Okula uyumda ebeveyn tutumlarının çocuk üzerindeki kritik etkileri

Okula yeni başlayanlarda sık görülen tepkiler:

Acıbadem Eskişehir Hastanesi Uzman Klinik Psikoloğu Beste Çokaygil, yaz tatilinin bitimiyle başlayan yeni eğitim döneminde çocukların vedalaşma anında ağlama, okula gitmek istememe ve kaygı belirtileri gösterebileceğini belirtiyor. Bu tepkilerin uyum sürecinin doğal bir parçası olduğunu vurgulayan Çokaygil, ebeveynlerin bu duyguları hemen yok saymak yerine kabul edip desteklemelerinin önemli olduğunu söylüyor.

Çocuklar farklı mizaca sahiptir; kimileri hızlı adapte olurken kimileri için süreç daha uzun olabilir. Uzman, aceleci beklentilerin ve zorlayıcı yaklaşımların uyumu hızlandırmadığını, aksine çocuğun okula ilişkin güvenini zedeleyebileceğini ifade ediyor.

Vedalaşma ve günlük rutinlerin önemi:

Çokaygil, okul kapısındaki ayrılıkların yönetiminde bazı temel kurallara dikkat çekiyor. Vedalaşmaların kısa, net ve güven verici olması; verilen sözlerin mutlaka tutulması gerektiğini belirtiyor. Örneğin, "Seni okuldan ben alacağım" denildiyse, çıkışta çocuğun gerçekten bekleyen kişi tarafından alınması çocukta güven duygusunu pekiştirir.

Uzman ayrıca ebeveynlerin çocukların kaygısını yok sayan ifadelerden kaçınmasını öneriyor: "Ağlanacak ne var?" ya da "Korkulacak ne var?" gibi yaklaşım yerine, "Seni çok iyi anlıyorum, yeni bir ortama alışmak zaman alabilir" gibi empatik ifadelerin kullanılması gerektiğini söylüyor. Beslenme, uyku ve sabah hazırlık rutinlerinin düzenli olması da uyum sürecini kolaylaştıran diğer etkenler arasında yer alıyor.

Kıyaslama ve uzun vadeli psikolojik etkiler:

Çokaygil, ebeveynlerin farkında olmadan yaptıkları kıyaslamaların çocuk üzerinde kalıcı izler bırakabileceğini vurguluyor. Başkalarıyla kıyaslanmanın özgüven eksikliği, dışlanmışlık hissi, çekingenlik veya sürekli onay aramaya yol açabileceğini belirtiyor. Ayrıca "Sen artık büyüdün, abi/abla oldun" gibi söylemlerin, çocuğun mevcut duygularını bastırmasına neden olabileceğine dikkat çekiyor.

Uzman, en sağlıklı yaklaşımın çocuğun bireysel mizacını ve ihtiyacını göz önünde bulundurarak adım adım ilerlemek olduğunu söylüyor. Ebeveynlerin sabırlı, tutarlı ve sevgi dolu tutumları çocuğun okulla kurduğu ilişkiyi güçlendirir.

Sonuç olarak Çokaygil, okula uyum döneminde ailelere empati, kısa ve güven verici vedalar, düzenli rutinler ve kıyaslamadan kaçınma gibi basit ama etkili yaklaşımlar benimsemelerini öneriyor. Bu tutumların çocukların hem kısa vadeli uyumunu hem de uzun vadeli psikolojik gelişimini olumlu etkilediği vurgulanıyor.

ESKİŞEHİR ACIBADEM HASTANESİ'NDE GÖREV YAPAN UZMAN KLİNİK PSİKOLOG BESTE ÇOKAYGİL.