Nutuk dijital çağda: erişilebilirlik ve uluslararasılaşma hedefi
Nutuk dijital çağda: erişilebilirlik ve uluslararasılaşma hedefi
Atatürk Araştırma Merkezi Başkanlığı (ATAM) tarafından hazırlanan Nutuk Külliyatı Projesi, Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu'nda düzenlenen tanıtım programıyla kamuoyuna sunuldu. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’un katıldığı programda projenin dijitalleştirme, erişilebilirlik ve çokdillilik hedefleri ayrıntılarıyla açıklandı.
projenin kapsamı ve dijital platform:
Proje kapsamında hazırlanan internet platformu nutuk.gov.tr üzerinden Nutuk’un metnine erişim sağlanıyor. Platform, metnin özgün diliyle bugünkü Türkçesi ve İngilizce olarak okunabilmesine olanak tanıyor; metinden sese, sesten metne dönüşüm, video bölümleri arasında geçiş, ses ve görüntü entegrasyonu ile interaktif bir kullanıcı deneyimi sunuyor. Eserdeki yer adlarını gösteren interaktif haritalar da platformda yer alıyor.
ATAM tarafından 2025 yılında Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığına sunulan proje, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın onayıyla desteklenerek hayata geçirildi. Bakan Ersoy, sitenin modüler bir yapıda oluşturulduğunu ve ilerleyen aşamalarda yeni dil ve içerik bölümlerinin açılacağını belirtti.
erişilebilirlik, dil seçenekleri ve özel baskılar:
Nutuk Külliyatı, erişilebilirlik ilkesi gözetilerek hazırlanıyor. Projede metinlerin Braille alfabesiyle üç cilt halinde basımı, işaret dili videoları ve sesli kayıtlar gibi özel biçimler yer alıyor; böylece görme ve işitme engelli vatandaşların esere ulaşımı sağlanacak. Bakan Ersoy, bu uygulamaların projenin somut örnekleri olduğunu vurguladı.
Yayımlanan koleksiyonun dil yapısı da öne çıkan bir diğer unsur: Türkçenin yanı sıra İngilizce, Almanca, Fransızca, Kazakça, Rusça, Urduca, Farsça ve Türkmence olmak üzere sekiz dilde hazırlanan çeviriler ile eser uluslararası izleyiciye taşınacak. Her dil için ayrı renklerin kullanıldığı ortak bir tasarım anlayışıyla özel baskılar ve yeni kapak sunumları planlandı. Özellikle Kazakça ve Türkmence çevirilerinin Türk dünyasındaki erişilebilirlik bakımından önem taşıdığı belirtildi.
gelecek adımlar ve yayınevsel çalışmalar:
Bakan Ersoy, Nutuk Külliyatı Projesi’nin sadece 2026 tanıtımıyla sınırlı kalmayacağını, çalışmaların 2027'de Nutuk’un okunuşunun 100. yılı kapsamında da süreceğini açıkladı. Ankara’da ve milli mücadeleye ilişkin raporların ele alınacağı konferanslarda Nutuk’un Türkiye Cumhuriyeti tarihindeki yeri değerlendirilecek.
Projenin ilerleyen aşamalarında platformun geliştirilmesi, mobil uygulama hazırlığı, eserin sanal bir müze deneyimiyle buluşturulması ve Metaverse sergisiyle dijital ortamlarda tarihsel dünyasının keşfedilmesi hedefleniyor. Ayrıca "100’ncü yılda Atatürk’ün Nutuk’u" başlıklı editoryal eserlerle bilimsel literatüre katkı sağlanacak.
Tanıtım programında vurgulanan ana amaç; Nutuk’u kitap sayfalarının ötesine taşıyarak, farklı dillerdeki çeviriler ve erişilebilirlik çözümleriyle hem toplumun tüm kesimlerine hem de uluslararası izleyiciye ulaşır hâle getirmek oldu.
Bakan Ersoy: "(Nutuk Külliyatı Projesi)Türkçenin yanı sıra İngilizce, Almanca, Fransızca, Kazakça, Rusça, Urduca, Farsça ve Türkmence olmak üzere 8 dilde hazırlandı"