Midyat'tan sofralara: Mazrone üzümünden pekmeze geleneksel yolculuk

Midyat'ta mazrone üzümünden pekmeze:

Mazrone üzümleri Midyat ve çevresinin bağlarında özenle yetişiyor. Bu üzüm çeşidi, hem taze tüketimde hem de özellikle pekmez, pestil ve cevizli sucuk gibi yöresel ürünlerde kullanılmasıyla tanınıyor. Yerel üreticiler; iklim, toprak ve kuşaktan kuşağa aktarılan bilgi birikiminin birleştiği bu süreci, geleneksel usullerle sürdürüyor.

Bağlardan kazanlara uzanan yolculuk:

Hasat genellikle sonbahar aylarında, üzüm salkımları olgunlaştığında başlıyor. Toplanan üzümler, önce ezilerek şıra adı verilen üzüm suyunu veriyor. Şıra; kabuk, çekirdek ve posadan ayrıldıktan sonra büyük kazanlara alınarak kontrollü biçimde kaynatılıyor. Uzun saatler süren kaynatma sırasında su buharlaşarak şıranın kıvamı koyulaşıyor ve yoğun aromalı pekmez ortaya çıkıyor.

Pekmez istenen kıvama ulaştıktan sonra dinlendiriliyor ve uygun kaplara aktarılıyor. Üretimin her aşaması emek, sabır ve ustalık gerektiriyor; özellikle kazan başında yapılan gözlem ve kıvam kontrolü, nihai ürünün lezzeti için belirleyici oluyor.

Yöresel kültür ve üretimin önemi:

Mazrone pekmezi yalnızca bir gıda ürünü değil; Midyat'ın tarımsal ve kültürel mirasının somut bir parçası. Bağ bozumu döneminde ailelerin ve komşuların bir araya geldiği, bilgilerin paylaşıldığı bir üretim ritüeli yaşanıyor. Bu gelenek, yerel ekonomiye katkı sağlarken aynı zamanda gastronomik çeşitliliğin korunmasına da hizmet ediyor.

Bölgedeki üreticiler, Mazrone üzümlerinin hem sofralık hem de işlenmiş ürünlerde tercih edildiğini belirtiyor. Üretim gelenekleri, doğal ürünlere ilginin arttığı günümüzde bölgesel markalaşma çabalarına da zemin hazırlıyor.

Halil Tunçer konuyla ilgili şunları aktarıyor: 'Mazrone üzümü genelde ekim ve kasım aylarında yetişiyor ve şu anda arkamda görüldüğü üzere toplanması gerçekleştiriliyor. Ekip arkadaşlarımızla mazrone üzümü genelde cevizli sucuk pestil ve pekmez gibi durumlarda kullanılıyor. Genel manada Mezopotamya gibi yerlerde Midyat’ın da önemli üzümlerinden bir tanesidir ve Midyat üzerinden bir çok Türkiye’de il ve ilçelere gönderim yapılıyor.'

Fidan Tunçer ise üretim sürecine dair pratik bilgileri vurguluyor: 'Mazrone üzümü sabah erken saatlerinde topluyoruz. Pekmezlik bir üzümdür, pestil yapılır cevizli sucuk yapılır.'

Hamza Tunçer da üzümün karakterini özetliyor: 'Mazrone Midyat ve çevresinde yetişen geç olgunlaşan önemli üzüm çeşitlerimizden biridir. Sıcak ve güneşli iklimde yetişir. Hasat edilen üzümler taze olarak tüketildiği gibi özellikle pekmez yapımımda değerlendirilir. Bunun yanında pestil ceviz ve bademli sucuk gibi yöresel ürünler yapımında kullanılır. Mazrone Midyat‘ın köklü bağcılık kültürünün önemli bir parçasıdır afiyet olsun.'

Bu üretim zinciri, bölgenin kimliğini taşıyan lezzetlerin korunmasını sağlıyor. Mazrone üzümünden elde edilen pekmez, hem yerel mutfak kültürünü besliyor hem de gelecek nesillere aktarılması gereken bir miras olarak önemini koruyor.

MİDYAT'IN BAĞLARINDA ÖZENLE YETİŞTİRİLEN MAZRONE ÜZÜMÜ, HASATTAN KAZANLARA UZANAN GELENEKSEL ÜRETİM SÜRECİYLE PEKMEZE DÖNÜŞÜYOR.