KBÜ’den tersine beyin göçünü hedefleyen ulusal yol haritası
Raporun kapsamı ve amaçları:
Karabük Üniversitesi Kamu Politikaları Araştırma ve Geliştirme Merkezi (KAPGEM) Bilim Politikaları Masası tarafından hazırlanan "Tersine Beyin Göçü Politika Raporu", kurumun 19. politika raporu olarak kamuoyuna sunuldu. Rapor; Türkiye’den yurt dışına yönelen nitelikli insan kaynağının ülkeye yeniden kazandırılması, beyin dolaşımının sağlanması ve araştırma-geliştirme (Ar-Ge) ekosisteminin güçlendirilmesi hedefleri doğrultusunda kapsamlı bir yol haritası öneriyor.
Stratejik vurgu ve devlet modelleri:
Rapor sunumunda vurgulanan temel yaklaşım, insan kaynağının bir ülkenin en kritik varlığı olduğu yönünde. Karabük Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Fatih Kırışık, konunun stratejik boyutunu şu sözlerle özetledi: "Bir ülkenin en stratejik, en hayati, en kritik kaynağı o ülkenin beyinleridir, genç zihinleridir. Bu genç zihinlerin, beyinlerin başka ülkeye gitmesi o ülke için telafisi imkânsız bir zarar doğurur. İşte biz bu zararı ortadan kaldırmak, hatta tam tersine dünyadan farklı ülkelerden beyin göçünü ülkemize çevirmek ve ülkemizde beyin göçü yerine beyin gücünü oluşturmak istiyoruz."
Kırışık, dünyanın önde gelen ülkelerinin izlediği insan kaynağı modellerine dikkat çekerek, bu ülkelerin bilim insanlarına sunduğu geniş çalışma imkânları, ekonomik olanaklar ve güçlü sosyal yaşam şartlarının, nitelikli insan kaynağını çekmede belirleyici olduğunu belirtti. Raporun amacı da benzer şekilde, Türkiye için uygulanabilir politika önerileri geliştirmek ve beyin gücünü ülke içinde tutmanın yanı sıra geri dönüşleri teşvik etmektir.
Bilimsel üretim ve beklenen kazanımlar:
Rektör Kırışık, bilimsel üretimin ve teknolojik gelişmelerin dönüştürücü gücüne ilişkin şunları ifade etti: "Bir basit yöntem, bir pratik buluş, bir patent, bir yeni teknoloji üretimi ya da yenilikçi bir sosyal buluş, bir sağlık buluşu üretimi milyarlarca, trilyonlarca liralık harcamayı bir anda ortadan kaldırabiliyor. Çok daha basit, çok daha pratik bir şekilde sorunların çözülmesini, ihtiyaçların karşılanmasını sağlayabiliyor. Bütün dünyada en önemli ve etkili güç bilimdir. Bir ülke güçlenmek istiyorsa yapması gereken birinci iş bilime yatırım yapmaktır."
Kırışık ayrıca, beyin göçüne karşı geliştirilecek politikaların yalnızca ulusal refahı değil, daha geniş bir insani hedefi —barış ve kardeşlik içinde yaşanacak bir dünya— desteklemesi gerektiğini vurguladı: "Bizim beyin göçünü ve beyin gücünü teşvik etmemizdeki ana nokta sadece Türkiye’nin değil, bütün insanlığın barış ve kardeşlik içerisinde bir arada yaşayabileceği bir dünya sistemi oluşturma hayalidir, hedefidir. İşte beyin gücümüzü doğru bir şekilde kullandığımızda dünyanın bütün imkânları bize yetecektir. İnsanlığın huzuru, barışı ve kardeşliği için biz çalışmalarımızı beyin gücümüzle sürdüreceğiz. Amacımız ve ana hedefimiz; insanlığın kardeşlik içerisinde yaşadığı bir dünyayı kurmak için bilim üretmek, bilimsel patentler, sosyal ve sağlık buluşları geliştirmek olacaktır"
Program, Bilim Politikaları Masası Başkanı Dr. Öğr. Üyesi Abdullah Bilal Aygün'ün rapor sunumuyla sona erdi. Rapor, politika yapıcılar, akademi ve özel sektör arasında köprü kurulmasına yönelik somut öneriler sunarak, beyin göçüne karşı ulusal düzeyde koordineli adımlar atılmasına zemin hazırlamayı hedefliyor.
KARABÜK ÜNİVERSİTESİ KAPGEM TARAFINDAN 19. POLİTİKA RAPORU OLARAK HAZIRLANAN "TERSİNE BEYİN GÖÇÜ POLİTİKA RAPORU", TÜRKİYE’NİN YETİŞMİŞ İNSAN KAYNAĞINI ÜLKEYE KAZANDIRMAYI VE ULUSAL ARAŞTIRMA EKOSİSTEMİNİ GÜÇLENDİRMEYİ HEDEFLEYEN KAPSAMLI BİR YOL HARİTASI SUNUYOR.