Kayıp Osmanlı tarihi 133 yıl sonra Muallim Nâcî'nin elyazmasından yayımlandı
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, arşivden çıkan eseri gün ışığına çıkardı
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi (SCÜ) akademik kadrosu, Osmanlı tarih yazıcılığı açısından önem taşıyan bir çalışmayı ilk kez geniş erişime sundu. Cumhuriyet Üniversitesi bünyesinde yürütülen çalışma sonucunda Sultan II. Abdülhamid’in talimatıyla kaleme alınmaya başlanan ancak yazarının vefatı nedeniyle tamamlanamayan bir eser, orijinal elyazmasından Latin harflerine aktarılarak yayımlandı.
Muallim Nâcî'nin görevlendirilmesi ve eser süreci:
Kaynaklara göre dönemin önde gelen şair ve yazarlarından Muallim Nâcî, 1890 sonunda Ertuğrul Gazi hakkında yazdığı piyesle dikkat çekti. Bu eserinden sonra 7 Nisan 1891 tarihinde Sultan II. Abdülhamid tarafından "Târîh-nüvîs-i selâtîn-i âl-i Osmân" unvanıyla resmî göreve getirildi. Bu atama üzerine Muallim Nâcî, Osmanlı tarihini derleyip kaleme alma çalışmalarına başladı; Ertuğrul Gazi’nin hayatıyla işe koyuldu, ardından Sultan Osman, Sultan Orhan ve I. Murad (Hudâvendigâr) dönemlerini yazdı. Ancak 1893 yılında, henüz 44 yaşındayken vefatı nedeniyle eser yarım kaldı ve metin uzun süre arşivlerde bekledi.
Eserin çevirisi, içeriği ve akademik katkısı:
SCÜ'de gerçekleştirilen bilimsel çalışma, Prof. Dr. Adem Ceyhan tarafından yürütülen kapsamlı inceleme ve özenli çeviriyle neticelendi. Çalışmada, Devlet Arşivleri Başkanlığı'nda saklanan el yazması orijinal nüshalar esas alınarak metin Latin harflerine aktarıldı. Yayınlanan eser, Ertuğrul Gazi'den başlayarak ilk üç Osmanlı sultanının hayatını, devletin kuruluş dönemindeki kritik süreçleri ve dönemin ruhunu aktarıyor.
Bu yayın, hem Osmanlı tarih yazıcılığı hem de edebiyat tarihi bakımından önemli bir kaynak olarak kayıtlara geçti. Edebiyat Fakültesi bünyesinde yürütülen çalışma, akademik literatüre doğrudan katkı sağlarken, erken Osmanlı dönemi üzerine yapılacak araştırmalara da yeni birincil kaynak sunuyor.
133 YILDIR ARŞİVLERDE GÜN YÜZÜNE ÇIKARILMAYI SÖZ KONUSU ESER, PROF. DR. ADEM CEYHAN'IN KAPSAMLI İNCELEMESİ VE ÖZENLİ ÇEVİRİSİ SAYESİNDE LATİN HARFLERİNE AKTARILDI.