Küresel masada söz sahibi olma hedefi: Türkiye ICAO konsey üyeliği için aday
Bakan Uraloğlu'nun sunumu:
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, 1. Ulusal Havacılık Şurası İzleme ve Değerlendirme Zirvesi'nde Türkiye'nin sivil havacılık hedeflerini paylaştı. Türkiye'nin coğrafi avantajını ve son yıllardaki performansını vurgulayan Uraloğlu, uluslararası ağ genişlemesi, kargo kapasitesi, dijital dönüşüm ve sürdürülebilirlik alanlarında atılan adımları anlattı.
Ağ genişlemesi ve uluslararası haklar:
Bakan Uraloğlu, bugün ICAO'nun 193 üyesinin 175'iyle Hava Ulaştırma Anlaşmasına sahip olduğumuzu belirtti. Türk hava yolu işletmeleri 2026 itibarıyla 133 ülkede 356 dış hat noktasına ulaşıyor. Son dört yılda Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen 87 müzakere ve mektup teatisi sonucunda yaklaşık 890 haftalık ilave yolcu ve kargo trafik hakkı elde edildiğini söyledi.
Öne çıkan pazarlar arasında Suudi Arabistan, Kuveyt, Özbekistan, Ürdün, Mısır, Endonezya, Vietnam, Filipinler, Avustralya, Cezayir ve Tayland bulunuyor. Asya-Pasifik açılımına öncelik verildiğini vurgulayan Uraloğlu, Çin ile haftalık yolcu trafik hakkının 21'den 49'a çıkarıldığını, Hong Kong, Singapur, Kazakistan, Özbekistan, Avustralya ve Yeni Zelanda'da da yolcu, kargo ve beşinci trafik haklarının önemli ölçüde geliştirildiğini kaydetti.
Kapasite, kargo ve e-ticaret stratejisi:
Bakan, 2002'de 26 olan aktif havalimanı sayısının bugün 58'e çıktığını; yapımları süren Yozgat ve Bayburt-Gümüşhane havalimanlarıyla bu sayının 60 olacağını belirtti. Yolcu sayısının 2002'deki 34,5 milyon'dan 2025'te 247 milyonun üzerine çıktığını aktardı. Toplam uçak sayısı 489'dan 2 bin 562'ye (2026 Eylül sonu), havayolu işletmelerindeki uçak sayısı ise 162'den 872'ye yükseldi. Koltuk kapasitesi 27 bin 500'den 165 bin 586'ya, kargo kapasitesi ise 303 bin kilogramdan 2,9 milyon kilograma ulaştı.
Kargo taşımacılığında da önemli kazanımlar sağlandığını belirten Uraloğlu, Kanada'da haftalık kargo kapasitesinin sınırsız hale getirildiğini, Vietnam'da kargo hakkının 10'dan 28'e, Kazakistan'da 7'den 38'e, Hong Kong'da 7'den 14'e çıkarıldığını ifade etti. İstanbul Havalimanı'nın 2025'te 2,1 milyon ton kargo ile Avrupa'da söz sahibi konuma geldiğini ve FedEx ile Trendyol hangarlarının hizmete açıldığını söyledi.
Transit e-ticaret, uluslararası sipariş karşılama, konsolidasyon, gümrük entegrasyonu, ön beyan ve iade eşya düzenlemeleriyle İstanbul Havalimanı'nı e-ticaret merkezi haline getirme planları olduğuna dikkat çekildi; kavramsal ve konsept mimari tasarımı tamamlanan İstanbul e-ticaret lojistik merkezinin devreye alınması hedefleniyor.
Ekonomik katkı, rekabet ve karşılıklılık:
Bakan Uraloğlu, havacılık sektörünün ülke ekonomisine katkılarını rakamlarla özetledi: Hizmet ihracatının toplamı 124,9 milyar dolar seviyesine ulaşırken, ilk 10 havacılık firmasının ihracatı 28,9 milyar dolar olarak kaydedildi. Hava ulaştırma politikalarının karşılıklılık ilkesi temelinde yürütüldüğünü, yabancı taşıyıcıların ülkemize gelişinin artırılmasının turizm, ihracat ve ticaret açısından olumlu etkiler yaratacağını belirtti.
