Koramaz vadisi'nde şekil avı: kayalarda saklı pareidolia öyküleri

Koramaz vadisi yeni bir gözle keşfediliyor

Çevre ve Kültür Değerlerini Koruma ve Tanıtım Vakfı (ÇEKÜL) Kayseri İl Temsilcisi Prof. Dr. Osman Özsoy, UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'nde yer alan Koramaz Vadisi'nde ziyaretçilerin sadece doğal peyzajı değil, aynı zamanda kayaların, taşların ve ağaçların oluşturduğu şekilleri de gözlemleyebileceğini söyledi. Özsoy, bu tür görsel çağrışımların bilimsel karşılığının pareidolia olduğunu belirterek vadinin ziyaretçilere yeni bir deneyim sunduğunu vurguladı.

Unesco listesi, müze ve artan ilgi:

Özsoy, Koramaz Vadisi'nin 2020 yılında UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'ne girmesinin ardından bölgenin tanınırlığının arttığını aktardı. Kayseri Büyükşehir Belediyesi tarafından Ağırnas'ta açılan Koramaz Vadisi Müzesi ile birlikte turist ilgisinin büyüdüğünü, Ağırnas'ı Mimar Sinan için ziyaret edenlerin müzeyi de gezdiklerini ifade etti. Ayrıca vadideki bir değirmenin restore edildiğini ve bu tür yatırımların ziyaretçi sayısını olumlu etkilediğini söyledi.

Hafta sonları, okul dönemlerinde, kış aylarında ve hatta gece saatlerinde artan ziyaretçi yoğunluğuna dikkat çeken Özsoy, Erciyes'e kayak için gelen ya da Kayseri'yi gezen turistlerin Koramaz Vadisi'ni de rotalarına eklediğini belirtti. Özsoy, çocuklar ve öğrencilerin vadinin korunması ve tanıtımında önemli paydaşlar olduğunu, bu yüzden bölgedeki eğitim ve araştırma projelerinin, özellikle TÜBİTAK destekli çalışmaların arttığını aktardı.

Pareidolia: doğanın gizli figürleri ve ziyaretçilere çağrı:

Vadide gündeme gelen yeni başlık, insanların çevresindeki nesnelere farklı anlamlar yükleme eğilimiydi. Özsoy, kayaların, taşların ve ağaçların zaman, ışık ve mevsime göre farklı siluetlere dönüşebildiğini belirterek ziyaretçileri bu bakış açısıyla vadide dolaşmaya davet etti. Ona göre bu tür algısal okumalar hem eğitici hem de eğlenceli; özellikle çocuklar ve gençler için keşif fırsatı sunuyor.

Özsoy, bu yaklaşımın herkese göre değişebileceğini vurguladı: "Herkes aynı şeye farklı anlam yükleyebilir." Ziyaretçilerin vadide gördükleri şekilleri aileleri ve yanındakilerle paylaşarak birbirlerini ikna etmelerinin, bu algının doğrulanmasına ve vadinin daha önce fark edilmemiş yönlerinin ortaya çıkmasına katkı sağlayacağını söyledi. Ayrıca bazı oluşumların belli mevsimlerde, günün belirli saatlerinde ya da karanlık koşullarda daha belirgin hale geldiğini, bu nedenle gözlemin zamana bağlı olduğunu ekledi.

Koramaz Vadisi'nde yapılan çalışmaların ve koruma çabalarının vadinin doğal değerini ön plana çıkardığını söyleyen Özsoy, pareidolia odaklı bu yeni okumanın da bölgeye farklı bir kültürel katman eklediğini belirtti. Ziyaretçilere yönelik çağrı ise net: vadide yürürken sadece parkuru izlemek yerine çevredeki formlara dikkatle bakmak; gördüklerini not etmek, fotoğraflamak ve paylaşmak, böylece vadinin hem eğitim hem de turizm açısından sunduğu olanakları zenginleştirmek.

Sonuç olarak, Koramaz Vadisi sadece doğal ve tarihsel değerleriyle değil, aynı zamanda insan algısının doğayla kurduğu diyalog açısından da keşfedilmeye açık bir alan olarak öne çıkıyor. Prof. Dr. Osman Özsoy'un işaret ettiği pareidolia boyutu, vadinin tanıtımına katkı sağlayacak yeni bir anlatı alanı oluşturuyor ve ziyaretçileri farklı gözlerle bakmaya davet ediyor.

ÇEVRE VE KÜLTÜR DEĞERLERİNİ KORUMA VE TANITIM VAKFI (ÇEKÜL) KAYSERİ İL TEMSİLCİSİ PROF. DR. OSMAN ÖZSOY; UNESCO DÜNYA MİRASI GEÇİCİ LİSTESİ’NDE BULUNAN KORAMAZ VADİSİ’NDE KAYALARIN, TAŞLARIN VE AĞAÇLARIN İNSAN, HAYVAN VEYA ÇEŞİTLİ NESNELERE BENZETİLEBİLDİĞİNİ BELİRTEREK, BU DURUMUN ‘PAREİDOLİA’ OLARAK ADLANDIRILDIĞINI SÖYLEDİ.