okula başlayan çocuklarda kaygıyı artıran sözcüklerden kaçının

Uzman uyarıyor

Liv Hospital Samsun Psikoloji Kliniği'nden Uzman Klinik Psikolog Enise Öziç, okulların açılmasına kısa süre kala ilk kez okula başlayacak çocuklarda görülen kaygıya dikkat çekti. Öziç, ebeveynlerin söylemlerinin çocukların duygusal tepkilerini doğrudan etkileyebileceğini belirterek, ailelere yaklaşım önerileri paylaştı.

okula alışma sürecinin süresi ve eşlik eden riskler:

Öziç, çocukların yeni okul ve sınıf ortamına uyumunun çoğunlukla 1-2 hafta içinde gerçekleşebileceğini ancak bu sürecin 3 haftayı aşması halinde profesyonel destek alınmasının gerektiğini vurguladı. Ailenin kaygılı tutumu, çocuğun kendi güven duygusunu zedeleyebilir; çocuklar ebeveynlerin duygularını çok hassas biçimde algılar ve bu durum kaygıyı artırabilir.

Ayrılık kaygısı olan çocukların adaptasyon süresi diğerlerine göre daha uzun olabileceği için, aceleci veya zorlayıcı davranışlardan kaçınılması gerektiğini söyledi. Özellikle çocuğu bırakıp hızla uzaklaşmak veya onu kandırarak okula göndermek gibi uygulamalardan uzak durulmalı.

ailelere pratik öneriler ve egzersizler:

Öziç, iletişim kurmanın ve öğretmenle işbirliği yapmanın önemine dikkat çekti: öğretmeni tanımaya yardımcı olun, iletişimde kalın ve çocuğun öğretmeniyle güvenli bağ kurmasını destekleyin. Ayrıca, okul kaygısını azaltmak için hikâye ve kitapların hem çocuklar hem de yetişkinler için belirsizliği azalttığını belirtti ve kıyaslamalardan kaçınılmasını öğütledi.

Pratik bir baş etme aracı olarak güvenli yer egzersizini önerdi. Egzersizin uygulanışı özetle şöyle:

- Çocuğa rahatça resim çizebileceği bir ortam hazırlayın ve bir kağıt ile boya kalemleri verin.

- Şöyle yönlendirin: "Herkesin kendini güvende ve huzurlu hissettiği bir yer vardır. Sen de böyle bir yerin resmini çizmeye ne dersin? Gerçek ya da hayali olabilir."

- Çocuk istediği kişileri veya nesneleri çizebilir; zorluk yaşarsa sevdiği öğeleri hatırlatarak destek verin.

- Resim bittikten sonra çocuğa resimle ilgili duygularını sorun: "Bu resme bakınca hangi duyguyu hissediyorsun? Bu duyguyu şu anda bedeninde nerede hissediyorsun?" Ardından hafif dokunuşlarla ("kelebek dokunuşları") birkaç set yapıp yeniden nasıl hissettiğini sorun. Pozitif geribildirim birkaç kez tekrarlanıncaya kadar çalışma sürdürülmeli.

- Eğer çocuk güvenli yerini düşünürken negatif ifadeler kullanıyorsa, "Buranın daha güvenli olması için ne eklemek istersin?" şeklinde güçlendirici sorular yöneltin ve bulunduğu hisleri bir ipucu kelime ile ilişkilendirmesini sağlayın. Bu kelime gerektiğinde içinden tekrar edilerek sakinleşme aracı olarak kullanılabilir.

Öziç, bu yöntemin hem çocuklara hem de yetişkinlere uygulanabileceğini belirterek, ebeveynlerin sosyal çevrelerinden destek almalarının veya gerekirse uzman yardımı aramalarının önemine dikkat çekti. Son olarak, ailelere çocukları başkalarıyla kıyaslamamaları ve ilerlemeyi küçük adımlarla takdir etmeleri tavsiye edildi.

PSİKOLOG ENİSE ÖZİÇ