KKTC’de seçim kurallarında değişiklik: karma oy uygulaması yürürlükten kaldırıldı
Genel Kurul kararı ve yasanın süreci:
KKTC Cumhuriyet Meclisi, Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman tarafından yeniden görüşülmek üzere iade edilen Seçim ve Halkoylaması Yasası değişikliğini bir kez daha ele aldı ve düzenlemeyi yeniden kabul etti. Böylelikle, karma oy sistemi kaldırıldı.
Değişiklik ilk olarak 10 Eylül 2026 tarihinde olağanüstü toplanan Meclis’te görüşülmüş ve oy çokluğuyla kabul edilmişti. Cumhurbaşkanı Erhürman söz konusu düzenlemeyi iade etmiş, bugün ise Cumhuriyet Meclisi Genel Kurulu tekrar olağanüstü toplanarak iade edilen düzenlemeyi görüştü ve kabul etti. Kabulün ardından ilgili düzenleme resmî süreçlere göre yürürlüğe girecek şekilde ilerleyecek.
UBP’nin gerekçeleri ve liderin mesajı:
KKTC Başbakanı ve Ulusal Birlik Partisi (UBP) Genel Başkanı Ünal Üstel, Genel Kurul’daki konuşmasında düzenlemenin yeniden kabul edilmesi gerektiğini savundu. Üstel, "Zaman kaybetmeden meclisten geçirerek geçirerek 6 Aralık seçimlerinde kamuoyuyla paylaşmış olalım" ifadelerini kullanarak değişikliğin 6 Aralık seçimlerine yetiştirilmesini istedi.
Üstel, karma oy düzenlemesinin yeni bir gündem olmadığını, konunun 2023’ten beri tartışıldığını ve daha önce Genel Kurul’a getirildiğini ancak ek tartışma için geri çekildiğini hatırlattı. Ayrıca, düzenlemenin yalnızca UBP talebi olmadığını, koalisyon ortaklarıyla da görüşüldüğünü belirtti ve Yüksek Seçim Kurulu başkanlarının ada genelindeki seçimlerde karma oy uygulamasının kaldırılmasının daha uygun olacağı yönündeki değerlendirmelerini aktardı.
Komite süreci, muhalefet ve tartışmalar:
Komite çalışmalarında muhalefetin görüşlerinin alındığını belirten Üstel, "Hepsi komiteye geldi. Bir tek TDP ve CTP red verdi. Geri kalanlar karma oy kalkmalı dedi" sözleriyle sürecin geniş kapsamlı tartışıldığını ileri sürdü. Üstel, 2022 seçimlerinde karma oyların bir bölümünün geçersiz sayıldığını hatırlatarak sistemin kaldırılmasının sadece UBP’ye avantaj sağlamayacağını, seçimi "kolaylaştırma" amaçlı bir düzenleme olduğunu savundu: "Biz seçimi kolaylaştırıyoruz. Partilere getirisi yok ama halkımız için var."
Seçime üç ay kala seçim yasasında değişiklik yapılmasına yönelik eleştirilere de yanıt veren Üstel, geçmiş uygulamaların incelenebileceğini ve Erhürman’ın Türkiye Cumhuriyeti Anayasası örneğini referans göstermesinin doğru olmadığını belirterek, "Burası KKTC’dir. Bizim ayrı anayasamız var" dedi.
Hükümet çalışmaları ve siyasi mesaj:
Genel Kurul konuşmasında hükümet icraatlarını da sıralayan Üstel, 12 Mayıs 2022’de güvenoyunun alınmasının ardından Meclis’ten yaklaşık 370 yasa geçirildiğini belirtti. Üstel, Cumhuriyet Yerleşkesi, çevre yolu, Başbakanlık Yerleşkesi, Güzelyurt Hastanesi ve Lefkoşa Hastanesi gibi projeleri örnek göstererek, "Biz bu ülkeye eserler bıraktık. Biz icraat yaptık" ifadelerini kullandı.
UBP’nin seçim yaklaşımına dair mesajlar da veren Üstel, partilerinin seçimlerden çekinmediğini vurguladı ve beklentisini "UBP birinci çıkacak sandıktan" sözleriyle dile getirdi. Muhalefete yönelik eleştirilerde ise hukuka, yargıya ve polise güven vurgusunu yineledi: "Biz hukukumuza, yargıya, polisime güveniyoruz."
Meclis tarafından yeniden kabul edilen düzenleme sonrası bundan sonraki süreçte yasanın resmi sıraya göre yayımlanması ve uygulanma hazırlıklarının yürütülmesi bekleniyor. Değişikliğin detayları ve uygulanmasına ilişkin teknik düzenlemeler ile seçim takvimi üzerindeki etkileri önümüzdeki günlerde netlik kazanacak.
KKTC Cumhuriyet Meclisi, Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman tarafından yeniden görüşülmek üzere meclise gönderilen ve karma oy sisteminin kaldırılmasını öngören Seçim ve Halkoylaması Yasası değişikliğini yeniden kabul etti. düzenlemenin bugün bir kez daha Genel Kurul'dan geçmesiyle KKTC'de karma oy sistemi kaldırıldı.