Mekke paktı: üç ülkenin kolektif güvenliği dünya medyasının gündeminde
Uluslararası yankının ortak çerçevesi:
Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan tarafından Cuma günü Mekke’de imzalanan ortak savunma anlaşması, dünya medyasında geniş yer buldu. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif tarafından imzalanan 'Mekke Ortak Savunma Anlaşması' haberleri; paktın kapsamı, imzalanma mekanının sembolik önemi ve bölgesel dengelere olası etkileri üzerinden değerlendirildi.
Batı medyasının değerlendirmeleri:
İngiliz The Guardian haberi 'NATO tarzı savunma paktı' vurgusuyla duyurdu ve paketin, üyelere yönelik bir saldırının tümüne yapılmış sayılmasını öngördüğünü yazdı. Bu çerçeve haberlerde paktın kolektif savunma niteliği ön plana çıkarıldı.
Channel 4 ise anlaşmayı 'Müslüman NATO’su' benzetmesiyle taşıdı ve metnin Mekke gibi kutsal bir şehirde imzalanmasının diplomatik mesajını öne çıkardı. Haberlerde, anlaşmanın İran ile artan gerilim ve ABD etkisinin tartışıldığı bir döneme denk geldiğine dikkat çekildi. Alman Deutsche Welle haberinde 'Mekke Anlaşması tarihi önemde' ifadelerini kullandı ve iş birliğinin tüm alanlarda geliştirilmesini amaçladığına işaret etti.
ABD merkezli CNN, paketi NATO benzeri bir savunma anlaşması olarak değerlendirdi; haberde Türkiye'nin NATO içindeki askeri ağırlığı ve Pakistan'ın nükleer kapasitesi hatırlatıldı. Ayrıca bir Türk yetkilinin, paketin ileride yeni üyeler kabul edebileceğine yönelik açıklaması, genişleme olasılığına dikkat çekti.
Yunanistan ve Kıbrıs Rum basınının tepkileri:
Yunan Kathimerini gazetesi, Atina açısından anlaşmanın yarattığı stratejik hayal kırıklığını ele aldı; haberde Yunanistan’ın son yıllarda Suudi Arabistan ile kurmaya çalıştığı ilişkilerden beklediği sonucu alamadığı ve 'Atina’da utanç' hissinin başladığı yorumu yapıldı. Gazete, paketin Türkiye’nin bölgesel ağırlığını artıracağı ve Suudi finansmanı ile Türkiye-Pakistan kapasitelerinin birleşmesinin Atina’da endişe yarattığını belirtti.
TVXS portalı anlaşmayı Miçotakis hükümetinin Suudi Arabistan politikasının başarısızlığı şeklinde yorumladı; Kıbrıslı Rum yayıncı AlphaNews ise paketi Türkiye’nin Kıbrıs ve Yunanistan’a yönelik jeopolitik etkisi bağlamında değerlendirdi.
İsrail medyasının odak noktaları:
İsrail basını anlaşmayı değerlendirirken, paktın Tel Aviv-Riyad normalleşme sürecine etkisini ve Washington ile ilişkilerde yaratabileceği değişimi tartıştı. Times of Israel gelişmeyi 'İran Savaşı'nın gölgesinde' başlığıyla ele aldı ve paketin Suudi Arabistan, Türkiye ve Pakistan gibi aktörleri bir araya getirdiğini vurguladı.
i24 ve Ynet gibi yayınlar, Suudi Arabistan’ın bu ittifaka yönelmesinde ABD’nin yanında durmayacağından duyulan endişe ve güvenlik garantilerine yönelik güvensizliğin etkili olduğunu öne sürdü. Jerusalem Post ise emekli Tuğgeneral Yaakov Nagel’in sözlerine yer vererek anlaşmanın Riyad için ABD yönetimi üzerinde diplomatik baskı aracı olabileceğini yazdı. Bazı yorumlar paketin İsrail-Suudi normalleşmesini zorlaştırabileceğini, ancak kapının tamamen kapanmadığını belirtti.
Genel olarak uluslararası medya, Mekke’de atılan adımı bölgesel güvenlik mimarisinde potansiyel kırılma ve yeniden dengeleme olarak okuyor; pek çok yorumda anlaşmanın Washington’a olan bağları koparmaktan ziyade ülkelerin güvenlik seçeneklerini çeşitlendirme çabası olarak görüldüğü kaydedildi.
TÜRKİYE, SUUDİ ARABİSTAN VE PAKİSTAN TARAFINDAN CUMA GÜNÜ MEKKE’DE İMZALANAN ORTAK SAVUNMA ANLAŞMASI, ULUSLARARASI BASINDA GENİŞ YANKI UYANDIRDI.