Dijital dönüşüm, sertifikasyon ve insansız hava araçları:
Uraloğlu, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü bünyesinde eğitim, lisanslandırma, ruhsatlandırma, denetim ve sertifikasyon süreçlerinin dijitalleştirildiğini, böylece daha hızlı, şeffaf ve veri odaklı bir yönetim hedeflendiğini söyledi. Yerli üretim alanında HÜRKUŞ eğitim uçağı ve Gökbey helikopterinin sertifikalandırılmasına yönelik çalışmaların sürdüğünü; ilk yerli tasarım sıcak hava balonuna tip sertifikası verildiğini aktardı.
İnsansız hava araçları alanında da önemli sayısal gelişmeler paylaşıldı: 2026 Eylül sonu itibarıyla aktif İHA pilot lisansına sahip kişi sayısının 1 milyon 853 bini, satışa ve uçuşa hazır İHA sayısının ise 81 bini aştığı bildirildi. Bu hızlı büyümeyi düzenli bir hava sahasıyla yönetmek üzere İHA Takip ve Trafik Yönetim Sistemi Projesi yürütülüyor.
Sürdürülebilirlik ve enerji yatırımları:
Bakan, havalimanlarında yenilenebilir enerji yatırımlarının kararlılıkla sürdürüleceğini ve böylece enerji ihtiyacının sürdürülebilir kaynaklarla karşılanmasının karbon salınımının azaltılmasına önemli katkı sağlayacağını vurguladı.
ICAO konsey adaylığı ve uluslararası pozisyon:
Uraloğlu, 19-20 Kasım 2026 tarihlerinde Montreal'de düzenlenecek ICAO olağanüstü genel kurulunda Türkiye'nin Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü Konsey üyeliği için seçimlere katılacağını açıkladı. Konsey üye sayısının 36'dan 40'a çıkarıldığını, genel kurulda dört yeni konsey üyesinin seçileceğini hatırlattı. Türkiye'nin Avrupa Sivil Havacılık Konferansı (ECAC) adayı olarak güçlü destek ve yoğun diplomasiyle seçime gireceği ifade edildi.
Bakan, seçilmesi durumunda Türkiye'nin "küresel havacılık politikalarının oluşturulduğu masada doğrudan yer alacağı"nı belirterek, bu üyeliğin sembolik olmadığını; yeni anlaşmalar, güncellemeler ve trafik hakları yoluyla taşıyıcıların ihtiyaçları doğrultusunda adımlar atılacağını vurguladı.
Uraloğlu konuşmasını, kamu ve özel sektör iş birliğiyle "daha güçlü, daha rekabetçi ve daha yenilikçi bir sivil havacılık sektörü" inşa etme hedefiyle tamamladı ve zirvenin sektörün önümüzdeki dönemdeki yol haritasının temel taşlarını belirleyeceğini söyledi.
1. ULUSAL HAVACILIK ŞURASI İZLEME VE DEĞERLENDİRME ZİRVESİ’NDE KONUŞAN ULAŞTIRMA VE ALTYAPI BAKANI ABDULKADİR URALOĞLU, TÜRK HAVA YOLU İŞLETMELERİNİN 133 ÜLKEDE 356 DIŞ HAT NOKTASINA ULAŞTIĞINI BELİRTEREK, "TRANSİT E-TİCARET, ULUSLARARASI SİPARİŞ KARŞILAMA, KONSOLİDASYON, GÜMRÜK ENTEGRASYONU, ÖN BEYAN VE İADE EŞYA DÜZENLEMELERİYLE İSTANBUL HAVALİMANI’NI E-TİCARET MERKEZİ HALİNE GETİRMEYİ PLANLIYORUZ. TÜRKİYE’NİN ULUSLARARASI SİVİL HAVACILIK ÖRGÜTÜ KONSEYİ’NE SEÇİLMESİ DURUMUNDA İSE KÜRESEL HAVACILIK POLİTİKALARININ OLUŞTURULDUĞU MASADA DOĞRUDAN YER ALACAĞIZ" DEDİ.