Öksüt’ten Develi’ye sürdürülebilir kalkınma için uzun soluklu adımlar

Öksüt Madencilik'in sosyal etki değerlendirmesi

ESCARUS tarafından hazırlanan Sosyal Etki Değerlendirme (SED) Raporu, 2020 ile 2025-2026 dönemini kapsayan veriler üzerinden Öksüt Madencilik'in Develi ilçesindeki uzun vadeli katkılarını ortaya koyuyor. Rapor, madencilik projelerinin başarısının yalnızca üretimle değil; bölge ekonomisi, çevresel sorumluluk ve kapanış sonrası hazırlıklarla da ölçülmesi gerektiğini vurguluyor.

mera ve sulama yatırımları:

Şirketin 2023-2025 döneminde gerçekleştirdiği mera yolu iyileştirmeleri ve hayvan sulama sistemi yatırımları, üreticilerin hayvan varlığını büyütmesine olanak sağladı. Bu yatırımlar sonucunda büyükbaş hayvan sayısı 8 bin 188'den 9 bin 874'e yükselirken, küçükbaş hayvan sayısı 15 bin 769'dan 19 bin 622'ye çıktı; sırasıyla yüzde 20,6 ve yüzde 24,4 artış kaydedildi.

Develi genelinde yürütülen hane halkı anketleri ve saha görüşmeleri bu büyümenin hane gelirlerine yansıdığını doğruluyor. Rapor kapsamındaki köy görüşmelerinde 63 katılımcıdan 45'inin tarım ve/veya hayvancılıkla bağlantısı olduğu tespit edildi. Mera erişimini kolaylaştıran altyapı ile gebe düve destekleri raporda artışın belirleyici faktörleri arasında gösteriliyor.

yerel ekonomi ve istihdam:

Yatırımlar sayesinde yaklaşık 3 bin 630 hayvancılık işletmesi daha düşük yem maliyetleri ve iyileşen altyapıdan doğrudan faydalandı. Sulama kooperatifleri için entegre edilen güneş enerjisi santralleri (GES) uygulamaları, elektrik giderlerini azaltarak üreticilerin maliyet yükünü hafifletti.

Şirketin istihdam yapısı da bölgesel katma değere işaret ediyor: toplam 1 bin 291 çalışanın 1 bin 33'ü (%80) doğrudan yerel iş gücünden oluşuyor. Ayrıca şirket, çalışan başına yıllık ortalama 49 saat eğitim vererek teknik kapasiteyi güçlendiriyor; hijyen, iş sağlığı ve güvenliği, kimyasal madde farkındalığı gibi zorunlu eğitimlerin yanı sıra liderlik ve sürdürülebilirlik odaklı programlar da sağlanıyor.

madencilik sonrası geçiş ve sosyal projeler:

Öksüt Madencilik, "Madencilik Sonrası Develi Geçim Kaynakları Programı" ile üç aşamalı bir geçiş modeli sunuyor: erken uyarı ve planlama, çalışan ve kooperatiflere yönelik beceri dönüşümü programları ile tarım, hayvancılık ve kadın-gençlik girişimciliğini kapsayan yerel kalkınma adımları. Amaç, bölge ekonomisinin uzun vadede tek bir işverene bağımlı kalmasını önlemek ve sürdürülebilir geçim kaynakları oluşturmak.

Şirketin başlattığı Botanik Parkı projesiyle sahada faaliyet dışında kalacak alana ilk etapta 500'ü aşkın bitki dikiliyor ve maden arazisinde keşfedilen 4 endemik tür yerinde koruma altına alınıyor. Bu yaklaşım, çevresel rehabilitasyon ile biyolojik çeşitliliğin korunmasını birlikte ele alıyor.

Bölgede kadın istihdamını güçlendiren örnekler de öne çıkıyor. Develi'ye özgü Gacer buğdayının işlenmesi ve satışı üzerine kurulan kadın kooperatifi girişimi Gacer Kafe, 2025 yılının ikinci yarısında istihdam edilen kadın sayısını 58'e çıkardı; kooperatif üyesi kadın sayısı ve yıl içinde tesisten hizmet alan müşteri sayısı 3 bini aştı. Ürünlerin kalite ve güvenlik analizleri TÜBİTAK MAM'da yapılarak pazarlama kapasitesi güçlendirildi. Ayrıca okul spor tesisleri ve eğitim projeleriyle gençlerin gelişimi destekleniyor.

Öksüt Madencilik Çevre, Sosyal ve Yönetişim Direktörü Pelin Usta Özkayhan, çalışmaları değerlendirirken şunları söyledi: "Burada faaliyet göstermeye başladığımız günden beri, toplumla beraber büyümeyi tercih ettik. Eğitimden sağlığa, kadın istihdamından kız çocuklarının gelişimine dek birçok sosyal projeyi hayata geçirdik. Birlikte büyümeyi çok yönlü olarak ele aldık ve bölge halkına kalıcı alternatif gelir modelleri oluşturmayı önceliklendirdik. Bugün bunun meyvelerini toplamaya başladığımızı görmekten çok mutluyuz."

SED Raporu'ndaki bulgular, madencilik projelerinin yerel kalkınmaya katkısının altyapı yatırımları, çevresel koruma ve kapanış sonrası döneme hazırlık gibi çok boyutlu adımlarla mümkün olduğunu gösteriyor. Öksüt'ün Develi'de uyguladığı model, madencilik faaliyetlerinin uzun vadeli sosyal ve ekonomik etkilerini planlayarak sürdürülebilirlik hedefiyle uyumlu bir örnek sunuyor.

KAYSERİ'NİN DEVELİ İLÇESİNDE FAALİYET GÖSTEREN ÖKSÜT MADENCİLİK'İN MERA VE SU ALTYAPISI YATIRIMLARI, BÖLGEDEKİ HAYVANCILIK FAALİYETLERİNİN GELİŞİMİNE KATKI SUNUYOR.