Lahey'de sona eren dava: savaş suçlusu Ratko Mladiç 84 yaşında öldü
Olay ve doğrulama:
Birleşmiş Milletler’in Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi tarafından Srebrenitsa soykırımından suçlu bulunan eski Sırp General Ratko Mladiç, Hollanda’nın Lahey kentinde tutuklu bulunduğu hapishanede 84 yaşında hayatını kaybetti. Ölüm haberi, ailesi tarafından Sırp basınına doğrulandı.
Mahkeme kararları ve cezalar:
Mladiç, 22 Kasım 2017'de Eski Yugoslavya Ceza Mahkemesi tarafından soykırım, insanlığa karşı suçlar ve savaş suçları gerekçesiyle müebbet hapis cezasına çarptırılmıştı. Uluslararası Ceza Mahkemeleri Rezidüel Mekanizması’nın Temyiz Dairesi 2021’de bu mahkumiyet ve müebbet hapis cezasını onadı.
Davada, Mladiç’in 1995 Temmuz’unda BM tarafından güvenli bölge ilan edilen Srebrenitsa’da 8 binden fazla yetişkin ve çocuk yaştaki erkeğin katledilmesinden doğrudan sorumlu tutulduğu; ayrıca 1992-95 yılları arasında Saraybosna’daki sivillere yönelik saldırılar, terör faaliyetleri, cinayetler, zorla yerinden edilmeler ve insanlık dışı muameleler gibi ağır suçlardan yargılandığı belirtildi.
Savaş dönemi görevleri ve bilinen emirleri:
1942 doğumlu Mladiç, 1992 yılı Mayıs ayında Sırp Cumhuriyeti Ordusu (VRS) Genelkurmay Başkanı olarak atanmış ve 1996’ya kadar bu görevde kalmıştı. Yaklaşık 44 ay süren Saraybosna kuşatmasının baş sorumlularından biri olarak gösterildi.
Lahey’deki duruşmalarda sunulan deliller arasında Mladiç’in kuşatma sırasında 'Velesici ve Pofalici’yi vurun, orada fazla Sırp yaşamıyor' şeklindeki emri ile Saraybosna’da işlediği suçlarla övündüğüne dair ifadeler yer aldı; bu söylemler mahkeme kayıtlarında aleyhine kanıt olarak kullanıldı.
Ailesinin talepleri ve mahkemenin yanıtı:
Uzun yıllardır hasta olduğu bildirilen Mladiç için ailesi ile Sırbistan ve Bosna Hersek’teki Sırp yetkililer, son günlerini ve tedavisini Sırbistan’ın başkenti Belgrad’da geçirmesi için girişimlerde bulundu. Son bir buçuk yıldır yatağa bağımlı olduğu belirtilen Mladiç’in serbest bırakılmasına ilişkin talepler, Lahey’deki Uluslararası Ceza Mahkemeleri Rezidüel Mekanizması tarafından reddedilmişti.
Yakalanma ve yargılama süreci:
Mladiç, savaşın ardından yaklaşık 15 yıl saklandıktan sonra 2011’de Sırbistan’ın Zrenjanin kenti yakınlarındaki Lazarevo köyünde yakalanmış ve ardından Lahey’deki uluslararası mahkemeye teslim edilmişti. 2017 ve 2021 tarihlerinde verilen ve onanan kararlarla Mladiç hakkında uluslararası düzeyde kesin mahkumiyetler tescillendi.
Lahey’deki tutukluluğu sırasında ailesinin ve bazı yetkililerin nakil talepleri sonrası mahkeme mekanizmaları serbest bırakma talebini reddetmişti; şimdi ise mahkeme süreci fiilen sona ermiş durumda.
SREBRENİTSA SOYKIRIMINDAN SUÇLU BULUNAN BOSNALI SIRP ESKİ GENERAL RATKO MLADİÇ, HOLLANDA’NIN LAHEY KENTİNDE TUTUKLU BULUNDUĞU HAPİSHANEDE 84 YAŞINDA ÖLDÜ.