meclise sunulan teklif: toplumsal bütünleşme ve terörün tasfiyesi için 12 maddelik çerçeve
Teklifin ana hatları
AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler, Meclis'e sunulan "Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünlüğün Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi"nin detaylarını AK Parti grubunda kamuoyuyla paylaştı. Güler, teklifin toplam 12 maddeden oluştuğunu belirtti ve sunum sırasında AK Parti Grup Başkanvekili Abdulhamit Gül, Adalet Komisyonu Başkanı Cüneyt Yüksel, MHP Grup Başkanvekili Filiz Kılıç, MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız ile milletvekillerinin hazır bulunduğunu söyledi.
Güler, teklifin geniş bir destekle Meclis Başkanlığı'na sunulduğunu, imza sayısının yaklaşık 360 civarında olduğunu ve teklifin Adalet Komisyonu'nda kısa süre içinde görüşülmeye başlanacağını aktardı.
ceza erteleme düzenlemesi ve kapsamı:
Teklifin dikkat çeken hükümlerinden biri ceza erteleme mekanizması. Buna göre, örgüt faaliyetleri kapsamında işlenen suçların bazılarına yönelik soruşturma ve kovuşturmaların ertelenmesine ilişkin düzenlemeler getiriliyor. Güler, teklifin üçüncü maddesinde TCK hükümleriyle uyumlu biçimde bir sınıflandırma yapıldığını vurguladı.
Sunulan çerçeveye göre; örgütteki konuma ve verilecek cezalara göre erteleme süreleri aşağıdaki gibi planlanıyor: örgüt mensuplarına ilişkin cezalardan 15 yıla kadar olanlarda 5 yıl, 15 yıl ve üstü veya müebbet ve ağırlaştırılmış müebbet içeren hallerde ise 10 yıl erteleme öngörülüyor. Ancak kasten adam öldürme suçları ve 2005 öncesi işlenen, ağırlaştırılmış müebbet veya müebbet gerektiren bazı suçlar bu düzenleme kapsamı dışında tutuluyor.
Güler, düzenlemelerin Türk Ceza Kanunu'nun ilgili maddeleriyle (TCK 221, TCK 321 ve diğer ilgili hükümler) bütünleşik okunması gerektiğini, erteleme kararının şartlarına uyulmadığında kaldırılacağını açıkladı.
tasfiye, izleme mekanizması ve başvuru süresi:
Teklifte ayrıca PKK/KCK yapılanmasının silah bırakması, silahların teslimi, imhası ve tasfiye sürecinin teyidi için bir mekanizma kurulması hedefleniyor. Bu doğrultuda teklifin 6. maddesi ve devamında, silah teslimi ile örgüt faaliyetinin fiilen sonlandığının güvenlik kurumlarınca tespiti ve bu tespitin Milli Güvenlik Kurulu kararıyla Resmî Gazete'de yayımlanmasının esas alınacağı belirtiliyor.
Bu tasfiye sürecini izlemek üzere Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında; İçişleri, Adalet, Dışişleri, Milli Savunma Bakanlığı, Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği, MİT Başkanlığı ve Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği'nden oluşan bir heyet kurulması öngörülüyor. Heyet dönemsel toplantılar yapacak, gerektiğinde alt düzey teknik komisyonlar kurabilecek ve diğer kamu kurumlarından bilgi alarak süreci takip edecek.
Ayrıca Meclis bünyesinde teklif kapsamındaki faaliyetleri izlemek üzere düzenli bilgilendirme yapacak bir izleme komisyonu kurulması planlanıyor. Bu komisyon, süreç boyunca rapor hazırlayacak ve ihtiyaç halinde tavsiyelerde bulunacak.
Teklifte süreyle ilgili düzenleme de açıklandı: Milli Güvenlik Kurulu kararının Resmî Gazete'de yayımlanmasını takiben 6 aylık başvuru süresi başlayacak; yurt dışındakiler için başvurular büyükelçilikler, başkonsolosluklar veya konsolosluklar kanalıyla da değerlendirilecek.
yargı süreçleri, koruma tedbirleri ve güvenceler:
Dördüncü maddede ise erteleme kararı verilen dosyalarla ilgili tutuklama ve adli kontrol gibi koruma tedbirlerinin durumu ele alınıyor. Soruşturma veya kovuşturma aşamasındaki dosyalar, ilgili hakim/mahkeme ile bölge adliye mahkemesi ya da Yargıtay ceza dairesi nezdinde değerlendirilecek; koşulların oluşması halinde bu tedbirlerin kaldırılmasına hükmedilebilecek.
Teklif ayrıca, kanun kapsamındaki görevlilerin kanundan kaynaklanan görevlerini yerine getirirken hukuki, idari veya cezai sorumluluk altında tutulmayacaklarına dair güvenceler (10. madde) içeriyor. Güler, kanun yürürlüğe girmeden önce gelen şikâyet ve ihbar hallerinde savcıların kuruldan izin almaksızın soruşturmaya devam edebileceklerini de sözlerine ekledi.
uygulama, izleme ve hak mahrumiyeti:
Erteleme kararından sonra kişilerin topluma entegrasyonu, uyum ve bütünleşme süreçleri için özel takip mekanizmaları öngörülüyor. Karardan yararlananlar hakkında yeniden terör suçu işlenmesi halinde erteleme kararı infaz hakimi tarafından kaldırılacak ve mevcut soruşturma/kovuşturma süreci devam edecek.
Güler, erteleme dolayısıyla getirilmesi planlanan hak yoksunluklarına ilişkin örnekler verdi: 5 yıla kadar ertelenenlerde 2 yıl, 10 yıl ertelemeye tabi olanlarda 3 yıl hak yoksunluğu öngörüleceğini, bunun otomatik devreye girmeyeceğini, alt komisyon ve kurul kararları çerçevesinde uygulanacağını belirtti. Anayasa ve TCK hükümleri göz önünde bulundurularak, kesinleşmemiş hükümlere bağlı hak yoksunluklarının soruşturma aşamasında uygulanamayacağına da vurgu yapıldı (Anayasa md. 38; TCK md. 53).
Güler'in sunumunun ardından MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız süre sınırlamalarıyla ilgili hatırlatmalarda bulundu ve siyasi partiler, seçim ile infaz kanunlarında değişiklikler yapılabileceğine dair değerlendirmelerde bulundu.
Teklifin yasalaşma sürecinde Adalet Komisyonu'nun planlaması doğrultusunda tartışılacağı ve gerektiğinde iç tüzük kapsamı içinde teknik destek veren milletvekillerinin de süreçte yer alacağı ifade edildi.
AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler, teklifin detaylarını kamuoyuyla paylaştı