Konya’da kadınların el emeğiyle kurulan koyun peyniri ekonomiye dönüşüyor

Köy rutininde sabahın erken saatleri:

Konya’nın kırsal mahallelerinde asırlardır süregelen koyun yetiştiriciliğinde üretim süreci gece başlıyor. Koyunlar dağda yayıldıktan sonra sabahın ilk saatlerinde köye getiriliyor ve üretimin en kritik aşaması olan elle sağım kadınlar tarafından titizlikle gerçekleştiriliyor. Bu rutin, hem hayvanların yaylımda beslenmesinin etkisi hem de uzun yıllara dayanan tecrübe sayesinde bölge peynirlerinin karakteristik tadını koruyor.

Üretim ve işçilik aşamaları:

Sağılan sütler hemen süzülüyor ve mayalanmaya bırakılıyor. Hazırlanan peynirler keselenip tuzlanarak salamura haline getiriliyor; peynirin her aşaması el emeğiyle yapılıyor. 55 yaşındaki Şerife Toklu, işlemleri şu sözlerle özetliyor: “Sağım yapıyoruz, süzüyoruz, peyniri mayalıyoruz, keseliyoruz, keseden çıkarıp tuzluyoruz. Salamura peynir yapıyoruz. Biz artık alıştık, zor olmuyor.”

Üretim takvimi, miktar ve pazar:

Üretim sezonu 6 Mayıs’ta başlıyor ve Ağustos ortasına kadar devam ediyor; toplamda yaklaşık 6 ay sürüyor. Toklu ailesi siparişlere göre çalışıyor; günlük süt verimindeki dalgalanma, kuzu emme dönemlerine bağlı olarak üretimi etkiliyor. Buna göre günlük peynir miktarı bazen 10-15 kilo seviyesine düşebiliyor. Köyde peynirin satış fiyatı ise kilosu 600 lira olarak belirtiliyor.

Genç kuşaktan, annesine ve eşine yardım eden Emre Toklu ise yaylımın önemine vurgu yapıyor: “Yem verdiğin hayvanın sütünün lezzeti olmaz, peynirin de tadı olmaz.” Aile, makine kullanımının ardından elle sağımı da sürdürerek hem hijyen hem lezzet kaygısını dengeliyor; üretim büyük ölçüde yerel müşteri ağı üzerinden satılıyor.

Dağdan gelen koyunlardan elle sağılan süt, kadınların emeğiyle geçim kaynağına dönüşüyor