeri, süreci şu sözlerle aktardı: 'Binamız depremde ağır hasar aldı, testte çürük çıktı ve kentsel dönüşüme verdik. Sözleşmede 15 ayda bitmesi gerekirken inşaat 2026 yılına kadar sürdü. Taşındıktan sonra evlerimizde su akmaları, dökülmeler oldu; taşınamıyoruz.' Yeniçeri, müteahhidin sözleşmeye ek taleplerle sürekli ödeme istediğini, bu durumu 'Kibar Feyzo' filmindeki başlık parası sahnesine benzettiğini ifade etti.

Daire sahiplerinden Nur Üzümcü ise, peşin ödemelere rağmen müteahhidin kendilerini borçlu çıkarmaya çalıştığını ve hatalı imalatların can güvenliğini tehdit ettiğini söyledi. Üzümcü, ters takılan yangın kapısı örneğini vererek bunun yangın halinde riske yol açabileceğini belirtti ve pek çok komşusunun teslim sonrası kendi cebinden ek harcama yapmak zorunda kaldığını anlattı.

Bazı sakinler, teslimat sonrası yeniden boya, tesisat onarımı veya izolasyon için ortalama 400-500 bin TL kadar ek ödeme yapmak zorunda kaldıklarını aktarıyor.

Hukuki değerlendirme ve beklentiler:

Daire sahiplerinin avukatı Ali Onar, yüklenicinin gecikme ve kusurlarından kaynaklanan durumlarda ilave bedel talep etme hakkının olmadığını belirtti. Onar, Yargıtay içtihatlarına dayanarak, yüklenicinin kendi kusuruyla inşaatı geciktirmesi halinde enflasyon veya maliyet artışını gerekçe göstererek sözleşmenin uyarlanmasını veya ek bedel talep edemeyeceğini vurguladı. Ayrıca tespit edilen imalat kusurlarının Borçlar Kanunu uyarınca 'ayıplı ifa' teşkil ettiğini, yangın kapısı gibi can güvenliğini etkileyen kusurların hem hukuki hem ceza sorumluluğu doğurabileceğini ifade etti.

Avukat Onar, ayıplı ifa halinde iş sahibinin 'ayıbın giderilmesini, bedelden indirim yapılmasını, eserin yeniden yapılmasını veya sözleşmeden dönmeyi' talep edebileceğini açıkladı.

Şu an apartman sakinleri, tespit ettikleri kusurlar ve müteahhidin ek ödeme talebine karşı açtıkları davaların sonucunu bekliyor. Bir kısmı kendi imkanlarıyla evlerini yaşanabilir hale getirmeye çalışırken, birçok malik hem maddi hem de psikolojik açıdan yıpranmış durumda.

Karabağlar örneği, kentsel dönüşüm projelerinde zaman yönetimi, denetim ve sözleşme hükümlerinin ne denli belirleyici olduğunu ortaya koyuyor; hak sahiplerinin teslim sonrası yaşam kalitesinin korunması için hukuki ve idari takip süreçlerinin önemine dikkat çekiyor.

DAİRE SAHİPLERİNDEN KENAN YENİÇERİ