Ana Sayfa

Karbon deneyim kabinleriyle COP31'de 1926'dan 2100'e nefes yolculuğu

Giriş: Okuma: ~3 dk Editör: Aslı Han
Paylaş
Antalya'daki COP31'de kurulan Karbon Deneyim Alanı, ziyaretçilere 1926 ve 2100 atmosferini canlandırarak iklim değişikliğinin günlük etkisini gösteriyor.

Karbon Deneyim Alanı'nda iki yüzyılın havası

Antalya'da Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ev sahipliğinde süren COP31 İklim Zirvesi'nde kurulan Karbon Deneyim Alanı, iklim değişikliğini sayısal veriler yerine ziyaretçinin bedeniyle deneyimlemesini amaçlıyor. Alan, iki ayrı kabinle 1926 ve 2100 yıllarının atmosfer koşullarını canlandırıyor; anket kioskları ise ziyaretçilere 7 soruyla kişisel karbon ayak izlerini hesaplama imkânı veriyor.

Nasıl bir deneyim sunuluyor:

Proje, Mavi Bölge ile Yeşil Bölge'de yer alan kabinlerle uygulanıyor. Mavi Bölge'deki kabinler Türkiye Pavilyonu'nun karşısında, Yeşil Bölge'deki kabinler ise Sıfır Atık Sahnesi'nin girişinde bulunuyor ve her bölgede ikişer kabin yer alıyor. Kabinlerden biri, havadaki karbondioksit oranının milyonda 305 parça (ppm) olduğu 1926 yılının koşullarını, diğeri ise yüksek emisyon senaryosunda bu değerin 1.135 ppm'e ulaştığı 2100 yılının atmosferini canlandırıyor.

Her kabinde 155 saniyelik bir döngü işliyor: ziyaretçiler önce bilimsel verilere dayanan 90 saniyelik bir film izliyor, ardından ilgili yüzyıla ait atmosfer koşullarının oluşturulduğu deneyimi yaşıyor. 2100 kabini, bir tahmin olmanın ötesinde bir "stres testi" olarak kurgulandı; emisyonlar yüksek seyretse nasıl bir havanın solunacağını gösteriyor.

Katılımcı deneyimleri ve alınan mesajlar:

İklim Deneyim Kabinleri Proje Yöneticisi Yiğit Yüksel, "Her iki kabini deneyimleyen insanlar, dakikalar içinde havanın kıymetini çok net bir şekilde anlayabiliyor" dedi. Yüksel, "Küresel ısınma sadece laftan ibaret değil, sadece buzulların erimesinden ibaret değil. Soluduğumuz havayı etkiliyor. Soluduğumuz hava da bütün yaşam kalitemizi, sağlığımızı etkiliyor" sözleriyle projenin amacını vurguladı.

Kabinden çıkanlar farkı bedenlerinde hissettiklerini belirtti. Almanya'dan gelen Johanna Wietschel, 2100 kabinindeki filmi "Videoyu bitirmedim çünkü hava çok nemli ve sıcaktı. Terlemeye başladım, kendimi çok rahatsız hissettim" diye anlattı ve buradaki havayı Berlin'in temmuz-ağustos aylarındaki sıcak hava dalgalarına benzetti. Wietschel, 1926 kabini için ise "Çok rahattı, ferahlatıcıydı" dedi.

Ukraynalı katılımcı Oksana Abduloieva, "İki kabin arasında belirgin bir fark hissettim. Benim neslim ile torunlarımın, belki de onların çocuklarının nesli çok farklı koşullarda yaşayacak. Bu beni çok üzüyor" sözleriyle kuşaklar arası değişimi dile getirdi. Teknik görevli Mustafa Yıldırım ise önce 2100 kabinine girerek "Gerçekten çok sıcak ve nefes almakta güçlük çekiyorsun. Beş dakika belki sabredebilirim ama bütün güne yayılırsa benim için dayanılmaz bir şeye dönüşür" ifadesini kullandı; ardından 1926 kabinine geçince aradaki farkı "Az önce gördüğümden sonra burası vaha gibi, cennet gibi. Kesinlikle böyle olmasını isterdim" diye özetledi.

Anket kioskları ve görünür sonuçlar:

Alandaki kiosklar beslenme, otomobil ve uçak kullanımı, ev enerjisi, alışveriş, tek kullanımlık plastik ve atık alışkanlıklarıyla ilgili 7 kısa soruyu yanıtlıyor ve yıllık kişisel karbon ayak izini hesaplıyor. Kiosk, sonucu dünya ortalaması ve küresel ısınmadaki 1,5 derece hedefiyle karşılaştırıp ziyaretçiye bir "iklim etiketi" veriyor: "Herkes senin gibi yaşasaydı dünya kaç derece ısınırdı?" sorusunun cevabını gösteriyor.

Kiosklar Türkçe, Azerbaycan Türkçesi, İngilizce, Fransızca, Almanca, İtalyanca, İspanyolca, Rusça ve Arapça olmak üzere dokuz dilde çalışıyor. Hesaplama yöntemi ve kaynaklar ekranda açıkça gösteriliyor; sonuçlar farkındalık amaçlı bir tahmin olarak sunuluyor ve ziyaretçiler sonuçlarını QR kodla telefonlarına alabiliyor.

Karbon Deneyim Alanı, COP31'in son günü olan 20 Kasım'a kadar ziyarete açık olacak.

COP31’de ziyaretçiler 1926 ve 2100'ün havasını soludu

Aslı Han — Çevre & Ekoloji Editörü
Editör: Aslı Han