Kışta grip sanılan vakaların çoğu soğuk algınlığı, Prof. Dr. Aysel Kocagül Çelikbaş uyarıyor

mevsim geçişinde artış: ne değişiyor?

Kasım ayıyla birlikte hava sıcaklıklarının düşmesi ve yağışların başlaması, polikliniklere başvuran üst solunum yolu enfeksiyonu vakalarının sayısını artırdı. Hitit Üniversitesi Erol Olçok Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Aysel Kocagül Çelikbaş bu dönemde sık karşılaşılan tabloyu değerlendirirken, enfeksiyonların sıkça griple karıştırıldığını belirtiyor.

Çelikbaş, soğuk algınlığı ve grip arasındaki semptom farklılıklarına dikkat çekerek, her hasta tablosunun grip olmadığını vurguluyor. Soğuk algınlığında genelde hafif halsizlik, baş ağrısı, burun akıntısı ve hapşırık ön plandayken, gripte ateş, şiddetli öksürük ve yataktan kalkmayı zorlaştıracak kadar kas-eklem ağrısının görüldüğünü söylüyor. Grip, klinik olarak çok daha ağır bir tablo oluşturuyor.

bulaşma dinamiği ve okul çevresi:

Enfeksiyon etkenleri temas ve damlacık yoluyla yayılıyor. Çelikbaş, öksürük, aksırık ya da burun silme sırasında yayılan sekresyonların ortama, yaklaşık bir metre kadar uzaklığa dağılabildiğini aktarıyor. Bu nedenle özellikle okul ve kreş gibi kalabalık ortamlarda çocukların birbirine kolayca hastalık bulaştırdığını belirtiyor. Yeni toplu ortama giren çocukların bağışıklık düzeyi henüz olgunlaşmadığı için daha sık hasta olduklarının altını çiziyor.

Hasta çocukların kısa süreliğine evde dinlendirilmesi, bulaş zincirini kırmada etkili bir yöntem olarak öne çıkıyor. Çelikbaş, bu dönemde hasta çocukların okula gönderilmemesinin, maruz kalan kişi sayısını azaltmak açısından önem taşıdığını ifade ediyor.

korunma ve basit önlemler:

Çocuklarda ve erişkinlerde temel korunma önlemleri hijyen kuralları üzerine kuruludur. El yıkama özellikle vurgulanan en önemli tedbirdir; çünkü virüsler önce yüzeylere, sonra ellere, ardından ağız ve buruna taşınarak bulaşmayı sürdürebiliyor. Öksürük ya da aksırık sırasında el yerine kolun iç yüzüyle ağzı kapatmak da enfeksiyonun yayılmasını azaltan pratik bir uygulamadır.

Ayrıca, yaşlılar, kronik akciğer hastalığı, böbrek yetmezliği, karaciğer yetmezliği, kanser tedavisi görenler ve bağışıklığı baskılanmış kişilerle yakın temasta olan hasta kişilerin maske takmaları öneriliyor; bu, sekresyonların etrafa yayılmasını engellemeye yardımcı olur.

aşılama ve tedaviye yönelik tavsiyeler:

Prof. Dr. Çelikbaş, influenza aşısının önemine dikkat çekiyor: Dünya Sağlık Örgütü’nün yönlendirmeleriyle her yıl ilgili mevsime uygun yeni aşı hazırlıkları yapılıyor. Çelikbaş, aşılamanın Eylül sonu veya Ekim başında başlaması gerektiğini, ancak Aralık sonuna kadar aşı yapılabileceğini belirtiyor. Aşının koruyuculuğunun yüzde 100 olmadığını, hastalığı yakalanmayı engelleme oranının yaklaşık yüzde 60 civarında olduğunu, fakat aşılı kişide hastaneye yatış ve ölüm riskinin azaldığının gösterildiğini hatırlatıyor.

Soğuk algınlığının tedavisinin büyük ölçüde istirahat ve semptomlara yönelik destekleyici uygulamalar olduğunu söyleyen Çelikbaş, gribe yönelik antiviral tedavinin ise ilk 48 saat içinde başlandığında etkili olduğunu vurguluyor. Bu tedavi, hastalık süresini kısaltıyor ve ağırlaşmaları azaltarak hastaneye yatış ve ölüm riskini düşürebiliyor. Aile hekimlerinin bu süreci yönetebilecek bilgi ve donanıma sahip olduğunu, gerekli tedavi ve yönlendirmelerin büyük ölçüde birinci basamakta yapılabildiğini belirtiyor.

Son olarak, Çelikbaş soğuk algınlığı vakalarında acil servislere başvurmayı önermiyor; acil servis kaynaklarının gereksiz kullanımı yerine aile hekimliği kanalıyla takip ve tedaviye ulaşılmasının hem hasta hem sağlık sistemi için daha uygun olduğunu ifade ediyor.

Özetle, Kasım ile artan solunum yolu enfeksiyonlarında doğru tanı, basit hijyen önlemleri, risk gruplarının aşılanması ve gerektiğinde erken antiviral müdahale, yayılımı azaltmak ve ağır tabloları önlemek için kilit önlemler olarak öne çıkıyor.

PROF. DR. AYSEL KOCAGÜL ÇELİKBAŞ