Mahalle dükkânlarından ulusal politikaya: Büyükçekmece'nin yeşil işyeri modeli COP31'de
Büyükçekmece modeli COP31'de
Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında, Büyükçekmece Belediyesi'nin sürdürülebilirlik çalışmaları uluslararası platformda tanıtıldı. COP31 Mavi Bölge'de gerçekleştirilen sunumda Ruhsat ve Denetim Müdürü Mehmet Evren Koçak Yeşil İşyeri Projesi'nin kapsamını, hedeflerini ve saha uygulamalarını paylaştı.
Konferans süresince farklı ülke pavilyonları ve UNFCCC sergileri ziyaret edilerek, yerel uygulamaların uluslararası iklim politikalarıyla ilişkilendirilmesi sağlandı. Büyükçekmece modeli, mikro ölçekteki işletme müdahalelerinin kent ve ülke çapında iklim direncine nasıl katkıda bulunabileceğini somut örneklerle anlattı.
Projenin hedefi ve uygulama mantığı:
Yeşil İşyeri Projesi, 'mikro verimlilik, makro kentsel dirençlilik' anlayışıyla hazırlandı. Amaç, küçük ve orta ölçekli işletmelerde enerji ve kaynak verimliliğini artırmak; böylece bireysel tasarrufların kent ölçeğinde kümülatif bir etki yaratmasını sağlamaktır. Koçak, projenin 2023'ten beri uygulamada olduğunu ve Büyükçekmece'nin stratejik çerçevesinin 2050 Büyükçekmece Vizyon Belgesi ile bağlandığını belirtti.
Kurulan mekanizma, işletmelerde yapılan teknik analizlere göre belirlenen enerji verimliliği yatırımlarının esnaf tarafından finanse edilmesini öngörüyor; belediye ise sağlanan verimliliğe bağlı olarak ilan, reklam ve ruhsat ücretlerinde indirim sağlayarak dönüşümü teşvik ediyor. Projenin ana omurgasını ise 7 ana tema ve 46 hedef ile belirlenen kentsel strateji oluşturuyor.
Finansman, teşvik ve ölçülebilir sonuçlar:
Koçak, projenin kamu bütçesine ek yük getirmediğini vurguladı ve uygulamanın esnafın enerji faturalarını düşürürken aynı zamanda belediyeden ücret muafiyeti veya indirim kazanmasına imkân verdiğini söyledi. Belediye tarafından taahhüt edilen indirimlerin sağladığı aralık yüzde 30'dan yüzde 75'e kadar çıkabiliyor. Bu model, yerel düzeydeki tasarrufun somut olarak karbon salınımını azalttığını göstermeyi amaçlıyor.
Koçak'ın sunumunda öne çıkan nokta, bu yerel müdahalelerin makro hedeflerle ilişkilendirilmesi oldu. Yereldeki mikro hareketlerin birleştiğinde kent ve ülke çapında bir iklim dirençli şehirler ağı kurma potansiyeline dönüştüğü ifade edildi. Bu bağlantı Cumhurbaşkanlığı'nın 2030 için yüzde 41 emisyon azaltımı ve 2053 net sıfır karbon hedefleriyle örtüşüyor.
Sunumda ayrıca projenin ödüllü bir saha modeli olduğu ve amaçlarının bu mekanizmayı diğer yerel yönetimlere örnek kılmak ve ulusal düzeyde politikalara adapte etmek olduğu vurgulandı. Koçak tarafından aktarılan hedef, 'bu projeyi ulusal çapta bir devlet politikasına dönüştürmek' olarak özetlendi.
Yerel yönetim yetkilileri ve uluslararası katılımcılar, Büyükçekmece deneyimini dinlerken projenin esnaf odaklı yaklaşımının pratik ve ölçülebilir sonuçlar ürettiğini not etti. COP31 platformunda yapılan paylaşım, saha verilerinin politika yapım süreçlerine aktarılmasının önemini bir kez daha göstermiş oldu.
Sonuç olarak Yeşil İşyeri Projesi, mahalle düzeyindeki dükkanlardan başlayarak kent ölçeğinde karbon yükünü hafifletmeyi ve bu modeli yaygınlaştırarak ulusal iklim hedeflerine katkı sağlamayı amaçlıyor. Belediye yetkilileri, projenin diğer ilçelere ve belediyelere örnek olmasını sağlayacak adımların atılması için ulusal aktörlerle iş birliği arayışında olduklarını belirtti.
BÜYÜKÇEKMECE BELEDİYESİ RUHSAT VE DENETİM MÜDÜRÜ MEHMET EVREN KOÇAK