Öğrenci hareketi büyüyor: Lens’te 15 yaşındaki genç elini kaybetti

gösterilerin genel görünümü:

Fransa’da öğretmen ve personel eksikliği ile eğitim şartlarını protesto eden lise eylemleri yaklaşık iki haftadır sürüyor. Bugün Paris dışındaki kentlerde düzenlenen gösterilere ülke genelinde katılım yüksek seyretti; bazı kaynaklar Paris hariç gösterilere 260 bin kişinin katıldığını aktardı. Sabah saatlerinden itibaren çok sayıda lisenin girişinde blokajlar oluşturulurken, Lyon, Marseille, Nantes ve başkent Paris dahil pek çok kentte öğrenciler sokaklara çıktı.

Lise öğrencileriyle başlayan harekete üniversite öğrencileri, öğretmenler, veliler ve çeşitli sendikalar da katılarak gösteriler ülke geneline yayıldı. Öğrenci örgütleri bugünkü eylemlerde yaklaşık bin 800 lisenin kapatıldığını veya gösterilerden etkilendiğini bildirirken, Eğitim Bakanlığı daha önceki verilere göre ülke genelinde yaklaşık 590 lisenin eylemlerden etkilendiğini açıklamıştı.

gösterilerin talepleri:

Hareketin merkezinde okullardaki öğretmen ve personel eksiklikleri ile eğitim koşullarının iyileştirilmesi talebi yer alıyor. Öğrenciler, derslerin aksamasına neden olan kadro eksikliklerinin giderilmesini, sınıflardaki yoğunluğun azaltılmasını ve okul binalarındaki altyapı sorunlarına çözüm bulunmasını istiyor. Ayrıca eğitime ayrılan kaynakların artırılması ve üniversiteye geçiş sistemi Parcoursup’ın daha şeffaf hale getirilmesi de öne çıkan talepler arasında bulunuyor.

lens olayı ve soruşturma:

Lens kentinde Auguste-Béhal Lisesi yakınındaki gösteri sırasında yaşanan ağır yaralanma olayları tartışmaları derinleştirdi. Gösteri esnasında 15 yaşındaki bir öğrenci, güvenlik güçlerinin kullandığı dağıtma amaçlı el bombasının patlaması sonucu ağır yaralandı ve elini kaybetti. Hastaneye kaldırılan öğrencinin hayati tehlikesinin bulunmadığı bildirildi.

Pas-de-Calais Valisi François-Xavier Lauch, olay sonrası yaptığı açıklamada öğrencinin ağır yaralandığını doğruladı. Béthune Cumhuriyet Savcılığı olayın nasıl gerçekleştiğini tespit etmek üzere soruşturma başlatırken dosya Ulusal Polis Genel Müfettişliğine (IGPN) iletildi. İlk açıklamalarda öğrencinin yerde bulduğu mühimmatı almış olabileceği ihtimali gündeme gelmişse de bu bilgi savcılık tarafından kesinleştirilmedi; soruşturma, mühimmatın hangi şartlarda kullanıldığını, öğrencinin mühimmatla nasıl temas ettiğini ve yaralanmanın kesin şartlarını araştırıyor.

Eğitim Bakanı Edouard Geffray olayları “trajedi” olarak nitelendirerek öğrencilerin ve eğitim çalışanlarının korunmasının öncelik olduğunu belirtti. Olayın ardından Auguste-Béhal Lisesi’nde eğitim uzaktan sürdürülmesine karar verildi ve öğrenciler ile eğitim çalışanları için psikolojik destek sağlandı.

benzer vakalar ve artan endişe:

Lens’teki olay tek ağır yaralanma değildi. Tours’da bir öğrenci polis müdahalesi sırasında gözünden ağır yaralandı ve bir gözünü kaybetti; savcılık yaralanmanın güvenlik güçlerinin kullandığı savunma silahından yapılan atışla uyumlu olduğunu bildirdi. Saint-Ouen-l’Aumone’da ise 14 yaşındaki bir öğrencinin çenesinde iki kırık oluştuğu, çenesinin sabitlendiği ve sıvı gıdalarla beslendiği kaydedildi. Bu vakalar reşit olmayanların bulunduğu gösterilerde kullanılan müdahale araçlarına yönelik tartışmaları yoğunlaştırdı.

güvenlik bilançosu ve siyasi tepkiler:

İçişleri Bakanlığı verilerine göre 28 Eylül’den bu yana ülke genelinde 6059 kişi yakalandı. Adalet Bakanlığının verilerinde ise 5060 kişinin gözaltına alındığı; bunların 4406’sının reşit olmayanlar olduğu bildirildi. Hakkında adli işlem başlatılan 1802 kişiden 1483’ünün reşit olmadığı belirtildi; toplamda 14 kişi hakkında tutuklama kararı verildi (10’u yetişkin, 4’ü reşit olmayan).

