Karadeniz'in efes'i pompeiopolis'te bazilika mozaikleri gün ışığına kavuştu
Pompeiopolis'te 130 metrekarelik mozaik ve Eros başı bulundu:
Kastamonu'nun Taşköprü ilçesindeki Pompeiopolis Antik Kenti'nde süren kazı çalışmaları bu yıl önemli bir aşamaya ulaştı. Karabük Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Mevlüt Eliüşük başkanlığındaki ekip, bazilika bölümünde Milattan Sonra 4. yüzyıla tarihlenen ve geometrik kompozisyonlardan oluşan yaklaşık 130 metrekare büyüklüğünde iyi korunmuş bir zemin mozaiği ile Milattan Sonra 2. yüzyılın ikinci yarısına tarihlenen bir Eros başı ortaya çıkardı.
Buluntunun önemi ve geçmiş kazılar:
Pompeiopolis, Roma döneminde Paflagonya Bölgesi'nin başkenti olarak biliniyor ve bölge Karadeniz'in Efes'i olarak tanımlanıyor. Kazılar 25 yıldır sürüyor ve daha önce Afrodit heykelleri, bir Roma villasına ait kalıntılar, tiyatro kalıntıları, mezar taşları, kitabeler ile günlük yaşam eşyaları çıkarıldı. 2021 kazılarında ise Milattan Sonra 2. yüzyıla tarihlenen hemicyclium tipi mermer güneş saati gün ışığına çıkmıştı. Yeni bulunan mozaik, bölgenin mimari ve sosyal işlevine dair önemli veriler sağlıyor.
Restorasyon ve koruma çalışmaları:
Kazı ekibi mozaikteki tahribatı eş zamanlı olarak onarıyor. Belediye yetkilileri ve kazı başkanlığı, mozağin hem kazısını hem de konservasyonunu sürdürüyor. Koruma güçlükleri nedeniyle bulunan Eros başının çıkartılması ve korunması zahmetli bulunduğundan, söz konusu alan geçici çatı sistemiyle hemen üzerine kapatıldı. Bu uygulama, hem eserin korunmasını hem de kazının kontrollü sürmesini sağlıyor.
Gelecek planları ve ören yeri dönüşümü:
Taşköprü Belediye Başkanı Hüseyin Arslan çalışmaların ören yeri olarak tanıtılmasına yönelik hazırlıkların sürdüğünü belirtti. Bakanlık desteği ve sponsor katkılarıyla projenin ivme kazandığını söyleyen Arslan, kazılan alanların korunmasına yönelik finansal destek sağlayanlara teşekkür etti ve alandaki eserlerin müzeye intikal ettiğini aktardı. Kazı Başkan Yardımcısı Ahmet Yasin Ekinci ise bazilikanın iki evreli bir yapıya işaret ettiğini; Milattan Sonra 2. yüzyıl ortaları ile Milattan Sonra 5. yüzyıl dönemlerini gösteren katmanların tespit edildiğini bildirdi. Ekinci, yapının üç nefli bir bazilika planı sergilediğini ve orta ile doğu neflerde toplamda yaklaşık 120 metrekarelik mozaikli alan tespit ettiklerini aktardı.
Önümüzdeki kazı sezonlarında tiyatro üzerinde restorasyon çalışmalarını tamamlamayı, bazilika ile villa arasında yürüyüş güzergahları kurarak ziyaretçi akışını düzenlemeyi ve Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı destekli tanıtım merkezi projesini hayata geçirmeyi planlıyorlar. 2027 sezonunda yapının kalıcı çatı ile örtülmesi hedefleniyor.
Finansman ve sezon planlaması:
Kültür ve Turizm Bakanlığı desteği sürerken kazı çalışmalarının hızlanması büyük ölçüde sponsorlara ve ek finansmana bağlı. Arslan ve kazı ekibi, sponsorlarla görüşmelerin devam ettiğini, uygun finansmanın sağlanması halinde alanın hızlı biçimde ören yerine dönüştürülerek ziyaretçilere açılacağını belirtiyor. Hava koşullarının kötüleşmesi nedeniyle bu sezon kazıların yakın zamanda sonlandırılması planlanıyor.
Konservasyon uygulamaları:
Kazılarda görev alan konservasyon uzmanı Nisa Beygirlioğlu, mozaik taşlarının eski derzlerinin çıkarıldığını ve yenilenerek taşların sabitlenip estetik görünümün artırıldığını anlattı. Bu işlemle taşların hareket etmesinin minimuma indirildiği ve mozaiğin uzun vadeli korunmasının hedeflendiği vurgulandı.
Pompeiopolis'teki bu son buluntular, bölgenin arkeolojik zenginliğini bir kez daha gözler önüne seriyor ve antik kentin ören yeri olarak düzenlenmesi yönündeki çalışmalara somut bir ivme kazandırıyor.
Karadeniz'in Efes'i Pompeiopolis'te 130 metrekarelik mozaik ortaya çıkarıldı