Kreş seferberliği: 2027'de ilk teşvik paketiyle kamu ve özelde yaygınlaşma hedefi
Kreş yaygınlaştırma hamlesi ve teşvik paketi
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu toplantısında 2027 yılına ilişkin önemli bir adımı duyurdu. Bakanlık, kreşlere erişimi tüm Türkiye’de artırmak amacıyla kamu ve özel sektör eliyle yürütülecek bir seferberliğe hazırlanıyor; ilk kez bir teşvik paketi devreye alınacak.
Göktaş, söz konusu paketin açıklandığı takdirde hem kamu kurumlarında hem de özel sektörde çocuk bakım kapasitesinin artacağını, ailelerin güvenilir ve nitelikli hizmete erişiminin kolaylaşacağını belirtti. Toplantı, AK Parti Samsun Milletvekili Mehmet Muş başkanlığında yapıldı ve Hazine ile Maliye Bakanlığı teklifleriyle birlikte Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın bütçe ve Sayıştay raporları ele alındı.
kreş düzenlemeleri ve mevcut altyapı
Bakanlık, kamu kurumlarında çocuk bakım evi açılmasını zorunlu kıldı ve özel kreşlerin açılmasını kolaylaştırdı. Konut projelerinde de düzenleme yapılarak 150 ve üzeri konut projelerinde gündüz bakımevi açılması zorunlu hale getirildi. ADEM ve SODAM’larda ise bugüne kadar 697 kreş ve oyun odası açıldığı bildirildi.
Mevcut denetim kapsamındaki 2 bin 291 çocuk bakım kuruluşundan 76 bin 422 çocuk yararlanıyor. Bakan Göktaş, teşvik paketiyle bu sayının ve erişimin daha da genişleyeceğini vurguladı.
gençlik, aile ve maddi destekler
Aile ve Gençlik Fonu kapsamındaki destekler de toplantıda öne çıktı. Gelir şartlarının esnetilmesiyle genç çiftlere sağlanan kredi limitleri güncellendi: 18-25 yaş arası çiftler için 250 bin lira, 26-29 yaş arası çiftler için 200 bin lira seviyesine çıkarıldı. Bu yaş grubunda evlenenlerin yüzde 26’sı desteğe başvurdu.
Bakanlık bu yıl içinde genç çiftlere 2,1 milyar lirayı aşan hibe sağlandığını, ayrıca kasım ayı itibarıyla 249 bin 686 gence 24 milyar 83 milyon lira destek verileceğini açıkladı. Maddi yardımların yanında gençlere rehberlik, İŞKUR ve sosyal konut projelerinde öncelik sağlanması gibi destekler de sürdürülüyor.
çocukların korunması, bakım ve istihdam
Bakanlık, ev tipi bakım modeline dönüştürülen 1.381 kuruluşta 15.174 çocuğa bakım sağlandığını aktardı. Bu yıl sonuna kadar 16, 2027'de ise 9 çocuk evleri sitesi daha açılması planlanıyor.
Koruma altında yetişen gençlerden 67 bin 136’sının kamu kurumlarında istihdamı sağlandı; iş hayatına hazırlık kapsamında ise 12 bin gence meslek danışmanlığı verildi. Ayrıca özel sektörde çalışan gençlerin SGK primleri 5 yıl boyunca Bakanlık tarafından karşılanıyor.
engelli ve yaşlı hizmetleri
Engelli bakım hizmetlerinde 110 yatılı bakım kuruluşu ve 150 Aktif Yaşam Merkezi ile destek sunuluyor. Bu yıl Aydın, Antalya ve Van’da yeni Engelsiz Yaşam Merkezleri; Konya, Iğdır, Kayseri’de Aktif Yaşam Merkezleri hizmete alındı. Bakanlık, 2027'de 5 ilde daha yeni merkezler açmayı planlıyor.
Yaşlı hizmetlerinde ise YADES ile 183 bin, Ulusal Vefa Programı ile 133 bin kişiye evde temel ve kişisel bakım desteği sağlanıyor. Kamu ve özel 496 huzurevinde 30 bin 272 büyüğe hizmet veriliyor; Bakanlığa bağlı huzurevlerinde kalanların yüzde 30'una ücretsiz bakım sunuluyor. 2026'da 6 huzurevi açılırken 2027'de 8 huzurevi daha planlanıyor.
kadın politikaları ve şiddetle mücadele
Göktaş, kadınların ekonomik ve sosyal güçlenmesine yönelik çok yönlü programları anlattı. 2027 bütçesinde kadınlara ayrılan kaynak yüzde 73 artarak 11 milyar liraya yükseldiğini, kadınlara yönelik toplam kaynağın 351 milyar 570 milyon lira olduğunu belirtti. Bu kaynakla Bakanlığın bütçesinin %51,9’unun kadınlara ayrıldığı ifade edildi.
Şiddetle mücadelede teknolojik altyapı ve kapsamlı hizmet ağları ön plana alındı. ALO 183, KADES, GAMER, elektronik kelepçe uygulamaları ile müdahaleler hızlandırıldı; Bakanlığa bağlı 151 kadın konukevi bulunuyor. İhtisaslaşmış 20 kadın konukevinden ve 4 yeni konukevi inşası planından bahsedildi.
Bakanlık ayrıca 10 yıl aradan sonra tamamlanan Kadına Yönelik Şiddet Araştırması ile 18 bin 275 kadınle görüşüldüğünü, yeni veriler temelinde fail rehabilitasyonuna odaklanan bir modelin hayata geçirildiğini ve farkındalık eğitimleriyle 8,2 milyondan fazla kişiye ulaşıldığını aktardı.
bütçe ve uygulama vurgusu
Göktaş, Bakanlığın 2027 yılı bütçe teklifinin 677 milyar 303 milyon 514 bin lira olduğunu açıkladı. 2025 kesin hesabı kapsamında 407 milyar 728 milyon lira ödenek kullanıldığını ve Sayıştay denetiminde mali bulguya rastlanmadığını belirtti. Bakanlık, kaynakları aileyi güçlendiren ve korunmayı öne çıkaran politikalar için kullanmaya devam edeceğini söyledi.
Komisyon toplantısı sunumun ardından milletvekillerinin konuşmalarıyla sürdü. Bakan Göktaş, açıklamalarında aile, çocuk, genç, engelli, yaşlı ve kadın hizmetlerinin bütüncül bir yaklaşımla güçlendirileceğini ve 2027'de açıklanacak kreş teşvik paketinin bu çabanın merkezi bir bileşeni olacağını tekrar vurguladı.
TBMM PLAN VE BÜTÇE KOMİSYONU, HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞININ 2027 YILI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇE KANUNU TEKLİFİ İLE 2025 YILI MERKEZİ YÖNETİM KESİN HESAP KANUNU TEKLİFİ VE SAYIŞTAY RAPORLARINI GÖRÜŞMEK ÜZERE TOPLANDI.