Kaymakamın direniş kroniği: Köprülülü Hamdi Bey'in arşivlerle yeniden keşfi

Yeni çalışma yerel direnişi görünür kılıyor:

Güney Marmara Kalkınma Ajansı (GMKA) tarafından yayıma hazırlanan ve T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Kalkınma Ajansları Genel Müdürlüğü koordinasyonunda yürütülen kültür yayınları arasına katılan bu eser, Prof. Dr. Yücel Yiğit imzasıyla Köprülülü Hamdi Bey'in 1889-1920 dönemini odağa alıyor. Kitap, Hamdi Bey'in polislikten mülkî idareye, ardından Millî Mücadele'ye uzanan yaşamını, ilk defa kullanılan belgeler, fotoğraflar ve haritalarla detaylandırıyor.

Arşiv belgeleriyle aydınlanan bir hayat:

Araştırma, Devlet Arşivleri Başkanlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü ve askerî tarih arşivlerinden elde edilen kaynaklarla kurgulanmış; Emniyet Genel Müdürlüğü arşivindeki sicil dosyası, tercüme-i hâl varakası ve nüfus tezkiresi gibi özgün belgeler ilk kez kullanılarak Hamdi Bey'in doğum bilgileri, aile yapısı, bildiği diller, eğitimi ve mesleki kariyeri ayrıntılı biçimde ortaya konuluyor. Dört bölümde düzenlenen çalışma, Edremit Kaymakamlığı dönemi, Ayvalık Cephesi'ndeki faaliyetler ile Balıkesir ve Biga'daki gelişmeleri kronolojik ve belgesel bir yaklaşımla işliyor.

Akbaş Cephaneliği baskını: plan, icra ve sonuçları:

Kitabın en çarpıcı bölümünü, 26-27 Ocak 1920 gecesi gerçekleştirilen Akbaş Cephaneliği Baskını oluşturuyor. Eserde bu harekâtın keşif, planlama ve lojistik aşamaları belgeler ışığında anlatılıyor; işgal kuvvetlerinin kontrolündeki silah ve mühimmatın Anadolu'daki direniş güçlerine aktarılması amaçlanan operasyonun yerel örgütlenme ve koordinasyon boyutları öne çıkarılıyor.

Yazar, Hamdi Bey'in işgale karşı halkı örgütleme çabalarını, Anzavur Ayaklanmaları sırasında üstlendiği sorumlulukları ve Biga'da yaşanan gelişmeleri belgelerle ilişkilendirerek, mülkî idare amirinin nasıl inisiyatif alıp Millî Mücadele'nin önemli bir şahsiyetine dönüştüğünü gözler önüne seriyor. Kitap ayrıca Hamdi Bey'in şehit edilmesine giden süreci de belgelerle adım adım açıklıyor.

Kitabın özgünlüğü ve bölgesel hafızaya katkısı:

Çalışma, ilk kez yayımlanan belge ve fotoğraflarla benzerlerinden ayrılıyor; haritalar ve arşiv kaynakları, dönemin şartlarını ve olayların gelişimini okuyucu için daha anlaşılır hale getiriyor. Eser, yerelde Millî Mücadele'nin nasıl güçlendiğine dair somut bir örnek sunarken, bölgenin tarihî hafızasının korunmasına da katkı sağlıyor.

Prof. Dr. Yücel Yiğit, çalışmayı Hamdi Bey'in tarihî yerini daha iyi anlamak ve hatırasını gelecek kuşaklara aktarmak amacıyla hazırladığını belirtiyor; uzun yıllar Balıkesir'de görev yapan Yiğit, eseri aynı zamanda şehre ve tarihî hafızaya karşı bir vefa borcu olarak gördüğünü ifade ediyor.

GMKA Genel Sekreteri Onur Adıyaman ise eserin, bölgenin Millî Mücadele'deki rolünün daha iyi anlaşılmasına ve ortak hafızanın güçlenmesine katkı sunacağına inandığını vurguluyor ve hazırlanmasında emeği geçenlere teşekkür ediyor.

Sonuç olarak, Direnişin ve Fedakârlığın İzinde: Şehit Edremit Kaymakamı Köprülülü Hamdi Bey adlı çalışma, hem akademik bir kaynak hem de yerel tarih bilincini güçlendirmeye yönelik bir belleklik girişimi olarak öne çıkıyor. İlk defa ortaya konulan belgeler ve görseller, Hamdi Bey'in kişisel ve mesleki serüvenini Millî Mücadele bağlamında yeniden okumaya olanak tanıyor.

KÖPRÜLÜLÜ HAMDİ BEY’İN MİLLÎ MÜCADELE’DEKİ İZLERİ KİTAPLAŞTI