Yaralı bilançosu da artıyor: Başbakanlığın açıkladığı son verilere göre 215 öğrenci ile 85 eğitim çalışanı yaralandı; yaralanan eğitim çalışanlarının 34’ü okul müdürleri ve müdür yardımcıları. Aynı dönemde 715 polis ve jandarma da yaralandı. İçişleri Bakanlığı, öğrenci hareketinin başlamasından bu yana gençlerin yaralandığı olaylarla ilgili toplam 10 soruşturmayı IGPN’ye ilettiğini açıkladı.

Siyasi cephede de tepkiler yoğun. Sosyalist Parti’nin grup başkanı Boris Vallaud, reşit olmayanların bulunduğu gösterilerde bazı müdahale araçlarının sınırlandırılması amacıyla yasa teklifi hazırlayacaklarını duyurdu. Boyun Eğmeyen Fransa (LFI) polis müdahalelerine tepki gösterirken, Fransız Komünist Partisi Genel Sekreteri Fabien Roussel yetişkinlerin öğrencilerin yanında bulunması gerektiğini savundu. İnsan hakları ve öğrenci kuruluşları da müdahalelerin sınırlandırılması çağrısı yaptı.

hükümetin yanıtı ve yol haritası:

Hükümet bir yandan güvenlik önlemlerini sürdürürken diğer yandan öğrencilerin taleplerine yanıt vermeyi hedefleyen bir çalışma programı açıkladı. Başbakan Sebastien Lecornu öncülüğünde hazırlanan program beş başlıktan oluşuyor; öncelik olarak öğretmen eksikliklerinin giderilmesi ve derslerin sürekliliğinin sağlanması yer aldı. Ayrıca okul binalarının iyileştirilmesi, aşırı sıcaklara hazırlık, uzun günlük ders programlarının gözden geçirilmesi ve Parcoursup’ın şeffaflığının artırılması çalışma başlıkları arasında sayıldı.

Yol haritasına göre uzun süreli öğretmen eksiklikleri ve boş kadrolara ilişkin ilk bilanço 16 Ekim’e kadar Başbakanlığa iletilecek; okullarda yürütülen görüşmeler de aynı tarihe kadar devam edecek. İlk kararların maliyeti, finansmanı ve uygulama takvimiyle birlikte Ekim ayı sonundan önce sunulması, programın ilk değerlendirmesinin ise yıl sonundan önce yapılması öngörülüyor.

Ayrıca Eğitim Bakanlığı bütün lise öğrencilerine açık ulusal bir istişare süreci başlattı. Bakan Edouard Geffray, tüm lise öğrencilerinin deneyimlerini, beklentilerini ve önerilerini paylaşmasını isteyerek görüşlerin 23 Ekim’e kadar anonim şekilde iletilebileceğini bildirdi. İstişare sonuçlarının ulusal düzeydeki özetinin Ekim ayı sonunda açıklanması planlanıyor. Öğrenci örgütleri ise bu sürecin tek başına yeterli olmadığı görüşünde; acil ve somut kadro ile kaynak artışları talep ediyorlar.

Yaşanan ağır yaralanmalar ve artan soruşturmalar, özellikle reşit olmayanların bulunduğu gösterilerde hangi müdahale araçlarının kullanılabileceği ve hangi önlemlerin alınacağı konusunda hem hukuki hem de siyasi tartışmaları sürdürüyor.

Fransa'da öğretmen ve personel eksikliği ile eğitim şartlarına tepki olarak yaklaşık 2 haftadır devam eden lise eylemlerinde Lens kentinde 15 yaşındaki bir öğrencinin polisin kullandığı dağıtma amaçlı el bombasının patlaması sonucu elini kaybetti. Paris hariç ülke genelindeki gösterilere 260 bin kişinin katıldığını açıkladı.