Novi Sad anmasına hüzün ve siyasi değişim damga vurdu

Anma töreninde on binlerce kişi bir araya geldi:

Sırbistan’ın Novi Sad kentinde 1 Kasım 2024’te beton sundurmanın çökmesi sonucu hayatını kaybeden 16 kişi için düzenlenen anma törenlerine on binlerce kişi katıldı. Kentte üç ayrı noktadan hareket eden yürüyüşçüler, facianın yaşandığı tren istasyonu önünde toplandı. Törenlerde mumlar yakıldı, çiçekler bırakıldı ve her bir kurban için birer dakika olmak üzere 16 dakika saygı duruşu gerçekleştirildi.

Anma sırasında katılımcılar duygusal anlar yaşadı; yakınları, öğrenciler ve sivil toplum temsilcileri facianın nedenlerini ve sorumluların tespit edilmesini talep etti. Organizasyonu üstlenen öğrenci hareketi, olayın her yıl 1 Kasım saat 11.52’de ülke genelinde anılacağını duyurdu.

Kamu yayıncılarının canlı yayını ve özür:

Yıl dönümünde Sırbistan’ın kamu yayıncıları RTS ve RTV, anma kapsamında saat 11.52 itibarıyla başlayan 16 dakikalık saygı duruşunu bu yıl ilk kez canlı yayınladı. Yeni siyasi atmosferde RTS, daha önceki dönemlerdeki taraflı yayınları nedeniyle izleyicilerden özür diledi, normal yayını keserek siyah ekranda faciada hayatını kaybedenlerin isimlerini paylaştı.

Ülkede ve yurt dışında düzenlenen diğer anma etkinlikleriyle eş zamanlı olarak gerçekleşen bu yayın, toplumsal belleğin korunması ve kamu yayıncılığının güvenilirliğinin yeniden tesisine ilişkin beklentilerin göstergesi olarak değerlendirildi.

Anma ve siyasi sonuçlar arasında bağ:

Anma törenleri bu yıl farklı bir siyasi ortamda yapıldı. Novi Sad faciası sonrası başlayan ve iktidarı değiştiren protestoların öncülüğünü yapan Öğrenci Listesi adlı hareket, geçtiğimiz hafta yapılan genel seçimleri kazanarak 14 yıllık Sırp İlerleme Partisi (SNS) iktidarına son vermişti. Öğrenciler, anma sırasında yolsuzlukla mücadele, belgelerin açıklanması ve sorumluların yargılanması taleplerini yineledi.

Siyasi değişimin etkileri sadece sokakta kalmadı: genç aktivistler sokaklardaki aşırı milliyetçi ve ırkçı duvar yazılarını kapattı, kamu yayıncısı RTS’nin genel müdürü Manja Grcic istifa etti ve haber kadrosunda görevden almalar yaşandı. Eski Cumhurbaşkanı Vucic’e yakın bir iş insanının bankasının faaliyet izninin iptal edilmesi, belge imhası şüphesiyle devlet kurumlarına yapılan polis incelemeleri ve bazı üst düzey polis yetkililerinin görevi kötüye kullanma suçlamasıyla gözaltına alınması gibi gelişmeler, facianın ardından ortaya çıkan iddiaların araştırılması yönündeki adımlar arasında yer aldı.

Öğrenci hareketi temsilcileri, anma vesilesiyle yaptıkları açıklamada faillerin ve sorumluların adalet önüne çıkarılmasını talep etmeye devam edeceklerini ve yolsuzluk nedeniyle insanların hayatını kaybetmediği bir toplum için mücadeleyi sürdüreceklerini belirtti.

Bu yılki anmalar, Novi Sad’daki fiziksel kaybın anısını canlı tutmanın ötesinde, Sırbistan’da kamu kurumlarının hesap verebilirliği ve siyasal değişimin sembolik bir göstergesi olarak kayda geçti.

Sırbistan'da 1 Kasım 2024'te meydana gelen ve iktidarın değişmesine neden olan protesto gösterilerini ateşleyen Novi Sad Tren İstasyonu faciasının kurbanları için anma törenleri düzenlendi.